Πορτελάτα και Μισοφόρια: Μια έκθεση «ξεδιπλώνει» τα γυναικεία εσώρουχα της φορεσιάς της Πάρου

Στην έκθεση συμμετέχουν 50 διακεκριμένοι Έλληνες εικαστικοί, ενώ την επιμέλεια της υπογράφει η Ίρις Κριτικού.

Το 1563 κυκλοφόρησε το χρονικό του Γάλλου γεωγράφου Ν. Νicolay, μέλους της συνοδείας του Γάλλου πρέσβη στην Κωνσταντινούπολη.

Ανάμεσα στους 60 πίνακες με φιγούρες που περιλαμβάνονταν στην έκδοση και η περίφημη «Νεαρή γυναίκα της Πάρου», η πρώτη και έκτοτε συχνά αντιγραμμένη γνωστή εικόνα που απαθανατίζει την παλαιά γυναικεία φορεσιά του νησιού.

Σημαντικό για την ιστορία της Πάρου και το έργο του ιατρού και βοτανολόγου J. Pitton de Tournefort (1717) που διασώζει πολύτιμες πληροφορίες για την ιστορία, τις αρχαιότητες, τα λατομεία, τα μοναστήρια και τους ναούς αλλά και την οικονομία και τους ανθρώπους του τόπου και όπου βασίστηκαν και πολλοί μεταγενέστεροι.

Μεταξύ τους, ο Γάλλος ευπατρίδης Comte de Choiseul-Gouffier, που στο πλαίσιο του τρίτομου έργου του παραδίδει το γνωστό χαρακτικό με τη σκηνή των Παριανών που χορεύουν.

Με αφορμή τη γυναικεία φορεσιά της Πάρου, η Υπαπαντή Ρούσσου, η έρευνα της οποίας στάθηκε πολύτιμη για το παρόν εγχείρημα και τον εικαστικό διάλογο που αυτό σηματοδοτεί, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η παριανή φορεσιά των αρχών του 20^ου αιώνα «είναι έντονα επηρεασμένη από την μόδα των χωρών της δυτικής Ευρώπης, αφού η θάλασσα έφερνε τους νησιώτες σε επαφή με τη Ανατολή και τη Δύση.

Η σύνδεση ιδιαίτερα με τη Δυτική Ευρώπη χρονολογείται ήδη από τον 13^ο μ.Χ. αιώνα, όπως φαίνεται και από τις ιταλικές επιρροές στη μεσαιωνική φορεσιά του νησιού», ενώ τα εσωτερικά της κομμάτια παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες με αυτά του 16^ου-19^ου αιώνα».

Τι θα δούμε στην έκθεση

Η πουκαμίσα, «συνήθως αμάνικη -βασικό στοιχείο της καθημερινής αλλά και της γιορτινής φορεσιάς που φοριόταν κατάσαρκα σαν ένα σημερινό φόρεμα-«, ο μπούστος, «είδος στηθόδεσμου που φοριόταν πάνω από την πουκαμίσα», το πορτελάτο, «το λευκό βρακί της εποχής που είχε μπατζάκια και πολλές φορές έφτανε ως τα γόνατα,

όπου ενωνόταν με τις κάλτσες και δενόταν με κορδονάκια-φακαρόλες στη μέση αλλά και στα μπατζάκια», το λευκό γιορτινό ή καθημερινό σκουρόχρωμο μισοφόρι, μια «εσωτερική φούστα, μακριά ως τις γάμπες και φοριόταν πάνω από την πουκαμίσα», η λευκή καμιζόρα,

«το ένδυμα του ύπνου, νυχτικό, με μανίκια και έφθανε ως τη μέση, με μικρές πιέττες και πολλές δαντέλλες».

Στην έκθεση συμμετέχουν

Κύρα Αλιγιζάκη, Παναγιώτα Αποστολοπούλου, Άννυ Αρχιμανδρίτου, Θεοδώρα Ασπρογενίδου, Neva Bergemann, Μαρίνα Βλαχάκη, Άννα Βλάχου, Μάρω Βούλγαρη, Μαρία Γέρουλα, Στρατηγούλα Γιαννικοπούλου, Βασίλης Γκόκας, Κρίστι Γρηγορίου, Μαρία Διακοδημητρίου, Μαρία Δρακάκη, Ειρήνη Ζαΐμη, Αννίτα Καλημέρη, Κατερίνα Καλιτσουνάκη, Πάνος Καρδάσης, Μαριγώ Κάσση, Βασίλης Κιλιτσλής, Σπύρος Κόικας, Μάρω Κορνηλάκη, Νίκος Λεοντόπουλος, Mireille Lienard,

Αναστάσης Μαδαμόπουλος, Μηνάς Μαυρικάκης, Υακίνθη Μετζικώφ, Μάνος Μπατζόλης, Βασιλική Μπισμπίκου, Λαμπρινή Μποβιάτσου, Ισμήνη Μπονάτσου, Ρούλη Μπούα, Μαίρη Νταγιαντά, Γιώργος Παπαγεωργίου, Διονυσία Παπαδοπούλου, Βάια Παπαζήκου, Μαριέττα Παπαχειμώνα, Βιβή Περυσινάκη, Μιχάλης Σακαλής,

Κατερίνα Σαράφη, Ιφιγένεια Σδούκου, Ελένη Σιούστη, Μαρίνα Στελλάτου, Νίκος Τριανταφύλλου, Κλαίρη Τσαλουχίδη-Χατζημηνά, Ειρήνη Τσιράκη, Αμαλία Φερεντίνου, Αγάπη Φεσατίδου-Ψαρράκη, Ελένη Φωκιανού, Μαρία Χάνιου.

Πληροφορίες έκθεσης

Εγκαίνια: Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026, 19:00

Διάρκεια: 27 Φεβρουαρίου – 8 Μαρτίου 2026

Διοργάνωση: Δήμος Πάρου

Επιμέλεια: Ίρις Κρητικού

Με τη στήριξη: Φίλοι Πάρου & Αντιπάρου / Σύλλογος Παρίων – Αντιπαρίων «Η ΕΚΑΤΟΝΤΑΠΥΛΙΑΝΗ»

Σχεδιασμός καταλόγου: Νίκος Λεοντόπουλος

Ανάρτηση έργων: Νίκος Παπαγιάννης

Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα»: Ηρακλειδών 66, Θησείο

Ώρες λειτουργίας: Τρίτη – Παρασκευή 11:00 – 19:00, Σάββατο & Κυριακή 10:00 -15:00, Δευτέρα κλειστά.

Είσοδος ελεύθερη.