Στις 20 Φεβρουαρίου 1962, ημέρα Τρίτη, απεβίωσε στην Αθήνα ο αντιστράτηγος ε.α. Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, διοικητής της VIII Μεραρχίας Πεζικού (Μεραρχίας Ηπείρου) κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Ο Κατσιμήτρος, γόνος αγροτοκτηνοτροφικής οικογένειας και πατέρας ο ίδιος δύο παιδιών, είχε γεννηθεί στον Κλειτσό Ευρυτανίας το 1886.


Κατετάγη στον Ελληνικό Στρατό ως εθελοντής το 1904 και εισήλθε στη Σχολή Υπαξιωματικών το 1911.

Υπηρέτησε στο Πυροβολικό ως ανθυπασπιστής και έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους των ετών 1912-13, ενώ πολέμησε και στο Μακεδονικό Μέτωπο ως διοικητής λόχου κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.


Προήχθη σε ταγματάρχη το 1920, ενώ τραυματίστηκε τον Αύγουστο του 1922, κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

Κατά τα έτη 1924-25 φοίτησε στην Ανωτέρα Σχολή Πολέμου και κατέστη επιτελικός αξιωματικός. Το 1937 προήχθη στο βαθμό του υποστρατήγου.


Τον επόμενο χρόνο ανέλαβε τη διοίκηση της VIII Μεραρχίας Πεζικού στην Ήπειρο, με έδρα τα Ιωάννινα. Ο Κατσιμήτρος οργάνωσε μεθοδικά την αμυντική γραμμή της Ηπείρου, ώστε να αντιμετωπίσει ενδεχόμενη ιταλική επίθεση.


Όταν ξέσπασε ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος, τον Οκτώβριο του 1940, οι άνδρες της VIIIης Μεραρχίας, πολεμώντας με απαράμιλλο σθένος και αυτοθυσία υπό τη διοίκηση του Κατσιμήτρου, κατάφεραν να πραγματοποιήσουν έναν άθλο: να υπερασπιστούν επιτυχώς τη γραμμή άμυνας Ελαίας – Καλαμά και να καθηλώσουν στο Καλπάκι τις σαφώς ισχυρότερες (προπάντων στα άρματα μάχης και στην αεροπορική υποστήριξη) ιταλικές δυνάμεις, που επιχειρούσαν να διεισδύσουν στα ηπειρωτικά εδάφη.

Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα ο Κατσιμήτρος συμμετέσχε στην πρώτη κατοχική κυβέρνηση που συγκρότησε ο στρατηγός Γεώργιος Τσολάκογλου (30 Απριλίου 1941), διατελώντας υπουργός Εργασίας και προσωρινώς Γεωργίας. Το Σεπτέμβριο του 1941 ο Κατσιμήτρος υπέβαλε την παραίτησή του.


Μετά το τέλος του πολέμου, κι αφού πρώτα συνελήφθη δύο φορές από άνδρες του ΕΛΑΣ (στα τέλη του 1944), ο Κατσιμήτρος καταδικάστηκε το Μάιο του 1945 ως δωσίλογος σε ποινή καθείρξεως 5,5 ετών εξαιτίας του ότι συνεργάστηκε με τους κατακτητές και διευκόλυνε τις κατοχικές δυνάμεις. Πέραν τούτου, ο Κατσιμήτρος αποπέμφθηκε από το στράτευμα, ενώ παράλληλα εξέπεσε του βαθμού του.

Τον Οκτώβριο του 1949, κατόπιν διατάγματος του βασιλιά Παύλου, ο Κατσιμήτρος αποφυλακίστηκε, καθώς του χαρίστηκε το υπόλοιπο της ποινής του.


«ΤΟ ΒΗΜΑ», 21.2.1962, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Το 1953 ο Κατσιμήτρος αποκαταστάθηκε στο προηγούμενο αξίωμά του και προήχθη στο βαθμό του αντιστρατήγου.

Όπως συνάγεται από τα ανωτέρω, ο Χαράλαμπος Κατσιμήτρος υπήρξε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα τού πώς —κατά την έξοχη διατύπωση του αειμνήστου Σαράντου Καργάκου— «οι άνθρωποι από τη λάσπη φθάνουν στον ουρανό και πώς αστέρια από τον ουρανό πέφτουν στη λάσπη».


Ο Σαράντος Καργάκος

Ο ίδιος, ο Καργάκος, στον πρόλογο του βιβλίου του «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821» (τόμος Α’), έγραφε κάποια πράγματα σημαντικά, που αφορούν κατά την αντίληψή μας εξίσου και το ’40. Η φωνή του Καργάκου, φωνή ενός μελετητή με κύρος, ευθυκρισία και παρρησία, μας βοηθά ασφαλώς να προσεγγίσουμε με τον αρμόζοντα τρόπο καταστάσεις σύνθετες και περιπτώσεις δύσκολες, όπως αναντίρρητα εκείνη του Κατσιμήτρου. Ιδού τα συγκεκριμένα αποσπάσματα για το ’21:

Το ’21 ήταν δύσκολο ως ιστορική πράξη. Παραμένει δύσκολο και ως μελέτη. Η απλουστευτική γραφή παρέχει ευκολία συγγραφής αλλ’ ενέχει τον κίνδυνο της επιστημονικής εκτροπής. Σύστασή μας είναι: «Μελέτα μετά μόχθου· Τότε θα φθάσεις στην ουσία».

[…]

Μόνο αυτοί που είναι σίγουροι για τις «αλήθειές» τους προσφέρουν ευπάτητη και ευκολοχώνευτη πνευματική τροφή. Το ’21 είναι μια δύσκολη ιστορική κορυφή και θέλει μόχθο να κατακτηθεί. […] Θεωρήσαμε ότι είναι αναγκαίο όλα τα προβλήματα να μελετηθούν, και τα —όχι πάντα αθώα— ερωτηματικά να απαντηθούν με μαρτυρίες και επιχειρήματα και όχι με σοφιστείες και πατριδορητορικά σχήματα.

Όπως προείπαμε, το τοπίο του ’21 έχει γίνει ιδιαίτερα θολό από έναν άγονο και συχνά ύποπτο και ύπουλο προβληματισμό.

[…]

Παράκλησή μας […] να τεθεί κάποιος φραγμός σε κάθε λογής ασυναρτησίες και κακοήθειες. Το ’21 έχει πολύ πληγωθεί. Πρέπει να κλείσουμε τις δικές του για να κλείσουν και οι δικές μας πληγές. Πληγώνοντας το παρελθόν, πληγώνουμε το παρόν και το μέλλον.  

Στην κεντρική φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο υποστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, διοικητής της VIII Μεραρχίας Πεζικού (Μεραρχίας Ηπείρου), ανάμεσα στον επιτελάρχη της Μεραρχίας, τον αντισυνταγματάρχη Χαρίλαο Δρίβα (αριστερά), και το διοικητή Πυροβολικού της Μεραρχίας, το συνταγματάρχη Παναγιώτη Μαυρογιάννη (δεξιά).

Ειδήσεις Σήμερα: