Οι γερουσιαστές στη Γαλλία ενέκριναν ομόφωνα ένα νομοσχέδιο που αποσκοπεί στην απλοποίηση της επιστροφής έργων τέχνης που λεηλατήθηκαν κατά την αποικιακή εποχή.

Το νομοσχέδιο θα υποβληθεί στην Εθνοσυνέλευση, όπου πρέπει να εγκριθεί πριν τεθεί σε ισχύ.

Οι επιστροφές

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει τοποθετήσει τις επιστροφές στο κέντρο της διπλωματικής του ατζέντας, κάνοντας βήματα προς τη δημόσια αναγνώριση των παραβιάσεων και των κτηνωδιών που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας της Γαλλίας στην Αφρική.

Σε αλαιότερη επίσκεψή του στο Ουαγκαντούγκου, πρωτεύουσα της Μπουρκίνα Φάσο, ο Μακρόν δεσμεύτηκε ότι η χώρα θα διευκολύνει την επιστροφή των έργων αφρικανικής προέλευσης εντός πέντε ετών, παρουσιάζοντας την αποκατάσταση ως μέρος μιας «νέας σχέσης» με την ήπειρο, όπως αναφέρει το Agence France-Presse.

Φωτογραφία: Η Ρασίντα Ντάτι, υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας, φωτογραφίζεται μετά την τελετή για την επιστροφή τριών κρανίων Σακαλάβα, δύο πολεμιστών και ενός που πιστεύεται ότι ανήκει στον δολοφονημένο βασιλιά της Μαδαγασκάρης Τοέρα, τα οποία είχαν κλαπεί από τα γαλλικά στρατεύματα κατά την αποικιοκρατία της Μαδαγασκάρης στα τέλη του 19ου αιώνα, στο υπουργείο Πολιτισμού στο Παρίσι, Γαλλία, 26 Αυγούστου 2025. REUTERS/Abdul Saboor

Η Γαλλία διαθέτει σήμερα δεκάδες χιλιάδες έργα τέχνης και αντικείμενα που προέρχονται από την πρώην αποικιοκρατική αυτοκρατορία της, αλλά οι ισχύοντες νόμοι έχουν καταστήσει την επιστροφή τους δύσκολη, απαιτώντας ξεχωριστή κοινοβουλευτική ψηφοφορία για κάθε αντικείμενο που αφαιρείται από την εθνική συλλογή.

Το νέο νομοσχέδιο αποσκοπεί στην απλοποίηση της διαδικασίας αυτής, στοχεύοντας σε αντικείμενα που αποκτήθηκαν μεταξύ 1815 και 1972, σύμφωνα με το ARTnews.

«Η ιδέα δεν έγκειται στο να αδειάσουμε τα γαλλικά μουσεία», δήλωσε η γερουσιαστής Κατρίν Μορίν-Ντεσαϊγ, τονίζοντας ότι πρόκειται για αναγνώριση της ιστορίας και δεν αποτελεί «άρνηση ή  μετάνοια», όπως αναφέρει το AFP.

Σύμβολικές χειρονομίες;

Η απαίτηση για επιστροφή των πολύτιμων ακτικειμένων έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, με χώρες όπως η Αλγερία, το Μάλι και το Μπενίν να ζητούν πίσω τα έργα που συνθέτουν την πολιστική τους κληρονομιά.

Το 2025, το γαλλικό κοινοβούλιο ενέκρινε την επιστροφή ενός «τυμπάνου» που είχε κατασχεθεί από τις αποικιακές δυνάμεις από τη φυλή Ebrie της Ακτής Ελεφαντοστού το 1916, μια απόφαση που θεωρήθηκε ευρέως ως δοκιμαστικό πεδίο για μια μεταρρύθμιση.

Την ίδια χρονιά, η Γαλλία επέστρεψε στη Μαδαγασκάρη τρία ανθρώπινα κρανία,, μεταξύ των οποίων ένα που φέρεται να ανήκε σε έναν βασιλιά της Μαδαγασκάρης που εκτελέστηκε από γαλλικά στρατεύματα.

Το κρανίο, που πιστεύεται ότι ανήκει στον βασιλιά Τοέρα, και δύο ακόμη παραδόθηκαν στους εκπροσώπους της Μαδαγασκάρης στο γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού τη Δευτέρα, 25 Αυγούστου.

Η ψηφοφορία της Γερουσίας φέρνει τώρα το πρόγραμμα αποκατάστασης του Μακρόν ένα βήμα πιο κοντά στο να γίνει ένα νομικό πλαίσιο και όχι μια σειρά συμβολικών χειρονομιών.

*Με πληροφορίες από: ARTnews