Σε μία δύσκολη διπλωματική εξίσωση εξελίσσεται τόσο για την Ελλάδα όσο και για την ΕΕ η πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία του «Συμβουλίου Ειρήνης» (Board of Peace).

Ο Γεραπετρίτης λέει μάλλον όχι στο Συμβούλιο Ειρήνης

Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης τοποθετούμενος για το θέμα την Τετάρτη (ACTION24) στάθηκε στις ιδιαιτερότητες που έχει το Συμβούλιο Ειρήνης που προτείνει ο Τραμπ και τα νομικά χαρακτηριστικά, σημειώνοντας και το ψήφισμα 2803  του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, το οποίο η Ελλάδα ως εκλεγμένο μέλος υπερψήφισε.

Αυτό, όπως είπε «είχε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Ανέφερε ότι το Συμβούλιο Ειρήνης θα αναφέρεται στη Γάζα και ότι θα είναι ένας προσωρινός μηχανισμός για την επίλυση του ζητήματος στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στην περιοχή της Γάζας. Η πρόταση, η οποία μας περιήλθε -και είναι επί της αρχής σημαντικό ότι η πρόταση αυτή απευθύνθηκε και στην Ελλάδα, διότι δεν πήγε σε όλους τους Ευρωπαίους, πήγε σε ένα σχετικά μικρό αριθμό Ευρωπαίων- είναι μία πρόταση, η οποία δεν αφορά μόνο την Γάζα, αλλά αφορά γενικά τις διενέξεις, οι οποίες εμφανίζονται, καθώς επίσης και έχει και μόνιμα χαρακτηριστικά. Άρα, υπάρχει μία σχετική απόσταση μεταξύ του ψηφίσματος και του Συμβουλίου Ειρήνης. Εξ αυτού του λόγου υπάρχει ένας σοβαρός προβληματισμός όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά σχεδόν από το σύνολο των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απόσταση αυτή».

Ο Γεραπετρίτης στάθηκε στο γεγονός ότι «αυτή τη στιγμή διαφαίνεται ότι σχεδόν καθολικά η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι στην παρούσα φάση να μην συνταχθεί με το Συμβούλιο Ειρήνης. Εφόσον υπάρχει αυτή η θέση ομόθυμη εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε είναι προφανές ότι η Ελλάδα θα κρίνει ανάλογα».

Και πρόσθεσε πως «η Ελλάδα χωρίς να αγνοεί την πραγματικότητα, όπως διαμορφώνεται, θα τηρήσει μια στάση αρχής, θα συνταχθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους και θα φέρει τη θέση εκείνη που είναι συμβατή απολύτως με το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή πολυμέρεια, ιδίως στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Άρα, μπορείτε να κατανοήσετε από αυτό ότι για την Ελλάδα είναι πάρα πολύ σημαντικό να είναι ενεργώς παρούσα. Θα είναι παρούσα, δεν θα αποστεί από την ευρωπαϊκή θέση. Από εκεί και πέρα, εάν υπάρξει οποιοσδήποτε διχασμός εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα αξιολογήσουμε».

Δήλωση η οποία αναδεικνύει την σαφή δυσκολία της Ελλάδας να αντιταχθεί ευθέως στις αμερικανικές επιταγές αλλά και την ξεκάθαρη απροθυμία – τουλάχιστον του Υπουργείου Εξωτερικών – να αποστεί τις θεμελιώδεις θέσεις της χώρας στη βάση του διεθνούς δικαίου.

Ο Τραμπ υπονομεύει τη διεθνή πολυμέρεια

Οι εκτιμήσεις των διπλωματών στην Αθήνα για το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ είναι ξεκάθαρες. Θεωρούν ότι με την εν λόγω πρόταση ο αμερικανός πρόεδρος έχει στόχο να δημιουργήσει έναν προσωποπαγή οργανισμό τον οποίο και θα χρησιμοποιήσει για να πλαγιοκοπήσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, την ΕΕ αλλά και το ΝΑΤΟ. Βάζοντας στο στόχαστρο επί της ουσίας τη διεθνή πολυμέρεια.

Αναγνωρίζουν ότι η άρνηση της Ελλάδας για ένταξη, όσο και αν εκφραστεί σε διπλωματική γλώσσα, έχει τον κίνδυνο να έχει συνέπειες για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ωστόσο υπογραμμίζουν ότι είναι ζήτημα στάθμισης των πραγμάτων και θέμα αρχών.

Ελληνοτουρκικά και Κυπριακό

Σηεμιώνοντας μάλιστα τους κινδύνους που έχει μία τέτοια προσωποπαγής πρωτοβουλία η οποία θα έχει στόχο την απαξίωση του Συμβουλίου Ασφαλείας, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, για μία χώρα σαν την Ελλάδα καθώς και το πιθανό ενδεχόμενο να μην εξαντλήσει την ενασχόληση του στη Μέση Ανατολή, αλλά να περάσει και σε άλλες διενέξεις, φτάνοντας σε ένα ακραίο σενάριο και στα ελληνοτουρκικά ή στο Κυπριακό.

Η πρόσκληση άλλωστε και στην Κύπρο να συμμετάσχει δεν θεωρείται τυχαία, με την Λευκωσία να είναι επίσης προβληματισμένη με το γεγονός, αλλά να δημιουργούνται αντιδράσεις και στην Άγκυρα.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι τουρκικές πηγές σχολιάζοντας το ενδεχόμενο της ενασχόλησης Τραμπ με τα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό κάνουν λόγο για μία λύση που θα οδηγήσει σε «γκρίζα ζώνη» με την οποία η Τουρκία μπορεί να ζήσει, αλλά όχι και η Ελλάδα. Σε αυτό το σημείο αν και φαίνεται επί του παρόντος τόσο η Αθήνα όσο και η Άγκυρα να μην προκρίνουν την ανάμιξη των ΗΠΑ στις διαφορές αυτές, διπλωμάτες θεωρούν βέβαιο ότι η τουρκική διπλωματία επεξεργάζεται όλα τα πιθανά σενάρια, καθώς θα μπορούσε να βγει κατά μία έννοια κερδισμένη.

Η επιρροή και οι συμμετοχές

Αναφερόμενοι στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, έλληνες διπλωμάτες τονίζουν ότι η δύναμη και η επιρροή του θα εξαρτηθεί από τις συμμετοχές.

Σημειώνουν μάλιστα το γεγονός ότι το Ισραήλ έχει ήδη δηλώσει ότι θα συμμετάσχει, καθώς και σειρά αραβικών χωρών, μεταξύ των οποίων  η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, η Ιορδανία, το Κατάρ και η Αίγυπτος.

Θεωρώντας ότι έτσι το Συμβούλιο ενδέχεται να αποκτήσει ένα σημαντικό ρόλο, συνδυάζοντας το με τις συμφωνίες του Αβραάμ, σημειώνοντας ότι θα έχει ρόλο και στη σύγκρουση επί του πεδίου.

Την ίδια στιγμή ναι στον Τραμπ λένε Τουρκία και Ουγγαρία, αλλά και το Μαρόκο, το Πακιστάν, η Ινδονησία, το Κόσοβο, το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν, η Παραγουάη, το Βιετνάμ, η Αρμενία, η Αλβανία και το Αζερμπαϊτζάν.

Σε αυτό το αμφιλεγόμενο σχήμα ναι έχει πει και η Λευκορωσία, ενώ ακόμα δεν έχει απαντήσει η Ρωσία.

Και αν η συμμετοχή των αραβικών χωρών και του Ισραήλ είναι ένα μεγάλο θέμα για τους διπλωμάτες που θα καθορίσει πολλά το δεύτερο είναι ποιος θα είναι τελικά ο ρόλος της Ευρώπης και της Ρωσίας.

Η Ευρώπη θα υποχρεωθεί να επαναξιολογήσει τη θέση της

Όπως τονίζουν έχει φτάσει η εποχή που η Ευρώπη θα υποχρεωθεί να επανατοποθετήσει τις προτεραιότητες της και να επαναξιολογήσει τη θέση της, γιατί αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να βάλλεται τόσο από τον Τραμπ όσο και από τον Πούτιν.

Σημειώνουν δε το γεγονός ότι οδηγούμαστε σε αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ, το οποίο ανάλογα με τις τελικές αποφάσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία, αλλά και με το εν λόγω Συμβούλιο θα πληγεί και θα έχει δυσκολία να παρεμβαίνει οπουδήποτε. Ενώ την ίδια στιγμή η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει εκτός αποφάσεων για τη Μέση Ανατολή αλλά και να έρθει αντιμέτωπη με δύο ήττες, τη μία στην Ουκρανία και τη δεύτερη ενδεχομένως στην Γροιλανδία, αν και οι δηλώσεις Τραμπ το απόγευμα της Τετάρτης έφεραν μία κάποια αισιοδοξία, η οποία ωστόσο θα πρέπει να αποτυπωθεί σε συγκεκριμένες θέσεις.

Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας

Σημαντική ήταν η δήλωση του Γκάβιν Νιούσομ, κυβερνήτη της Καλιφόρνια, στα ΜΜΕ, ο οποίος περιέγραψε την ομιλία του Τραμπ ως «μία από τις πιο χαμένες ώρες που έχω βιώσει εδώ και χρόνια – και νομίζω χαμένες για όλο τον κόσμο».

«Είπε αυτό που όλοι ξέραμε – ότι δεν πρόκειται να εισβάλει στη Γροιλανδία», τόνισε.

Ενώ επέμεινε ότι η Ευρώπη «θα πρέπει να ανησυχεί αν δεν αντιδράσει σταθερά, με πεποίθηση να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και τι περισσότερες αποδείξεις χρειάζεστε γι’ αυτό από σήμερα;».

Σε ένα ιδιαίτερα τοξικό και ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον που εντείνει τις αβεβαιότητες, η τάση του Τραμπ για διαμόρφωση ενός νέου κόσμου με σφαίρες επιρροής, στις οποίες ωστόσο θα μπορεί να παρεμβαίνει αποφασιστικά χρησιμοποιώντας τον οικονομικό ιμπεριαλισμό οι ισορροπίες είναι ένα στοίχημα που φαντάζει σχεδόν αδύνατο να κερδηθεί. Ιδίως για χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να τείνει να κυριαρχήσει απόλυτα το δίκαιο του ισχυρού.