Οι συμπεριφορές μας που δεν πρέπει να εκδηλώνουμε στον σκύλο μας

Για να έχουμε μια αρμονική συμβίωση με τον σκύλο μας, η σχέση που θα αναπτυχθεί θα πρέπει να βασίζεται στην εμπιστοσύνη, στην ασφάλεια και στον σεβασμό.

Διαφορετικά, ο σκύλος μας δεν θα είναι ευτυχισμένος. Αυτό, σίγουρα δεν το θέλουμε.

«Θέλουμε ο σκύλος μας να νιώθει ασφαλής μαζί μας και να μάς εμπιστεύεται. Ωστόσο, πολλές φορές, ό,τι μάς φαίνεται λογικό ή παραδοσιακό (ένα χαστουκάκι, ένας πνίχτης, μια «διόρθωση») για τον σκύλο μας είναι απειλή. Και όταν ο σκύλος νιώθει απειλή, αυτό που εκδηλώνει -και εμείς το βλέπουμε ως κακή συμπεριφορά- είναι συχνά στρες και φόβος. Ή αδυναμία να διαχειριστεί την κατάσταση», κάνει σαφές η θετική εκπαιδεύτρια σκύλων, Αθηνά Περιβόλα.

Πρώτα απ’ όλα να ξεκαθαρίσουμε ότι τιμωρία, συνεχίζει η κα Περιβόλα, δεν είναι μόνο η βία. Όταν λέμε τιμωρία, δεν εννοούμε μόνο το χτύπημα. Στη μάθηση, τιμωρία είναι οτιδήποτε κάνει μια συμπεριφορά να εμφανίζεται λιγότερο.

Πώς μπορεί να γίνει στη μάθηση αυτό;

● Την κάνουμε δυσάρεστη με πόνο, τρόμο, τράβηγμα, ηλεκτρικό ερέθισμα – τα αποφεύγουμε.

● Σταματάμε κάτι ευχάριστο. Για παράδειγμα, το παιχνίδι ή την προσοχή μας για να «κοπεί» μια συμπεριφορά. Αυτό λέγεται «αρνητική τιμωρία», στη θεωρία μάθησης.

 Για τον σκύλο, το χτύπημα είναι πόνος και απειλή

Γι’ αυτό, πριν μιλήσουμε για τεχνικές και εργαλεία, ξεκινάμε από το πιο βασικό: τη σχέση και την ασφάλεια. Αν ο σκύλος φοβάται ότι θα τον πονέσουμε ή θα τον τρομάξουμε, εξηγεί η κα Περιβόλα, δεν μπορεί να μάθει καθαρά. Και εμείς χάνουμε το πιο δυνατό μας «εργαλείο»: την εμπιστοσύνη του.

Για να έχουμε, λοιπόν, μια υγιής σχέση με τον σκύλο μας, αυτά που …απαγορεύονται δια ροπάλου, σύμφωνα με την κα Περιβόλα είναι:

1) Δεν χτυπάμε τον σκύλο ούτε στον ποπό, ούτε λίγο

Για τον σκύλο, το χτύπημα είναι πόνος και απειλή. Μπορεί να νιώσει:

● φόβο («δεν είμαι ασφαλής»)

● σύγχυση («τι έκανα;»)

● δυσπιστία («ο άνθρωπός μου, με πονάει»)

Η βία, μπορεί να «κόψει» κάτι στιγμιαία, αλλά συχνά αφήνει πίσω της:

● περισσότερο άγχος και ένταση,

● αποφυγή (μάς φοβάται, κρύβεται, «παγώνει»),

● και σε κάποιους σκύλους, αμυντικές αντιδράσεις (γρύλισμα/ δάγκωμα όταν πιεστούν).

Η έρευνα και οι θέσεις κτηνιατρικών οργανισμών συνδέουν τις τιμωρητικές μεθόδους με αυξημένο στρες και κινδύνους για προβλήματα συμπεριφοράς.
Αντί να συμπεριφερόμαστε με αυτόν τον τρόπο στον σκύλο μας, συμβουλεύει η ειδικός, μπορούμε να:

● Διαχειριζόμαστε το περιβάλλον (πόρτες, baby-gates, απομάκρυνση πειρασμών, χρησιμοποιούμε λουρί).

● Δείχνουμε τι θέλουμε με μικρά βήματα και τον ανταμείβουμε.

● Αν είμαστε εκνευρισμένοι, κάνουμε παύση. Ηρεμία πρώτα, εκπαίδευση μετά.

2) Δεν χρησιμοποιούμε πνίχτη, prong ή ηλεκτρικό κολάρο ως λύση

Αυτά τα εργαλεία έχουν ένα κοινό: βασίζονται στη δυσφορία/πόνο/φόβο για να «κόψουν» μια συμπεριφορά. Μπορεί να φαίνεται ότι λειτουργούν γρήγορα, αλλά συχνά το κόστος είναι μεγάλο: στρες, σύγχυση, και ρίσκο να χειροτερέψουν τα συναισθήματα πίσω από τη συμπεριφορά.

Πώς νιώθει ο σκύλος μας με αυτά τα εργαλεία;

● Πνίχτης (choke/slip): έντονη πίεση στον λαιμό, δυσφορία, με πιθανές αρνητικές επιπτώσεις από το τράβηγμα/σφίξιμο.

● Prong/pinch: πόνο/πίεση γύρω από τον λαιμό.

● Ηλεκτρικό κολάρο (e-collar/shock): δυσάρεστη αίσθηση που, μπορεί να έρχεται απρόβλεπτα και να δημιουργεί φόβο/σύγχυση.

Αυτά τα εργαλεία εκπαίδευσης, όπως γίνεται αντιληπτό, προκαλούν στον σκύλο, πόνο και έντονη ενόχληση.

Αν ο σκύλος τραβάει/γαβγίζει/αντιδρά επειδή είναι αγχωμένος ή φοβισμένος, η δυσφορία που νιώθει, αναφέρει η κα Περιβόλα, μπορεί να «κολλήσει» πάνω στο ερέθισμα (π.χ. άλλος σκύλος) και να τον κάνει ακόμα πιο αρνητικό.

Η τιμωρητική εκπαίδευση, ενημερώνει, έχει συσχετιστεί με περισσότερα σημάδια στρες και αρνητική συναισθηματική κατάσταση, ενώ ανασκοπήσεις δείχνουν ότι δεν υπερτερεί σε αποτελεσματικότητα έναντι της reward-based.
Γι’ αυτό δεν τα χρησιμοποιούμε και επιλέγουμε σαμαράκι -ιδανικά τύπου Y- και δουλεύουμε χαλαρό λουρί, με ανταμοιβές. Μαθαίνουμε στον σκύλο μας την ανάκληση, δηλαδή το «Έλα», βήμα-βήμα, με υψηλή ανταμοιβή και μακρύ λουρί για ασφάλεια. Για την αντιδραστικότητα/φόβο, κρατάμε απόσταση και παράλληλα απευαισθητοποιούμε τον σκύλο μας, με πρόγραμμα.

3) Δεν «κόβουμε» το γρύλισμα

Το γρύλισμα, σύμφωνα με την κα Περιβόλα, είναι μήνυμα: «δεν νιώθω άνετα» ή «θέλω χώρο». Είναι προειδοποίηση.

Αν τιμωρήσουμε (μάλωμα, απειλή) τον σκύλο για το γρύλισμα, με στόχο να «το εξαφανίσουμε», υπάρχει περίπτωση να το σταματήσει. Αλλά δεν θα προειδοποιεί, με κίνδυνο να κλιμακώνονται πιο απότομα οι αντιδράσεις του.

«Και κάτι ακόμα σημαντικό: τιμωρία, μπορεί να είναι και το «σταματάω να παίζω για να μην γρυλίζει». Αν κάθε φορά που γρυλίζει σταματάμε το παιχνίδι για να μειώσουμε το γρύλισμα, αυτό είναι μορφή τιμωρίας. Καθώς του αφαιρούμε κάτι που τον ευχαριστεί (αρνητική τιμωρία).

Το θέμα είναι ότι δεν θέλουμε να «κόψουμε» την προειδοποίηση. Θέλουμε να καταλάβουμε το «γιατί», διευκρινίζει η κα Περιβόλα.

Τι μπορούμε να κάνουμε για το γρύλισμα;

Δίνουμε χώρο και μειώνουμε την πίεση, συμβουλεύει η εκπαιδεύτρια και βρίσκουμε τι το προκάλεσε. Άγγιγμα; Πολύ άγριο παιχνίδι; Πόνος; Φύλαξη;
Αν υπάρχει ιστορικό δαγκώματος ή έντονη ένταση, ζητάμε βοήθεια ειδικού.

4) Δεν μαλώνουμε το κουτάβι όταν κάνει την τουαλέτα του σε λάθος μέρος

Το κουτάβι, εξηγεί η κα Περιβόλα, δεν το κάνει επίτηδες. Κάνει την ανάγκη του, και αν εμείς θυμώσουμε, νιώθει φόβο και σύγχυση.
Με το μάλωμα συχνά δεν μαθαίνει το «κάνε την ανάγκη σου έξω». Μαθαίνει:
«μην την κάνεις μπροστά μου», «κρύψου για να την κάνεις».

Για να μάθουμε στο κουτάβι να κάνει την ανάγκη του έξω, η εκπαιδεύτρια συμβουλεύει να δημιουργήσουμε ρουτίνα. Δηλαδή, βγαίνουμε έξω μετά από ύπνο/φαΐ/παιχνίδι. Αν το δούμε να ξεκινάει, ήρεμα, το πάμε έξω.
Όταν κάνει την ανάγκη του έξω, το επιβραβεύουμε με μεγάλο ενθουσιασμό/χάδι/παιχνίδι/λιχουδιά.

5) Δεν πιέζουμε τον σκύλο στην κοινωνικοποίησή του

Το να πιέσουμε τον σκύλο μας να τον χαϊδέψει κάποιος που δεν επιθυμεί ή να τού λέμε «πήγαινε να μυρίσεις» ή «δεν είναι τίποτα», μπορεί, επισημαίνει η κα Περιβόλα, να τον κάνει να νιώθει εγκλωβισμένος. Η πίεση πρέπει να αποφεύγεται.

Αν τον εκθέτουμε σε κάτι που τον φοβίζει έντονα και δεν το αντέχει, ρισκάρουμε να χειροτερέψει ο φόβος. Οι οδηγίες της AAHA, πληροφορεί η εκπαιδεύτρια, ξεχωρίζουν την ασφαλή, σταδιακή διαδικασία από το flooding, το οποίο πρέπει να αποφεύγεται.

Στην περίπτωση, λοιπόν, που ο σκύλος μας εκδηλώνει φόβο σε κάποιο ερέθισμα, πηγαίνουμε με τον ρυθμό του. Του δίνουμε την επιλογή να απομακρυνθεί. Και φροντίζουμε να αποκτήσει μικρές θετικές εμπειρίες. Δηλαδή, εξηγεί η κα Περιβόλα, βλέπει κάτι που τον φοβίζει; Δίνουμε λιχουδιά και φεύγουμε.

6) Δεν διορθώνουμε τον φόβο

«Ο φόβος είναι συναίσθημα. Αν διορθώσουμε έναν φοβισμένο σκύλο, νιώθει ότι, – πέρα από το ερέθισμα που τον φοβίζει- έχει να αντιμετωπίσει και εμάς. Έτσι, μπορεί να «κλείσει» εξωτερικά, αλλά εσωτερικά να γεμίζει ένταση. Ή να κλιμακώσει όταν δεν αντέχει άλλο. Γι’ αυτό οι οδηγίες/ανασκοπήσεις δίνουν έμφαση σε reward-based προσέγγιση, με απευαισθητοποίηση, όχι με τιμωρία», αναφέρει η κα Περιβόλα.

Για να βοηθήσουμε τον σκύλο μας να ξεπεράσει τον φόβο του, κρατάμε απόσταση, ώστε να νιώσει ασφαλής. Συνδέουμε το ερέθισμα με κάτι καλό, σε σύντομο χρονικό διάστημα, αρχικά. Ζητάμε βοήθεια ειδικού αν ο φόβος είναι έντονος ή εκδηλώνει επιθετικότητα.

Η τιμωρία δεν έχει «θέση» στη σχέση με τον σκύλο μας

Καταλήγοντας, η κα Περιβόλα επισημαίνει: « Όταν αφήνουμε πίσω μας τη λογική της τιμωρίας (βία, εργαλεία πόνου, διορθώσεις και καταστολή σημάτων, όπως το γρύλισμα), δεν κακομαθαίνουμε τον σκύλο μας. «Χτίζουμε» κάτι πολύ πιο δυνατό: ασφάλεια, εμπιστοσύνη και πραγματική μάθηση».

⃰ Η κυρία Αθηνά Περιβόλα είναι θετική εκπαιδεύτρια σκύλων, απόφοιτος της σχολής Stardogs.

Με πολυετή εμπειρία σε σκύλους με φοβίες, άγχος αποχωρισμού, δυσκολίες συμπεριφοράς και στην εκπαίδευση κουταβιών – ενήλικων σκύλων, σχεδιάζει εξατομικευμένα προγράμματα θετικής εκπαίδευσης.

Παρέχει καθοδήγηση στους κηδεμόνες για τη βέλτιστη, ασφαλή συμβίωση και τη θετική σχέση με τον σκύλο τους.

Site: https://smarttail.gr/

Instagtam: smart_tail_dog_training

Facebook: smart tail

Tik tok: athina.per-your.dog.trainer