Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει βάλει στόχο του να χτίσει μια αμερικανική αυτοκρατορία. Και επιθυμεί διακαώς η Γροιλανδία να αποτελέσει μέρος της. Όχι μόνο για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, αλλά –και πιθανόν κυρίως- για τον πλούτο της σε ορυκτά και σπάνιες γαίες.

Σε ανάλυση του CNN επισημαίνεται ότι οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ βλέπουν τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας ως μέσο να χαλαρώσουν τον ασφυκτικό έλεγχο της Κίνας στις σπάνιες γαίες. Τα σπάνια αυτά ορυκτά είναι κρίσιμα για κάθε τομέα της οικονομίας και της άμυνας. Από τα μαχητικά αεροσκάφη και τα λέιζερ μέχρι ηλεκτρικά οχήματα και τους μαγνητικούς τομογράφους.

«Τη χρειαζόμαστε»

«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία… Είναι τόσο στρατηγική αυτή τη στιγμή», έχει δηλώσει ο Ντόναλντ  Τραμπ. «Θα κάνουμε κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι. Αν δεν το κάνουμε με τον εύκολο τρόπο, θα το κάνουμε με τον δύσκολο τρόπο», έχει πει επίσης.

Και ο πρώην σύμβουλός του σε θέματα εθνικής ασφάλειας, Μάικ Βαλτς, από το 2024 είχε δηλώσει στο Fox News το 2024 ότι η κυβέρνηση θα εστιάσει στα «κρίσιμα ορυκτά» και τους «φυσικούς πόρους».

Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό που εμποδίζει τις ΗΠΑ να αποκτήσουν πρόσβαση στα ορυκτά που έχει το υπέδαφος στη Γροιλανδία δεν είναι η ιδιοκτησία της. Είναι το περιβάλλον της Αρκτικής.

Και οι λόγοι είναι πολλοί. Ο πρώτος, το γεγονός ότι πολλά από τα κρίσιμα κοιτάσματα βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο. Εκεί, το στρώμα του πολικού πάγου φτάνει σε βάθος ενάμισι χιλιομέτρου. Και είναι νύχτα το μεγαλύτερο μέρος του έτους.

Ο δεύτερος, η έλλειψη υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού για να εξορυχθούν τα πολύτιμα αυτά στοιχεία.

Ο Μάλτε Χιούμπερτ, του «Αρκτικού Ινστιτούτου», είπε: «Καλύτερα να κάνετε εξόρυξη στη Σελήνη», διότι στη Γροιλανδία «είναι χειρότερα από ό,τι στη Σελήνη».

Για τον Χιούμπερτ, η ιδέα της μετατροπής της Γροιλανδίας σε εργοστάσιο σπάνιων γαιών της Αμερικής «είναι επιστημονική φαντασία. Είναι απλώς εντελώς τρελό». Η Γροιλανδία καλύπτεται σε ποσοστό περίπου 80% από πάγο. Η εξόρυξη στην Αρκτική μπορεί να κοστίζει πέντε έως δέκα φορές πιο ακριβά από ό,τι οπουδήποτε αλλού.

«Ναι» στην οικονομική συνεργασία

Είναι σαφές ότι η επέμβαση στη Βενεζουέλα έπαιξε ρόλο στα σχέδιά του για τη Γροιλανδία. Πιστεύει ότι εύκολα θα θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, συνεπώς θεωρεί ότι μπορεί να κάνει το ίδιο με τον ορυκτό πλούτο στη Γροιλανδία.

Αλλά οι δύο περιοχές έχουν ουσιαστικές διαφορές –εκτός από γεωγραφικές.

Πέρα από το γεγονός ότι η Γροιλανδία είναι έδαφος χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ, είναι επίσης ανοιχτή στις επιχειρήσεις που θέλουν να δραστηριοποιηθούν εκεί. Επίσης, απολαμβάνει πολιτική σταθερότητα. Και οι κάτοικοι λένε ότι λένε «ναι» στην οικονομική και επιχειρηματική συνεργασία, αν δεν υπάρχει επιθετικότητα.

Ο Κρίστιαν Κέλντσεν, διευθύνων σύμβουλος του Επιχειρηματικού Συνδέσμου της Γροιλανδίας, αναρωτήθηκε, μιλώντας στο CNN: «Δεν βλέπω την ανάγκη να καταλάβουν τη Γροιλανδία. Είμαστε ανοιχτοί σε επενδύσεις και συνεργασία με Αμερικανούς. Γιατί να λένε κάτι σαν “καταλάβετε τη χώρα”; Αφού μπορούν να πάρουν αυτό που θέλουν, απλώς δείχνοντας καλή συμπεριφορά».

Το μυθικό «δοχείο με το χρυσό»

Ο Γιάκομπ Φουνκ Κίρκεργκαρντ, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Πέτερσον για τη Διεθνή Οικονομία, έθεσε το ζήτημα και από μια άλλη οπτική. Επισήμανε ότι μπορεί η μεγαλύτερη φαντασίωση είναι να πείσεις τις αμερικανικές επιχειρήσεις να ρισκάρουν στη Γροιλανδία.

Και κάνοντας μια αναφορά στο «δοχείο με τον χρυσό», ένα μύθο της Ιρλανδίας είπε: «Αν πράγματι  υπήρχε το δοχείο των ξωτικών στο τέλος του ουράνιου τόξου στη Γροιλανδία, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα είχαν ήδη πάει εκεί».

Επιπλέον, ο Κίρκεργκαρντ, πρώην συνεργάτης του υπουργείου Άμυνας της Δανίας, τόνισε ότι είναι «πολύ δύσκολο» να υποστηρίξει κανείς την πολύ μεγάλη αρχική επένδυση που θα απαιτηθεί. Και εξήγησε ότι, όπως και στη Βενεζουέλα, μόνο εγγυήσεις του αμερικανικού δημοσίου –δηλαδή χρήματα των φορολογούμενων- θα μπορούσαν, ίσως, να πείσουν τις επιχειρήσεις να πάνε στην Αρκτική.

«Αλλά είναι αυτό καλή βάση για να αγοράσει κανείς μια περιοχή; Η απάντηση είναι όχι στη Γροιλανδία. Ακριβώς όπως και στη Βενεζουέλα».

Ο ρόλος του περιβάλλοντος

Πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι η κλιματική κρίση θα κάνει τη «βρόμικη δουλειά». Θα λιώσουν οι πάγοι και θα ανοίξουν οικονομικές ευκαιρίες. Αλλά όταν μιλάμε για τη Γροιλανδία, τα πράγματα δεν είναι απλά. Σύμφωνα με τον Μάλτε Χιούμπερτ, πράγματι, το λιώσιμο των πάγων έχει ανοίξει ορισμένες ναυτιλιακές οδούς. Ταυτόχρονα, έχει κάνει το έδαφος λιγότερο σταθερό για γεωτρήσεις και αυξάνει τον κίνδυνο κατολισθήσεων. Η Γροιλανδία «δεν είναι η Μεσόγειος ή η μπανιέρα σας. Υπάρχει απλώς λιγότερος πάγος», είπε.

Επιπλέον, οι κάτοικοι της Γροιλανδίας έχουν θέσει αυστηρούς κανονισμούς για να προστατέψουν το φυσικό περιβάλλον. Οι κανόνες αυτοί επίσης αυξάνουν τη δυσκολία και το κόστος εξόρυξης. Και αν ο Ντόναλντ Τραμπ –που θεωρεί παρεμπιπτόντως την κλιματική αλλαγή απάτη- προσπαθήσει να τους εξαφανίσει, θα χάσει κάθε πιθανότητα να γίνει δημοφιλής.

Συνεπώς, κατά τον Φανκ Κίρκεργκαρντ, «θα βρεθεί αντιμέτωπος με εχθρική τοπική πολιτική κατάσταση».

Ο φίλος που αποδείχθηκε νταής

Όπως επισημαίνει το CNN, η πώληση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ πιθανότατα θα απαιτούσε δημοψήφισμα. Δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2025 διαπίστωσε ότι μόνο το 6% τάσσεται υπέρ της ένταξης της Γροιλανδίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η συντριπτική πλειοψηφία των Γροιλανδών, 85%, δήλωσε ότι δεν θέλει να συμβεί αυτό.

Και καθώς εντείνεται η επιθετική ρητορική περί «κατάληψης» της Γροιλανδίας, ο Άνταμ Λατζούνες, πρόεδρος της καναδικής και αρκτικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο St. Francis Xavier, τονίζει ότι υπονομεύονται οι οικονομικοί και στρατηγικοί στόχο των ΗΠΑ.

Στη Δανία και τη Γροιλανδία «οι ΗΠΑ δεν θεωρούνται πλέον φίλος και εταίρος, αλλά νταής στον οποίο πρέπει να αντισταθούν», είπε. Και το επιβεβαιώνει ο Κρίστιαν Κέλντσεν: «Προς το παρόν, οτιδήποτε αμερικανικό αποτελεί κόκκινο πανί» για τον τοπικό πληθυσμό, είπε. «Όλοι αναρωτιούνται: Θα υποστηρίξω κάποιον να κατακτήσει τη χώρα μου;»

Ειδήσεις Σήμερα: