Σχεδόν ένας στους τρεις Ιταλούς σήμερα δεν θα απέρριπτε κατηγορηματικά τον φασισμό. Όχι απαραίτητα ως μόνιμο πολιτικό καθεστώς, αλλά ως «λύση» υπό ορισμένες συνθήκες ή ως αποδεκτή εναλλακτική απέναντι στη δημοκρατία.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια βαθιά μετατόπιση στάσεων στην ιταλική κοινωνία, όπου η ανοχή σε αυταρχικά μοντέλα εξουσίας δεν αποτελεί πλέον περιθωριακό φαινόμενο αλλά τάση με σαφή κοινωνική απήχηση.

Η έκθεση που εκπονήθηκε από τη LaPolis – Università di Urbino Carlo Bo, σε συνεργασία με τη Demos και το Avviso pubblico, εντοπίζει σε έναν στους πέντε το εύρος της κοινωνικής συναίνεσης υπέρ αυταρχικών λύσεων. Συμπεριλαμβάνονται και εκείνες που παραπέμπουν, ρητά, στην εμπειρία του φασισμού. «Πρόκειται για μια ζώνη που διευρύνεται σε περίπου έναν στους τρεις, αν συνυπολογίσουμε τους αβέβαιους μπροστά στο δίλημμα ανάμεσα στη δημοκρατία και τον αυταρχισμό» γράφει η La Repubblica.

Αν η εμπειρία της Covid μάς είχε συσπειρώσει γύρω από τους θεσμούς, το ποσοστό όσων δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη λειτουργία της δημοκρατίας έχει επιστρέψει, τα τελευταία τρία χρόνια, στα επίπεδα προ πανδημίας. Σήμερα, όπως και πριν από 12 μήνες, διαμορφώνεται λίγο κάτω από το 40%. «Ένδειξη μιας επίμονης απογοήτευσης, που διακόπηκε —ή, ακριβέστερα, «ανεστάλη»— μόνο από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης» γράφει το δημοσίευμα.

Το ποσοστό όσων υιοθετούν την ιδέα που έκανε δημοφιλή ο Winston Churchill —ότι, με όλα της τα ελαττώματα, η δημοκρατία παραμένει προτιμότερη από τις «εναλλακτικές»— έχει μείνει σταθερό στον χρόνο, πάνω από τα δύο τρίτα του πληθυσμού (67%).

Στο εναπομείναν «τρίτο» έχει αυξηθεί το μερίδιο εκείνων που θεωρούν προτιμότερο, έστω και σε ορισμένες περιστάσεις, ένα αυταρχικό καθεστώς: από 14% το 2015 στο 23% σήμερα.

Πρόκειται για ποσοστό που αυξήθηκε εις βάρος όσων, πριν από δέκα χρόνια, δήλωναν αδιάφοροι απέναντι στην επιλογή μεταξύ διαφορετικών τύπων καθεστώτος και σήμερα φαίνεται να έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί.

Αυτό που δεν γνωρίζαμε με ακρίβεια ήταν το νόημα που αποδίδουν οι ερωτώμενοι στον όρο «αυταρχισμός». Γι’ αυτό η νέα έρευνα διερεύνησε τις στάσεις απέναντι σε μια συγκεκριμένη ιστορική εμπειρία, εκείνη του φασισμού, καταγράφοντας μετρήσεις σχεδόν ταυτόσημες.

Οι ανοιχτά νοσταλγοί ανέρχονται στο 8%: για αυτούς, μια επιστροφή στο «εικοσαετές καθεστώς» θα ήταν η «καλύτερη δυνατή λύση» για την Ιταλία. Προστίθεται το 14% όσων θεωρούν τον φασισμό «καλή λύση, για σύντομο χρονικό διάστημα». Αθροίζοντας τις δύο αυτές ομάδες, φτάνουμε στο 22%. Σε αυτό πρέπει να προστεθεί, και εδώ, ένα 8% αδιάφορων.

Και δεν πρόκειται για τις μεγαλύτερες ηλικιακά ομάδες του πληθυσμού, οι οποίες, αντίθετα —ίσως λόγω ηλικιακής εγγύτητας και ιστορικής μνήμης— συγκαταλέγονται σε εκείνες που λιγότερο ευθυγραμμίζονται με αυτή την άποψη.

Ειδήσεις Σήμερα: