Πάντως, δεν είναι λίγοι οι μελετητές που υποστηρίζουν ότι ο προαναφερθείς Εύδημος δεν ήταν εκείνος που εξέδωσε, αλλά εκείνος που συνέγραψε στην πραγματικότητα τα Ηθικά Ευδήμεια. Η λύση του προβλήματος αυτού, το εάν δηλαδή ο μαθητής παρουσιάζει απλώς την έρευνα του δασκάλου του ως εκδότης ή εκφράζει το πνεύμα αυτού ως συγγραφέας, δεν είναι σίγουρα μια απλή υπόθεση, δεδομένης μάλιστα και της ομοιότητας τριών (από τα επτά εν συνόλω) βιβλίων τού υπό εξέταση συγγράμματος με αντίστοιχα βιβλία των Ηθικών Νικομαχείων.

Όσον αφορά το τελευταίο σύγγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει δέκα βιβλία και ανάγεται βασίμως στην όψιμη δημιουργική περίοδο του Αριστοτέλη, αυτό επικεντρώνεται από θεματικής απόψεως στις έννοιες του αγαθού και ενάρετου βίου, της ηθικής αρετής, της ευδαιμονίας (του ύψιστου αγαθού στο οποίο μπορούν να φθάσουν οι άνθρωποι με τις πράξεις τους, με τη δράση τους) και της δικαιοσύνης.

Πιο αναλυτικά, ο σταγειρίτης φιλόσοφος υποστηρίζει στα Ηθικά Νικομάχεια ότι η ευδαιμονία του ανθρώπου δεν είναι μια κατάσταση, αλλά μια ενέργεια της ψυχής του σύμφωνη με την τέλεια αρετή. Ο ορισμός αυτός φανερώνει την εδραία πεποίθησή του ότι οι άνθρωποι μπορούν να εξασφαλίσουν την ποθούμενη ευδαιμονία μόνο με την κατάκτηση της αρετής. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, ο μέγας διανοητής, ως αναλυτικός ερευνητής, εξετάζει διεξοδικά το θέμα της αρετής και αναζητά με πολλή επιμονή τον ορισμό της.

Χαρακτηριστικό εν προκειμένω είναι το ακόλουθο απόσπασμα από τα Ηθικά Νικομάχεια: Επεί δ’ εστίν η ευδαιμονία ψυχής ενέργειά τις κατ’ αρετήν τελείαν, περί αρετής επισκεπτέον αν είη· τάχα γαρ ούτως αν βέλτιον και περί της ευδαιμονίας θεωρήσαιμεν (Αφού λοιπόν η ευδαιμονία είναι ενέργεια της ψυχής σύμφωνη με την τέλεια αρετή, πρέπει τώρα να μιλήσουμε για την αρετή. Ίσως με τον τρόπο αυτόν θα μπορέσουμε, επίσης, να διακρίνουμε ακόμη καλύτερα την ουσία της ευδαιμονίας.)

Κατά την αντίληψη του Αριστοτέλη, οι ανθρώπινες αρετές διακρίνονται σε ηθικές και διανοητικές. Οι διανοητικές αρετές κατακτώνται μέσω της διδασκαλίας, οι ηθικές μέσα από την εξάσκηση και τον εθισμό σε αυτές. Ως εκ τούτου, η ευδαιμονία είναι μια κατάσταση που μπορούμε όλοι να επιτύχουμε, αφού όλοι είμαστε ικανοί να διδαχτούμε και να εξασκηθούμε.

*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, έκδοση του αριστοτελικού συγγράμματος «Ηθικά Νικομάχεια» (εισαγωγή – μετάφραση – σημειώσεις Ανδρέα Δαλέζιου, εκδόσεις «Πάπυρος», Αθήνα, 1949). 

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Α’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Β’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Γ’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Δ’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Ε’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΣΤ’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Ζ’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Η’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Θ’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Ι’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΑ’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΒ’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΓ’)

Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΔ’)

Ειδήσεις Σήμερα: