Μια νύχτα μια ζωή

Τη χειμερινή περίοδο 2009-2010 η Κεντρική Σκηνή του Θεάτρου «ΠΡΟΒΑ» παρουσιάζει το έργο του Σπύρου Μελά «Μια νύχτα, μια ζωή», ένα από τα δέκα δράματα-σταθμούς του νεοελληνικού θεάτρου του πρώτου ημίσεως του 20ού αιώνα, που αποτέλεσαν το βασικό όχημα για την εξέλιξη και την πρόοδο της εγχώριας δραματουργίας ως τις μέρες μας, ενσωματώνοντας την σκηνική παράδοση του 19ου αιώνα, τα ευρωπαϊκά αισθητικά ρεύματα της εποχής τους και τις θεωρίες του φροϋδισμού.

Δίπλα στην «Δράκαινα» του Μπόγρη, την «Φλαντρώ» του Χορν, την «Τρισεύγενη» του Παλαμά και τις ηρωίδες του Ξενόπουλου, ανήκει στα έργα που συνομολογούν και κατοχυρώνουν την ιθαγένεια του νεοελληνικού κώδικα υποκριτικής.

Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην ελληνική σκηνή στις 25 Αυγούστου 1924 από το θίασο της Κυβέλης, ενώ το τελευταίο ανέβασμα έγινε τη χειμερινή περίοδο 1950-51 από την «Ελληνική Σκηνή» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ροντήρη.

Το έργο «Μια νύχτα μια ζωή» έχει σαν θέμα τη σύγκρουση της παλιάς οικογενειακής παράδοσης με τις καινούργιες συνθήκες ζωής της εργαζόμενης γυναίκας. Είναι ένα έργο τολμηρό, συγκλονιστικό, με τέλεια αρχιτεκτονική δομή, και άρτιους χαρακτήρες. Οι σκηνές εναλλάσσονται με ταχύτητα, πολλές εκπλήξεις και απρόοπτα, ενώ η πλοκή του έργου και οι ψυχολογικές μεταπτώσεις των ηρώων αιχμαλωτίζουν τον θεατή.

Η οικονομική κρίση και ο εύκολος πλουτισμός, ο έρωτας και το μίσος, το ηθικό καθήκον και το πάθος δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, που δοκιμάζει δραματικά τις αντοχές μιας οικογένειας και φέρνει στο φως όλα τα απωθημένα βιώματα που κρύβει η άβυσσος της ψυχής. Οι οικογενειακές σχέσεις ήταν, είναι και θα παραμείνουν αιματηρές και ζωώδεις.

Ο συγγραφέας ασκεί οξύτατη κριτική στις οικογενειακές και κοινωνικές δομές, παρουσιάζοντάς τις απογυμνωμένες από την ηθογραφία του καιρού του, πράγμα που καθιστά το έργο συγκλονιστικά επίκαιρο και για τον σημερινό θεατή.

Ο σκηνοθέτης της παράστασης Σωτήρης Τσόγκας προχώρησε σε μια ευρεία προσαρμογή του κειμένου, ώστε να καταστεί δυνατή η επικοινωνία του δραματικού πυρήνα του έργου με τον σύγχρονο θεατή. Αλλαγές στο γλωσσικό μόρφωμα, συντομεύσεις, απαλείψεις ηθογραφικών στοιχείων, προσθήκες που φωτίζουν τον πυρήνα του δράματος, αποτέλεσαν το αντικείμενο της δραματουργικής του επεξεργασίας.

Η υπόθεση: Στο έργο ο Τηλέμαχος Ντάρας είναι ένας έντιμος οικογενειάρχης. Όταν όμως αρρωσταίνει σοβαρά, για να σηκώσει τα οικονομικά βάρη της ασθένειάς του, αναγκάζεται να καταχραστεί χρήματα από το ταμείο της εταιρείας που δουλεύει. Για να τακτοποιήσει την οικονομική του εκκρεμότητα ζητάει δάνειο από τον Kράπα, ο οποίος όμως θέλει ως αντάλλαγμα την κόρη του Όλγα. Όταν ο Τηλέμαχος Ντάρας εξομολογείται τις πράξεις του, η κόρη του Όλγα αντιδρά στις αποφάσεις του πατέρα της. Δεν θέλει να παντρευτεί τον Κράπα, αλλά τον άντρα που αγαπάει. Προκειμένου να εξασφαλίσει τα χρήματα της υπεξαίρεσης για να σώσει τον πατέρα της, πηγαίνει μέσα στη νύχτα στο σπίτι του πλούσιου εργοδότη της, ο οποίος θα της δώσει τα χρήματα, αλλά θα πάρει ως αντάλλαγμα την τιμή της.

Προσαρμογή: Σωτήρης Τσόγκας
Σκηνικά-κοστούμια: Μιχάλης Σδούγκος
Μουσική: Νίκος Χαριζάνος
Μελέτη φωτισμού: Γιάννης Μανιμανάκης
Φωτισμοί: Αχιλλέας Κουτσούρης

Το Σάββατο 27 Φεβρουαρίου 2010 στις 9 μ.μ., η βραδιά θα είναι αφιερωμένη στον Σπύρο Μελά με τίτλο «Η καλλιτεχνική φυσιογνωμία του Σπύρου Μελά μέσα στο ιστορικό πλαίσιο του μεσοπολέμου». Ομιλήτρια θα είναι η Αρετή Βασιλείου, Επ. Καθηγήτρια Τμήματος Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Πατρών.

Μετά την ομιλία θα ακολουθήσει (στις 9.30μμ) η παράσταση του έργου «Μια Νύχτα Μια Ζωή».