Mambo Sinuendo – Κριτική

(Παρουσίαση από κοινού με το άλμπουμ «Buenos Hermanos» του Ibrahim Ferrer)

Ο απόηχος του «Buena Vista Social Club«, του άλμπουμ με το οποίο ο Ry Cooder έβγαλε τη μουσική παράδοση της Κούβας από την αφάνεια και την έκανε διάσημη σε όλο τον κόσμο, καλά κρατεί ακόμη. Νεότερες προσθήκες στη σειρά σόλο κυκλοφοριών από Κουβανούς αριστοτέχνες (Ibrahim Ferrer, Compay Segundo, Omara Portuondo) που ακολούθησαν το «BVSC» αποτελούν το «Buenos Hermanos» («Καλοί Αδελφοί»), δεύτερο προσωπικό άλμπουμ του Ferrer μετά το «BVSC Presents… Ibrahim Ferrer» (1999), σε παραγωγή του Cooder, και το «Mambo Sinuendo», με το οποίο ο Cooder συστήνει στο παγκόσμιο κοινό έναν ακόμη ελάχιστα προβεβλημένο διεθνώς Κουβανό θρύλο, τον κιθαρίστα Manuel Galban, ο οποίος τη δεκαετία του ’60 συμμετείχε στο σύνολο Los Zafiros.
«Είναι οι κυκλοφορίες αυτές πραγματικά αξιόλογες ή μήπως πρόκειται για ευκαιριακές απόπειρες εξαργύρωσης της αρχικής επιτυχίας, όσο αυτή εξακολουθεί να μένει ζωντανή μνήμη για τους ακροατές;» είναι το πρώτο ερώτημα που ασφαλώς απασχολεί πολλούς. Καμιά ανησυχία. Τόσο το επίπεδο της ερμηνείας όσο και η επιλογή του υλικού (κατά κανόνα νέες εκτελέσεις σε κλασικές συνθέσεις περασμένων δεκαετιών) ανταποκρίνονται σε υψηλές απαιτήσεις, αποδίδοντας δύο από τις καλύτερες προτάσεις «world music» των τελευταίων μηνών.
Εξετάζοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε άλμπουμ, ας ξεκινήσουμε από το «Buenos Hermanos». Σε αυτό ο Κουβανός τραγουδιστής που γεννήθηκε στο Σαντιάγκο το 1927 συνεργάζεται με μια ομάδα εκλεκτών μουσικών της πατρίδας του, όπως ο μπασίστας Orlando «Cachito» Lopez, ο πιανίστας Chucho Valdes αλλά και ο προαναφερθείς Galban (κιθάρα, όργανο). Συμμετέχουν επίσης το βραβευμένο με Grammy φωνητικό σύνολο των gospel, Blind Boys Of Alabama, o Αμερικανός ντράμερ Jim Keltner και ο υιός Cooder, Joachim, στα κρουστά. Το ρεπερτόριο περιλαμβάνει έντονα ρυθμικά κομμάτια («Guaguanco Callejero», «Buenos Hermanos», «Hay Que Entrarle A Palos A Ese») αλλά και πιο εσωστρεφείς συνθέσεις («Naufragio», «Perfume De Gardenias», «Boliviana»).
Μπολερό, ρούμπες, son montuno, λικνίσματα rhythm & blues στο ύφος της Νέας Ορλεάνης, σόλο της τρομπέτας και ανάσες του βαρύτονου σαξόφωνου εναλλάσσονται σε ένα καλειδοσκόπιο από τονικότητες και ηχοχρώματα. Παρά το γεγονός ότι ο χρόνος έχει αρχίσει να αφήνει σημάδια στη φωνή του Ferrer, η ερμηνεία του εξακολουθεί να είναι γοητευτική και ευέλικτη, χάρη ίσως και στην ευκαιρία που είχε τα τελευταία χρόνια να συνεργαστεί με μια σειρά από εκπροσώπους ποικίλων στιλ και διαφορετικής πολιτιστικής προέλευσης όπως οι Orchestra Baobab της Σενεγάλης και το ηλεκτρικό γκρουπ Gorillaz του Damon Albarn των Blur. Το μεταίσθημα που αφήνει το «Buenos Hermanos» ως συλλογή τραγουδιών είναι εκείνο της χαλαρότητας, της απόλαυσης κάθε στιγμής της ζωής και της αυθεντικότητας μιας άλλης, ανεπιστρεπτί παρελθούσας, εποχής, κατά την οποία η καλλιτεχνική οντότητα ενός τραγουδιού ήταν ένα τελείως διαφορετική και άσχετη από το εμπορικό δυναμικό που αυτό εκπροσωπούσε. Και αυτή η αίσθηση ας γίνει για τον αναγνώστη η γέφυρα την οποία θα διασχίσει για να επισκεφθεί το μουσικό κόσμο του «Mambo Sinuendo».
Δεν αλλάζουν άλλωστε δραματικά τα πράγματα σε αυτόν: Αρκετοί από τους μουσικούς είναι της ίδιας παρέας, ενώ το ρεπερτόριο απαρτίζουν κομμάτια που έρχονται από τόσο παλιά όσο η δεκαετία του ’50. Από τότε δηλαδή που ο ήχος της Κούβας βασιζόταν σε παραλλαγές των ρυθμών της αμερικανικής jazz. Αντί για bolero και son, το λόγο εδώ έχουν ηλεκτρικού προφίλ ερμηνείες, μέσω των οποίων οι Cooder και Galban αντιπαρατίθενται σε ένα latin/rock κιθαριστικό ρεσιτάλ που, συχνά, αφήνει τον ακροατή με τεντωμένα αφτιά και διάπλατα ορθάνοιχτα μάτια. Διότι δεν πρόκειται για αναπόληση μουσικής ιστορίας, αλλά για δημιουργία της.