Τι είπαν οι τρεις νέοι μάρτυρες στην Εξεταστική Επιτροπή για την υπόθεση Βατοπαιδίου
Ο πρωτοδίκης Μ.Γιοβανόπουλος, ο πρώην αντιπρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Γ.Κρόμπας και ο πρώην τμηματάρχης της Διεύθυνσης Τοπογραφικής της Κομοτηνής Κ.Πετούσης κατέθεσαν την Τετάρτη στην Εξεταστική Επιτροπή για το Βατοπαίδι.
Ο πρωτοδίκης Μ.Γιοβανόπουλος, ο πρώην αντιπρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Γ.Κρόμπας και ο πρώην τμηματάρχης της Διεύθυνσης Τοπογραφικής της Κομοτηνής Κ.Πετούσης κατέθεσαν την Τετάρτη στην Εξεταστική Επιτροπή για το Βατοπαίδι.
«Το Δημόσιο όφειλε, σε κάθε περίπτωση, να επιμείνει στην περαίωση της δικαστικής διαδικασίας, ακόμα και αν θεωρούσε την υπόθεση χαμένη. Και η υπόθεση της λίμνης Βιστωνίδας δεν ήταν χαμένη», εκτίμησε ο πρωτοδίκης, Μιλτιάδης Γιοβανόπουλος, καταθέτοντας με τη σειρά του τις υποψίες του πως «η επίθεση ενάντια στα συμφέροντα του Δημοσίου ήταν μεθοδευμένη».
Ως ο ένας από τους δύο δικαστικούς που απέρριψαν τις αιτιάσεις της Μονής Βατοπαιδίου κατά του Δημοσίου στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ροδόπης, ο κ. Γιοβανόπουλος συμφώνησε με τη δεύτερη πρωτοδίκη, που στήριξε τα συμφέροντα του Δημοσίου (την, επίσης μάρτυρα Γεωργία Σακάλογλου), λέγοντας πως «η Μονή δεν διέθετε έγκυρους τίτλους ιδιοκτησίας από το παρελθόν, ούτε και απέκτησε τέτοιους, ύστερα από τις διοικητικές πράξεις του υπουργείου Οικονομικών το 2003».
«Οι τίτλοι, κατ’ αρχήν, τακτοποιούν την έκταση της παραχώρησης. Αυτές οι αποφάσεις δεν τακτοποιούν έκταση. Τότε και τώρα, πιστεύω ότι δεν προσπορίζουν κυριότητα στη Μονή», ανέφερε ο κ. Γιοβανόπουλος.
Σε ερώτηση εκ μέρους της ΝΔ προς το μάρτυρα «προς τι, τότε, όλη αυτή η κινητοποίηση από πλευράς υπουργείου Οικονομικών, να υπάρξει απόφαση του Γνωμοδοτικού και να υπογραφεί το πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής των εκτάσεων στο Υποθηκοφυλακείο», ο μάρτυς απάντησε: «Μπορώ να δώσω απάντηση, μόνον ως πολίτης – και να υποθέσω και να υποψιαστώ, ότι προφανώς κάποιοι ήθελαν να επιτύχουν μια δικαστική απόφαση υπέρ της Μονής».
Ο κ. Γιοβανόπουλος εκτίμησε πως η ματαίωση της έκδοσης της δικαστικής απόφασης από το Πρωτοδικείο, όπου συμμετείχε, το 2004, «δεν συνεπάγεται δικονομική βλάβη για κανένα από τα δύο μέρη, καθώς ανά πάσα στιγμή, μπορεί κάποιο από τα δύο μέρη να επαναφέρει προς κρίση την υπόθεση».
Ωστόσο, «η απόφαση για ανταλλαγή, ελήφθη κατά μία υπέρβαση. Γιατί, για όλους τους πολίτες, το δημόσιο απαιτεί τίτλους και για μόνο το λόγο ότι ο αιτών ανταλλαγή δεν προσκομίζει έγγραφο τίτλων κυριότητος, γράφει η υπηρεσία πως επιφυλάσσεται. Εν προκειμένω, δεν έγινε αυτό. Το Δημόσιο υπέστη πραγματική ζημία από τις ανταλλαγές», εκτίμησε ο μάρτυς.
Σε σχέση με την καθυστέρηση έκδοσης απόφασης εκ μέρους της (μειοψηφήσασας) προέδρου του δικαστηρίου, κας Ψάλτη, ο κ. Γιοβανόπουλος διευκρίνισε πως δεν είναι ασύνηθες κάτι τέτοιο, αν και στην προκείμενη περίπτωση, το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε, ήταν «μάλλον μεγάλο».
«Μπορεί να της είπανε, ενδεχομένως, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της υποθέσεως να μη δημοσιεύσει την απόφαση γιατί επίκειται να τακτοποιηθεί το ζήτημα», εκτίμησε ο μάρτυς.
«Συνδέεται, λοιπόν, όλη αυτή η διαδικασία, από την εκδίκαση της αγωγής ως την παραίτηση του Δημοσίου από την υπόθεση, με τα όσα επακολούθησαν, με την κατοχύρωση δηλαδή, της λίμνης Βιστωνίδας στην Ιερά Μονή και με τις ανταλλαγές;», ρώτησε το μάρτυρα ο Γ. Παπαγεωργίου από το ΠΑΣΟΚ.
«Σαν πολίτης, αυτό το θεωρώ αυτονόητο», απάντησε ο κ. Γιοβανόπουλος.
Με τη σειρά του, ο προεδρεύων του τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, Γρηγόρης Κρόμπας, το οποίο γνωμοδότησε για το επιτρεπτό της ανταλλαγής των παραλίμνιων εκτάσεων της Βισθωνίδας με άλλες εκτάσεις του Δημοσίου, ανέφερε ενώπιον της Εξεταστικής Επιτροπής ότι «το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους βρέθηκε κατά ένα τρόπο δέσμιο των αποφάσεων της εκτελεστικής εξουσίας».
Ενώπιον της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής που διερευνά την υπόθεση, ο κ. Κρόμπας τόνισε πως η προσυπογραφή εκ μέρους του Απ. Φωτιάδη, των γνωμοδοτήσεων που αναγνώριζαν δικαιώματα της Μονής Βατοπαιδίου στη λίμνη Βισθωνίδα, συνιστούσε όντως αναγνώριση τίτλων κυριότητας.
Ερωτηθείς από πλευράς ΠΑΣΟΚ για το ποιες δικονομικές διατάξεις τεκμηριώνουν την άποψή του (κάτι για το οποίο επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί γραπτώς στο μέλλον), ανέφερε πως «την παρεμβολή των Γνωμοδοτικών Συμβουλίων, την προβλέπει ο νόμος για να μην καταφεύγουν οι πολίτες στα δικαστήρια, εδώ και εβδομήντα χρόνια. Δεν έγινε για να ταλαιπωρούνται οι πολίτες. Υπάρχει και απόφαση του Αρείου Πάγου. Θυμάμαι άπειρες περιπτώσεις που έχουν αναγνωριστεί διοικητικώς έτσι», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο κ.Κρόμπας υποστήριξε ακόμα πως μετά την αναπομπή των αποφάσεων εκ μέρους του Απ.Φωτιάδη, «οι υπουργικές αποφάσεις ήσαν σε αδράνεια, ανενεργείς – και δεν παρείχαν κανένα δικαίωμα στη Μονή να προβεί σε αγοραπωλησία των εκτάσεων. Η αναπομπή των αποφάσεων, δεν συνιστά ανάκλησή τους αλλά δεν υπήρχε λόγος ο κος Φωτιάδης να κάνει ανάκληση. Αν το Γνωμοδοτικό ανέτρεπε τις προηγούμενες αποφάσεις, και λογικά δεν θα του έπαιρνε πάνω από 1-2 μήνες, προφανώς θα ανακαλούσε» σημείωσε ο μάρτυς.
Η γνωμοδότηση ωστόσο, καθυστέρησε, χωρίς να δικαιώσει τους λόγους της αναπομπής της υπόθεσης. Στο μεταξύ δε, υπήρξε και η διάσκεψη των πρωτοδικών, η οποία δικαίωνε το Δημόσιο, χωρίς να εκδοθεί η σχετική απόφαση. «Η έκδοση απόφασης επί της ουσίας από το Πρωτοδικείο, θα προκαλούσε έφεση εκ μέρους της Μονής, αλλά μια αμετάκλητη απόφαση του Αρείου Πάγου, θα κατέλυε, πιστεύω την διοικητική διαδικασία υπέρ του Δημοσίου» ανέφερε ο μάρτυς. Τέλος, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, συμβούλευσε τον Πέτρο Δούκα να αποδεχθεί στον συμβιβασμό που πρότεινε η Μονή.
«Οι συνάδελφοι του Τμήματος αυτού του ΝΣΚ, είμαι βέβαιος πως δεν ήξεραν πως είχε ληφθεί δικαστική απόφαση. Διότι, αν το εγνώριζαν, θα ήταν αδιανόητο να προβούν σε αυτή τη συναίνεση» τόνισε ο κος Κρόμπας.
Με το Δημόσιο να έχει παραιτηθεί από την έκδοση της απόφασης, ο εισηγητής της υπόθεσης της ανταλλαγής των παραλιμνίων εκτάσεων στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, Χρ. Μπότσιος, ήταν ταυτοχρόνως και αποσπασμένος νομικός σύμβουλος στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Στην εισήγησή του, θεωρεί την κυριότητα της Μονής, «αναγνωρισμένη». Με βάση το δεδομένο αυτό, το ΝΣΚ αποφαίνεται υπέρ της δυνατότητας των ανταλλαγών, εντός επτά ημερών. «Η εξέλιξη κατέληξε σε βλάβη των συμφερόντων του Δημοσίου» ανέφερε ο μάρτυς.
Μαζί με τις παραλίμνιες εκτάσεις, αντηλλάγησαν και οι εκτάσεις της λίμνης Βισθωνίδας καθεαυτής. «Για τη λίμνη, το υπουργείο Οικονομικών θεώρησε επίσης δεδομένο ότι έχει λυθεί το ιδιοκτησιακό. Δεν υπάρχει όμως ad hoc γνωμοδότηση για το θέμα αυτό», κατέληξε.
Οπρώην τμηματάρχης της Διεύθυνσης Τοπογραφικής της Κομοτηνής Κωνσταντίνος Πετούσης ανέφερε ενώπιον της Εξεταστικής ότι «το Δημόσιο επένδυσε 25 δισ. δρχ. σ’ αυτήν τη περιοχή για να κάνει αναδασμούς. Ήρθε το Δημόσιο, το ίδιο το κράτος και έδωσε στους ακτήμονες τους τίτλους. Δεν χρειαζόταν η Μονή να δώσει τίτλους στους ακτήμονες και δεν υπήρχε και λόγος, γιατί δεν είχε κυριότητα, νομή και κατοχή».
«Το Δημόσιο επένδυσε 25 δισ. δρχ. σ’ αυτήν τη περιοχή για να κάνει αναδασμούς. Ήρθε το Δημόσιο, το ίδιο το κράτος και έδωσε στους ακτήμονες τους τίτλους. Δεν χρειαζόταν η Μονή να δώσει τίτλους στους ακτήμονες και δεν υπήρχε και λόγος, γιατί δεν είχε κυριότητα, νομή και κατοχή»
«Το 1998, έβλεπα τους καλογέρους που γυρνούσαν με τα τζιπ. Τους έβλεπα και ο κόσμος σχολίαζε γιατί κυκλοφορούσαν με Μερσεντές, με Πόρσε Καγιέν και τέτοια. Πλην όμως στο συνεργείο που ήμουν μέσα σαν απλός υπάλληλος, προϊστάμενος του Τοπογραφικού Συνεργείου του Αναδασμού, είχαν όλοι την ευχέρεια κατά την εκτέλεση του αναδασμού να έρθουν και να καταθέσουν ένα χαρτί, μια αίτηση και να πουν πως διεκδικούν μια έκταση. Δεν μου είπαν ποτέ οι καλόγεροι τι κάνεις εδώ, αυτά είναι δικά μας» ανέφερε ο κος Πετούσης.
Ο συνταξιούχος, πλέον, τοπογράφος, κατηγόρησε τη Μονή Βατοπαιδίου, πως περίμενε να ολοκληρωθούν οι αναδασμοί για να καταθέσει την αγωγή της κατά του Δημοσίου με ένα παραπλανητικό και αυθαίρετο τοπογραφικό: «Τα τοπωνύμια που αναφέρονται στα χρυσόβουλα και στα φιρμάνια, δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν σήμερα, διότι δεν υπάρχουν τοποθεσίες. Λένε πως το κατέστρωσαν με τη βοήθεια GPS. Οι Βυζαντινοί δεν είχαν GPS».
«Στη δίκη, η Μονή τύγχανε της εύνοιας της προέδρου του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης» υποστήριξε ο μάρτυς. «Ο κος Εφραίμ παραδέχθηκε ευθαρσώς ότι έπαιρνε τηλέφωνο την κα πρόεδρο και τη ρωτούσε για την υγεία της. Εμένα δεν με πήρε κανείς τηλέφωνο να με ρωτήσει αν είμαι καλά, ή αν με πάτησε κανένα αυτοκίνητο. Η κα πρόεδρος, είχε επαφή με τη Μονή και τους ενημέρωσε πως η υπόθεση χάνεται, θα αποσύρετε την αγωγή και συναινέσετε με το Δημόσιο?».
Η απόφαση ωστόσο του δικαστηρίου, «διέρρευσε μέσα από το Πρωτοδικείο και το μάθαμε από δικηγόρους που γίνονταν συζητήσεις, ότι μην περιμένετε να βγει η απόφαση, γιατί είναι υπέρ του Δημοσίου».
Ερωτηθείς από πλευράς ΝΔ, για το αν η τοπική κοινωνία είχε ενημερωθεί για τις δύο πρώτες γνωμοδοτήσεις του 1998-2002, ο κος Πετούσης διευκρίνισε πως ο ίδιος τις έμαθε κατά την κατάθεση της αγωγής της Μονής στις αρχές του 2003. Ακόμα και ο προϊστάμενος της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου στη Ροδόπη, Ι. Ρεφειάδης, κατά την έκθεση που εκλήθη να συντάξει για την κυριότητα της Βισθωνίδας, δεν εξέτασε τον ίδιο, αλλά – όπως αναφέρθηκε στην Επιτροπή εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ – ανθρώπους σχετιζόμενους με τη Μονή που κατέθεσαν υπέρ της. «Η λογική μου οδηγεί στο ότι η Μονή Βατοπαιδίου θα έπαιρνε τις εκτάσεις. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν διασυνδέσεις».
Το «αυθαίρετο» τοπογραφικό της Μονής, που έκανε δεκτό το Δημόσιο, είχε συνταχθεί από έναν ιδιώτη παπά-τοπογράφο. «Την τοπογραφική υπηρεσία δεν την χρησιμοποίησε κανείς, μέχρι που φθάσαμε στο δικαστήριο. Τότε ανακάλυψαν την τοπογραφική υπηρεσία όλοι. Τότε ανακάλυψαν ότι έχει αρχείο, ότι έχει γνώστες, ότι έχει ανθρώπους που υπερασπίζονται τα συμφέροντα του δημοσίου, ότι τρέχει και αγωνίζεται» ανέφερε μεταξύ άλλων ο κος Πετούσης.
Στις 30 και 31 Ιανουαρίου, στο Ολύμπια θα πραγματοποιηθεί η συναυλία «Δύο Επέτειοι, Μία Σκηνή» - αφορμή τη συμπλήρωση 30 δημιουργικών χρόνων του συνθέτη Κώστα Λειβαδά και για τα 40 χρόνια της Ορχήστρας Νυκτών Εγχόρδων «Θανάσης Τσιπινάκης» του Δήμου Πατρέων.