Με βαριά οικονομική και θεσμική «κληρονομιά» αρχίζει η γαλλική προεδρία της ΕΕ

51

Μια Ευρώπη αντιμέτωπη με επιβραδυνόμενη ανάπτυξη, αυξανόμενο πληθωρισμό και εκτινασσόμενες τιμές καυσίμων, βυθισμένη ταυτόχρονα σε νέο θεσμικό αδιέξοδο μετά το ιρλανδικό «όχι» στη Συνθήκη της Λισαβόνας, «κληρονομεί» ο Νικολά Σαρκοζί αναλαμβάνοντας από 1ης Ιουλίου τα ηνία του Συμβουλίου της ΕΕ. Στόχοι και προτεραιότητες…

Η καταψήφιση της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης της ΕΕ από τον ιρλανδικό λαό, σε συνδυασμό με τα προβλήματα που ανακύπτουν στην επικύρωσή της από την Τσεχία, έχουν οδηγήσει την Ευρώπη σε νέα θεσμική κρίση, την οποία καλείται να διαχειριστεί η γαλλική προεδρία με «κορύφωση» τη Σύνοδο Κορυφής του προσεχούς Οκτωβρίου.

Η Γαλλία έχει ήδη καταστήσει σαφές πως δεν τίθεται ζήτημα επαναδιαπραγμάτευσης της Συνθήκης της Λισαβόνας, καλώντας παράλληλα σε συνέχιση της διαδικασίας επικύρωσης από τα κράτη-μέλη, έως ότου βρεθούν λύσεις και αποφασίσει η Ιρλανδία εάν μπορεί να προσφύγει σε νέο δημοψήφισμα.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η γαλλική προεδρία προσανατολίζεται στην εξεύρεση εξαιρέσεων για την Ιρλανδία από τα σημεία της Συνθήκης όπου οι πολίτες είχαν εκφράσει τις ανησυχίες τους. Υπάρχει, ωστόσο, και ο προβληματισμός ότι μία πολιτική εξαιρέσεων θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου, παρακινώντας και άλλες χώρες-μέλη να ζητήσουν εξαιρέσεις.

«Μετριοπάθεια» και «όχι αλαζονεία» είναι το σύνθημα της γαλλικής προεδρίας, δηλώνουν οι σύμβουλοι του Νικολά Σαρκοζί.

Ο συνήθως ανυπόμονος και τολμηρός Σαρκοζί έχει χαμηλώσει το τελευταίο διάστημα τον πήχη των φιλοδοξιών του, εστιάζοντας σε στόχους που μοιάζουν εφικτοί: μέτρα για τη μετανάστευση, περικοπή των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 20% έως το 2020 για την αντιμετώπιση της θέρμανσης του πλανήτη, και ανενεωμένη προσπάθεια για συγκρότηση ευρωπαϊκής άμυνας.

Οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι ο Σαρκοζί θα καλλιεργήσει ένα δυνατό προφίλ ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, την ώρα που οι ΗΠΑ βρίσκονται στον «αστερισμό» των προεδρικών εκλογών. Στο «καυτό» ζήτημα του Ιράν, ο Σαρκοζί αναμένεται να διατηρήσει την πίεση, όμως εξελίξεις σε αυτό το μέτωπο είναι πιθανότερο να έλθουν από τις ΗΠΑ και την Τεχεράνη, όχι από το Παρίσι και τις Βρυξέλλες.

Η τελευταία γαλλική προεδρία ήταν το 2000 σε μία Ένωση των 15 κρατών-μελών. Τότε, όπως και σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν διχασμένη για το πώς και πόσο θα έπρεπε να προχωρήσει η ολοκλήρωση και η διεύρυνση. Και τότε, όπως και σήμερα, η Γαλλία πίεζε για μία ισχυρότερη ευρωπαϊκή άμυνα για να μειωθεί η εξάρτηση από την αμερικανική διπλωματία και πολεμική μηχανή.

Μία από τις πρώτες αποφάσεις που καλείται να λάβει ο Νικολά Σαρκοζί ως προεδρεύων του Συμβουλίου της ΕΕ είναι εάν θα παραστεί στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Κίνας. Είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μποϊκοτάρει την τελετή μετά τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Θιβέτ, και μέχρι και την παραμονή της προεδρίας τελική απόφαση δεν είχε ληφθεί.

Η απόφαση για τη γαλλική προεδρία είναι δύσκολη, δεδομένων των συνεπειών που θα είχε στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την αναδυόμενη οικονομική υπερδύναμη της Κίνας μία «αποχή» από την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων.

Ενέργεια / κλιματική αλλαγή

Πιθανώς η πιο δύσκολη από τις βασικές προτεραιότητες που θέτει η γαλλική προεδρία θα είναι η επίτευξη συμφωνίας στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των εκπομπών αεριών του θερμοκηπίου και τη στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Η Γαλλία επιζητά τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε ποσοστό τουλάχιστον 20% έως το 2020, σε μία συμφωνία που θεωρείται κρίσιμη για τις διαπραγματεύσεις που θα λάβουν χώρα το 2009 στα Ηνωμένα Έθνη για τη συνθήκη που θα διαδεχθεί το Πρωτόκολλο του Κιότο.

Παράλληλα, επιδιώκεται συμφωνία για να φθάσει η χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο 20% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας στην Ευρώπη, από 8,5% που είναι σήμερα.

Η ιδέα του Νικολά Σαρκοζί για «φόρο του άνθρακα» σε προϊόντα χωρών που προέρχονται από χώρες που δεν σέβονται το Πρωτόκολλο του Κιότο έχει συγκεντρώσει σκληρή αντίσταση από εταίρους του στην ΕΕ, που υποστηρίζουν ότι αναλογεί σε προστατευτισμό.

Μετανάστευση

Στόχος της γαλλικής προεδρίας είναι η σύναψη συμφωνίας τον προσεχή Οκτώβριο που θα οριοθετεί κοινές πολιτικές στην Ευρώπη για τη μετανάστευση, με τον Νικολά Σαρκοζί να περιγράφει ως εξαιρετικά σημαντική την εναρμόνιση των κανόνων για τη μετανάστευση και την παροχή ασύλου.

Η προεδρία θα επιδιώξει να πείσει περισσότερα κράτη-μέλη να σκληρύνουν τη νομοθεσία για την παράνομη μετανάστευση και να ενισχυθεί αντίθετα η νόμιμη μετανάστευση σε συγκεκριμένες κατηγορίες ειδικευμένων εργατών, στη βάση του γαλλικού συστήματος. Πιέζει, επίσης, να δοθεί τέλος σε μαζική νομιμοποίηση μεταναστών, όπως συνέβη σε Ιταλία και Ισπανία τα τελευταία χρόνια, με συνέπεια κατά τον Γάλλο πρόεδρο να αυξάνεται η ροή μεταναστών προς άλλες χώρες της ελεύθερης ζώνης Σένγκεν.

Στο «πακέτο» για τη μετανάστευση ενσωματώνονται ήδη υπάρχονται μέτρα, περιλαμβανομένων αυτών που υιοθετήθηκαν πρόσφατα ξεσηκώνοντας αντιδράσεις για την πρόβλεψη ότι οι παράνομοι μετανάστες θα μπορούν να κρατούνται για περίοδο 18 μηνών και θα τους απαγορεύεται η επιστροφή για διάστημα πενταετίας.

Παράλληλα, αναμένεται να υπάρξει πρόταση για μία μορφή ευρωπαϊκής συνοριακής αστυνομίας.

Ευρωπαϊκή αμυνα

Το Παρίσι πιέζει επί μακρόν για ισχυρότερη ευρωπαϊκή άμυνα ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η άμυνα αποτελεί προτεραιότητα-κλειδί για τη γαλλική προεδρία, ωστόσο τα σχέδιά της παραμένουν μετρημένα εν μέσω ανησυχιών ότι μία ισχυρότερη ευρωπαϊκή άμυνα θα συγκρουόταν ή θα επικαλυπτόταν με το ΝΑΤΟ.

Στους στόχους περιλαμβάνονται η αύξηση του αριθμού των βαρέως εξοπλισμένων ελικοπτέρων διαθέσιμων για ευρωπαϊκές αποστολές, προδιαγραφές για τα μη επανδρωμένα σκάφη, επέκταση επίγειων συστημάτων για την παρακολούθηση δορυφορικής δραστηριότητας, και διασυνοριακή εκπαίδευση στρατιωτών ανάμεσα στα κράτη-μέλη της ΕΕ, αναφέρει το Reuters.

Παρουσιάζοντας προ ημερών τη νέα γαλλική αμυντική πολιτική, ο Νικολά Σαρκοζί δήλωσε ότι δίνεται προτεραιότητα στην αντιμετώπιση τρομοκρατικής απειλής, με άξονα τη μείωση του δυναμικού του στρατού, την ενίσχυση του τομέα πληροφοριών, επιστροφή στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ έπειτα από τέσσερις δεκαετίες και παράλληλη διατήρηση της ανεξαρτησίας της γαλλικής αποτρεπτικής δύναμης.

Ένωση για τη Μεσόγειο

Αρχικά είχε περιγραφεί από τον Νικολά Σαρκοζί ως «ακρογωνιαίος λίθος» της γαλλικής προεδρίας, όμως τελικά στη σύνοδο της 13ης Ιουλίου στο Παρίσι θα εγκαινιαστεί μία «ψαλιδισμένη» Ένωση για τη Μεσόγειο. Οι αντιδράσεις της Γερμανίας και Ευρωπαίων αξιωματούχων μετρίασαν το σχέδιο και διεύρυναν την Μεσογειακή Ένωση προς όλα τα κράτη-μέλη μαζί με Αλγερία, Λιβύη, Ισραήλ, Παλαιστινιακή Αρχή, Συρία, Λίβανο και Τουρκία.

Κοινή αγροτική πολιτική

Με φόντο τις εκτινασσόμενες τιμές των τροφίμων και τη διαμάχη για τη διατροφική ασφάλεια η Γαλλία αναμένεται να υποβάλλει προτάσεις για την αναμόρφωση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), ως ένα ενδιαμέσο «σημείο ελέγχου» πριν από την προβλεπόμενη για το 2013 εις βάθος ανεθεώρηση.

Η Γαλλία έχει επισημάνει την ανάγκη μοντέρνας, κοινής ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής για την διατήρηση της διατροφικής ασφάλειας. Η γαλλική προεδρεία σκοπεύει, επίσης, να δώσει έμφαση και στις επαφές της ΕΕ με αναδυόμενες οικονομίες ανά τον πλανήτη.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press