Το στέμμα των καλλιστείων πυροδοτεί το φεμινιστικό κίνημα

37

της ΑΣΤΕΡΟΠΗΣ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ

Ο ορισμός του «αστικού μύθου» («urban legend») είναι η περίφημη ιστορία της ομάδας έξαλλων φεμινιστριών, οι οποίες αποφάσισαν να διαδηλώσουν έξω από το κτίριο του Ατλάντικ Σίτι όπου διεξάγονταν τα καλλιστεία για την ανάδειξη της Μις Αμερική 1968 και έκαψαν τα σουτιέν τους σε κάδο απορριμμάτων. Στο πνεύμα των νέων μορφών πολιτικής δραστηριοποίησης που αναδύθηκαν κατά τη δεκαετία του 1960 στις ΗΠΑ και αποσκοπούσαν στην εξασφάλιση ίσων ατομικών ελευθεριών και ευκαιριών για κάθε κοινωνική ομάδα, το κίνημα του φεμινισμού βρήκε πρόσφορο έδαφος – κατά κοινή ομολογία όμως είναι από τα πιο παρεξηγημένα και ιστορίες που περιλαμβάνουν κάψιμο των στηθόδεσμων δημοσίως δεν βοήθησαν ώστε να το πάρουν όλοι στα σοβαρά.

Εκείνη την ιστορική λοιπόν ημέρα του Σεπτεμβρίου, οι οργισμένες διαδηλώτριες δεν κάθησαν να περιμένουν τα αποτελέσματα της Κριτικής Επιτροπής για το ποια είναι η ωραιότερη Αμερικανίδα: έφτασαν στο σημείο να στέψουν ένα ζωντανό πλην όμως ανυποψίαστο πρόβατο που είχαν φέρει μαζί τους, με ηχητική υπόκρουση συνθήματα του τύπου «Ας κρίνουμε τους εαυτούς μας ως ανθρώπους». Ο «σκουπιδοτενεκές της ελευθερίας» («freedom trash can») γέμισε με καλλυντικά, περιοδικά μόδας, ζαρτιέρες, κορσέδες, ψηλοτάκουνες γόβες και κυρίως σουτιέν, υπό το αδηφάγο μάτι των φωτορεπόρτερ που κατάλαβαν εγκαίρως ότι αυτά που εκτυλίσσονταν έξω από το κτίριο ήσαν πολύ πιο ενδιαφέροντα από την εκδήλωση στο εσωτερικό του. Η αλήθεια είναι ότι οι φεμινίστριες είχαν σκοπό να βάλουν φωτιά στον κάδο, μετατρέποντας σε στάχτη όλα όσα καταδυναστεύουν τη γυναικεία ύπαρξη. Το ψέμα είναι ότι η αστυνομία δεν κατάφερε να τις αποτρέψει.

Κάποια πρωτοσέλιδα εφημερίδων με τίτλο «Bra burning» («Φλεγόμενα σουτιέν») – χωρίς το υπόλοιπο κείμενο να πιστοποιεί ότι το γεγονός όντως συνέβη – ήσαν αρκετά ώστε να μείνει η κοινή γνώμη με αυτή τη λανθασμένη εντύπωση. Ο όρος «bra burners» («οι γυναίκες που καίνε τα σουτιέν τους») ταυτίστηκε αδίκως, και πολλές φορές υποτιμητικά, με το φεμινιστικό κίνημα. Η συμβολική αυτή πράξη συναντάται άλλωστε και στη νεοελληνική πραγματικότητα και εξαπολύεται ως απειλή κυρίως από ηρωίδες τηλεοπτικών σίριαλ οι οποίες λένε στους καταπιεστικούς συζύγους τους: «Τι θέλεις να κάνω για να με προσέξεις; Να κάψω το σουτιέν μου στο Σύνταγμα;». Και, φυσικά, δεν θα μπορούσε να μείνει ασχολίαστη από τον πάντοτε πνευματώδη Γούντι Αλεν: «Από τότε που εφευρέθηκαν τα wonder bra που είναι παραγεμισμένα με βαμβάκι και κοστίζουν μια περιουσία, καμία φεμινίστρια δεν θέλει πλέον να κάψει το σουτιέν της. Δεν υπάρχουν wonder bra burners, αυτή είναι η πικρή αλήθεια».

Ιδιαιτέρως εύστοχο είναι και το σχόλιο της Σούζαν Μπράουνμιλερ, ιστορικής μορφής του αμερικανικού φεμινιστικού κινήματος και συγγραφέως πολλών σχετικών βιβλίων: «Αυτός ο αστικός μύθος έκανε μεγάλο κακό σε ένα κίνημα που δεν ήθελε να ξορκίσει τη θηλυκότητα καίγοντάς την σαν μάγισσα στον Μεσαίωνα, αλλά να αρθρώσει μια κραυγή για όλα τα στερεότυπα που βαραίνουν το γυναικείο κεφάλι περισσότερο από οποιοδήποτε στέμμα καλλιστείων. Οπως όμως οι γυναίκες τείνουν να μπερδεύουν τους άνδρες μεγεθύνοντας με διάφορους τρόπους το στήθος τους, έτσι και οι εφημερίδες κάνουν το τόσο, τοοοόσο. Δεν μας άξιζε όμως αυτή η εκδίκηση».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ