Το ντόμινο Πινοσέτ φοβούνται πλέον οι συνταξιούχοι δικτάτορες ανά τον κόσμο

31

Για πολλά χρόνια οι πρώην δικτάτορες ανά τον κόσμο -κυρίως στη Λατινική Αμερική και την Αφρική- παρέμεναν στο απυρόβλητο εξαιτίας των αποφάσεων για χορήγηση αμνηστίας ή μυστικών συμφωνιών μεταξύ του στρατιωτικού κατεστημένου και των νόμιμων κυβερνήσεων που αναλάμβαναν ύστερα από την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Πολλοί μάλιστα θεωρούσαν ότι αυτό ήταν το τίμημα για την ομαλή μετάβαση στο δημοκρατικό πολίτευμα. Ωστόσο, η σύλληψη του στρατηγού Αουγκούστο Πινοσέτ στο Λονδίνο και η πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Χιλής να αρθεί η ασυλία του και να ανοίξει ο δρόμος για παραπομπή του σε δίκη φαίνεται ότι αλλάζουν τα δεδομένα. Μήπως, λοιπόν, έφτασε η ώρα να λογοδοτήσουν οι απανταχού δικτάτορες ενώπιον της Δικαιοσύνης;

Οπως μεταδίδει το BBC, σήμερα πλέον για πρώτη φορά εξετάζεται το ενδεχόμενο να παραπεμφθούν σε δίκη αρκετοί από τους Λατινοαμερικανούς πρώην δικτάτορες, οι οποίοι προς το παρόν απολαμβάνουν ασυλίας ή τους έχει απονεμηθεί χάρη. Ασφαλώς κάτι τέτοιο φάνταζε εξωπραγματικό μέχρι τη σύλληψη του Πινοσέτ.

Ηδη τα δικαστήρια στη Χιλή παρακάμπτουν το νόμο του 1978 για χορήγηση αμνηστίας, ο οποίος ουσιαστικά καθιστούσε απαγορευτική οποιαδήποτε απόπειρα παραπομπής σε δίκη όσων κατηγορούνταν για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την περίοδο της χούντας. Πολλοί απόστρατοι αξιωματικοί έχουν συλληφθεί και έχουν απαγγελθεί κατηγορίες εναντίον τους.

Στη γειτονική Αργεντινή αρκετά μέλη της στρατιωτικής δικτατορίας, που βρίσκονταν στην εξουσία από το 1976 έως το 1983 με επικεφαλής το στρατηγό Λεοπόλντο Γκαλτιέρι, κατηγορούνται επισήμως πλέον ότι βρίσκονταν πίσω από τα σχέδια για τις απαγωγές παιδιών των πολιτικών κρατουμένων και την υιοθέτησή τους από άτεκνα ζευγάρια, φιλικά προσκείμενα στο καθεστώς. Αρκετοί από αυτούς βρίσκονται ήδη στη φυλακή.

Στη Βραζιλία μια επιτροπή του Κογκρέσου κινεί τις διαδικασίες για την παραπομπή σε δίκη του πρώην δικτάτορα της Παραγουάης, Αλφρέντο Στρέσνερ, ο οποίος ζει εξόριστος στην Μπραζίλια.

Αλλά και στην Αφρική γίνονται προσπάθειες προκειμένου οι πρώην δικτάτορες να λογοδοτήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Σενεγάλη ζήτησαν τη δίωξη του πρώην δικτάτορα του Τσαντ, Χισένε Χάμπρε. Ωστόσο, τα δικαστήρια της Σενεγάλης δεν έχουν δικαιοδοσία για την απαγγελία κατηγοριών για εγκλήματα τα οποία διαπράχθηκαν εκτός της χώρας.

Ο πρώην δικτάτορας της Αιθιοπίας, Μεγκίστου Χαϊλέ Μαριάμ, ζει τα τελευταία χρόνια εξόριστος στη Ζιμπάμπουε. Πρόσφατα μετέβη στη Νότιο Αφρική για νοσηλεία και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις της χώρας ζήτησαν από τις αστυνομικές αρχές να τον συλλάβουν. Ο Μεγκίστου αναγκάστηκε να επιστρέψει εσπευσμένα στη Ζιμπάμπουε.

Στην Ινδονησία έχουν ήδη απαγγελθεί κατηγορίες για διαφθορά κατά του πρώην δικτάτορα Σουχάρτο, ο οποίος κυβέρνησε τη χώρα με σιδηρά πυγμή για περισσότερα από τριάντα χρόνια.

Ωστόσο, λίγοι πιστεύουν ότι κάποιοι από τους πρώην δικτάτορες θα δικαστούν και πολύ περισσότερο θα καταδικαστούν και θα περάσουν το υπόλοιπο της ζωής τους στις φυλακές. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι σε προχωρημένη ηλικία και η κατάσταση της υγείας τους πιθανόν να μην τους επιτρέψει να αντέξουν τις μακροχρόνιες δίκες.

Οποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, πάντως, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: κανείς δεν μπορεί είναι υπεράνω του νόμου, ακόμα και αν πρόκειται για τους πανίσχυρους πρώην δικτάτορες. Και αυτό ίσως να είναι η ισχυρότερη απόδειξη ότι οι σπόροι της δημοκρατίας έχουν αρχίσει να φυτρώνουν σε κάποιες χώρες με αμαυρωμένο παρελθόν. Σημαίνει, επίσης, ότι το επιχείρημα της υπερίσχυσης του εθνικού Δικαίου έναντι του διεθνούς χάνει συνεχώς έδαφος.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ