Για την ανάγκη να καθυστερήσει η αποπληρωμή των δανείων που πήραν οι χώρες της ΕΕ την περίοδο της πανδημίας Covid-19 συμφώνησαν ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Στην κοινή συνέντευξη Τύπου που έδωσαν στην Αθήνα, μετά την υπογραφή διμερών συμφωνιών, επισήμαναν επίσης ότι η έκδοση νέου ευρωπαϊκού χρέους (ομόλογα) είναι κάτι που χρειάζεται. Κυρίως για να γίνουν επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η ΑΙ, η άμυνα, η οικονομία. Πρόταση στην οποία αντιστέκονται οι «φειδωλοί» της Ευρώπης.

«Είναι ηλίθιο»

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, χώρας η οποία κάνει αγώνα να αντιμετωπίσει τα αυξημένα ελλείμματά της, δήλωσε:

«Χρεωθήκαμε κατά τη διάρκεια της Covid. Σήμερα κάποιοι μας λένε ότι πρέπει να αποπληρώσουμε γρήγορα. Είναι ηλίθιο».

Και σημείωσε ότι «δεν έχει νόημα να αποπληρώσουμε το χρέος της Covid τώρα. Αυτί θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στους προϋπολογισμούς, όταν υπάρχει ζήτηση για ευρωπαϊκά χρεόγραφα και ομόλογα». «Ας μετακυλίσουμε αυτό το χρέος. Ας εκδώσουμε ξανά νέα ομόλογα, επειδή ο κόσμος θέλει αυτά τα χρεόγραφα σε χαμηλή τιμή. Αυτό μας δίνει χώρο να ανασάσουμε».

Όσον αφορά το επιχείρημα ότι η πανδημία ήταν μια «εξαιρετική συγκυρία», που οδήγησε στο Ταμείο Ανάκαμψης, είπε: «Την ακούω αυτή την επιχειρηματολογία». Ωστόσο, πρόσθεσε: «Ναι, αλλά αυτά τα οποία περνάμε τώρα εξαιρετικά δεν είναι με τον τρόπο τους;»

Ο Εμανουέλ Μακρόν αναρωτήθηκε επίσης: «Και τι λογική έχει, εν πάση περιπτώσει, αυτή τη στιγμή να πάμε να αποπληρώσουμε το Ταμείο Ανάκαμψης, τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης τώρα; Άρα, να “φάμε” χώρο από τον προϋπολογισμό της επόμενης εξαετίας, όταν δεν έχουμε λόγο να το κάνουμε;»

Σύμφωνα με τον Γάλλο πρόεδρο «υπάρχει μεγάλη διάθεση για ευρωπαϊκά ομόλογα, για ευρωπαϊκό “χαρτί”, το οποίο θα μας κάνει και πιο ισχυρούς ως Ευρώπη. Διότι η Ευρώπη θεωρείται σήμερα ασφαλής και φερέγγυος προϋπολογισμός, ειδικά η Ευρωπαϊκή Ένωση όταν δανείζεται εν τω συνόλω».

Ο Εμανουέλ Μακρόν εκτίμησε ότι «θα έχουμε δύσκολες διαπραγματεύσεις, αλλά πιστεύω κι εγώ ότι τελικά, όπως πάντα γίνεται, την τελευταία στιγμή θα βρούμε τη λύση. Θα γίνουν οι αμοιβαίες υποχωρήσεις. Θα καμφθούν οι όποιες αντιστάσεις ή θα δεχτούμε ότι θα κατεβάσουμε τον πήχη των προσδοκιών. Αλλά και τα δυο μαζί δεν μπορούν να γίνουν. Δεν μπορούμε να λέμε ότι θέλουμε να κάνουμε πολλά με λιγότερα».

Ο Γάλλος πρόεδρος επισήμανε επίσης την ανάγκη για τη χρήση περισσότερου χρέους της ΕΕ για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε βασικούς τομείς. Σε αυτούς συμπεριέλαβε την άμυνα, το διάστημα και την τεχνητή νοημοσύνη.

Μητσοτάκης: «Μπορούμε να γίνουμε πιο δυνατοί ως ΕΕ»

Τη συμφωνία του με τον Γάλλο πρόεδρο επισήμανε και ο Έλληνας πρωθυπουργός. «Τι νόημα έχει αυτή τη στιγμή να πάμε να αποπληρώσουμε το Ταμείο Ανάκαμψης, μειώνοντας έτσι τον προϋπολογισμό για τα επόμενα έξι χρόνια;», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Τόνισε ότι «δεν έχουμε κανένα λόγο να το κάνουμε, όταν υπάρχει ισχυρή ζήτηση για ευρωπαϊκά ομόλογα που θα μας κάνουν επίσης πιο δυνατούς ως Ευρωπαϊκή Ένωση».

Ελλάδα και Γαλλία αναμένεται να επιμείνουν σε αυτό το θέμα καθώς γίνονται οι διαπραγματεύσεις στην ΕΕ για τον προϋπολογισμό των ετών 2028-2034, ύψους 1,8 τρισ. Οι δύο χώρες είναι στην πρώτη τριάδα των περισσότερο υπερχρεωμένων χωρών της Ένωσης.

Στην άτυπη σύνοδο κορυφής στην Αγία Νάπα, τέθηκε το ζήτημα αναχρηματοδότησης του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης από αρκετούς ηγέτες της ΕΕ. Δάνεια ύψους 25 δισ. ευρώ ετησίως θα πρέπει να αρχίσουν να αποπληρώνονται από το 2028.

Πολλές χώρες, οι λεγόμενες «φειδωλές» του Βορρά, αντιδρούν στην πρόταση. Μεταξύ αυτών και ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς.

Στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, ο Γάλλος πρόεδρος είπε: «Σήμερα, πολλοί θα σας πουν “καμία περίπτωση”. Αλλά είμαι σίγουρος ότι στο τέλος θα τα καταφέρουμε επειδή η Ευρώπη θέλει να συμμετάσχει στον αγώνα».

Δύσκολη διαπραγμάτευση

Το ποσό των 1,8 τρισεκατομμυρίων ευρώ για τον επόμενο προϋπολογισμό αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό άλμα από τα 1,2 τρισεκατομμύρια ευρώ, που διατέθηκαν κατά τον τελευταίο δημοσιονομικό κύκλο, μεταξύ 2021 και 2027.

Τα κράτη στοχεύουν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον προϋπολογισμό μέχρι το τέλος του έτους. Τα 27 μέλη της ΕΕ να πρέπει να εγκρίνουν το λεγόμενο «πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο».

Ωστόσο, οι συνομιλίες είναι περίπλοκες. Ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, πιέζουν για περισσότερες αμυντικές δαπάνες μέσω έκδοσης κοινού χρέους. Ένας από τους λόγους είναι η κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και οι απειλές Τραμπ για απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμμαχία. Παράλληλα, εν μέσω οικονομικής κρίσης, η ΕΕ πρέπει να δώσει μάχη για να καλύψει το κενό στην καινοτομία και την τεχνολογία, έναντι ΗΠΑ και Κίνας.

Η πρόταση για ευρωπαϊκά ομόλογα υπάρχει επίσης στην έκθεση Ντράγκι για τη ευρωπαϊκή οικονομία.