Το παλαιστινιακό στο περιθώριο; – Η Γάζα στη σκιά του πολέμου στο Ιράν

Παρότι η προσοχή της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένη στη Μέση Ανατολή, είναι εστιασμένη στις εξελίξεις του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν -στρατιωτικές, οικονομικές και γεωπολιτικές- εν μέρει στη νέα ανάφλεξη στον Λίβανο και σχεδόν καθόλου πια στη συνεχιζόμενη αιματοχυσία και ανθρωπιστική καταστροφή στην ισοπεδωμένη Γάζα.

Εν μέσω της κατ’ επίφαση εκεχειρίας και ειρηνευτικής διαδικασίας αλά Τραμπ, η κατάσταση στον παλαιστινιακό θύλακα επιδεινώνεται ραγδαία.

Επικαλούμενη τον πόλεμο στο Ιράν, η κυβέρνηση Νετανιάχου -η πιο ακροδεξιά στα ισραηλινά χρονικά- έκλεισε τα συνοριακά περάσματα προς τη Λωρίδα της Γάζας, επιτρέποντας μόνο από το πέρασμα Κερέμ Σαλόμ τη μερική και σταδιακή είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας, αγαθών και καυσίμων.

Οι ποσότητες υπολείπονται κατά πολύ των αναγκών των 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων, εκ των οποίων περίπου 1,9 εκατομμύρια παραμένουν εσωτερικά εκτοπισμένοι, ζώντας σε άθλιες συνθήκες σε καταυλισμούς.

Η έλλειψη βασικών αγαθών, η κατακόρυφη αύξηση των τιμών των τροφίμων στον κατεστραμμένο παλαιστινιακό θύλακα, καθώς και οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις, παρά την κατάπαυση του πυρός, συνθέτουν μια εικόνα που δεν διαφέρει πολύ από εκείνη κατά τη διάρκεια του αιματηρού διετούς πολέμου.

Από την έναρξη της εκεχειρίας με τη Χαμάς, τον περασμένο Οκτώβριο, περισσότεροι από 670 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 1.700 έχουν τραυματιστεί από ισραηλινά πυρά.

Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι νεκροί στη Γάζα αγγίζουν τους 40, με ισραηλινούς βομβαρδισμούς ακόμη και καταυλισμών αμάχων.

Προστίθενται στους πάνω από 72.200 Παλαιστίνιους που σκοτώθηκαν στα δύο χρόνια του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς.

Στη σκιά της νέας περιφερειακής κλιμάκωσης και μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, η Γάζα κινδυνεύει να μετατραπεί σε σιωπηλή ανθρωπιστική κρίση.

Η κατάσταση έχει γίνει μάλιστα ακόμη πιο χαοτική και ασταθής μετά την ανάκληση αδειών λειτουργίας δεκάδων διεθνών ΜΚΟ από το Ισραήλ, λόγω μη συμμόρφωσης με την απαίτηση κοινοποίησης καταλόγων του παλαιστινιακού προσωπικού τους.

«Τρύπια» εκεχειρία, ειρηνευτικό σχέδιο στον «πάγο»

Σε αυτό το γκρίζο φόντο, οι διπλωματικές πρωτοβουλίες για τον τερματισμό του πολέμου έχουν πρακτικά «παγώσει», καθώς η περιφερειακή σύγκρουση έχει μετατοπίσει τις προτεραιότητες των διεθνών και περιφερειακών παικτών.

Οι συνομιλίες για την εφαρμογή της δεύτερης φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σταμάτησαν με την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο ωστόσο, εν μέσω φόβων για την εκεχειρία στη Γάζα, απεσταλμένοι του «Συμβουλίου Ειρήνης» του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχαν συνάντηση με εκπροσώπους της Χαμάς, στο Κάιρο, σύμφωνα με πηγές του πρακτορείου Reuters.

Ήταν ρητή η προειδοποίηση της παλαιστινιακής ένοπλης οργάνωσης για τον κίνδυνο κατάρρευσης της κατάπαυσης του πυρός, εάν το Ισραήλ δεν άρει τους νέους περιορισμούς στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο αφοπλισμός της Χαμάς παραμένει «στον αέρα», ενόσω αυτή ανασυντάσσεται, παρότι η στήριξή της από το Ιράν έχει κλονιστεί.

Το δε τραμπικό «Συμβούλιο Ειρήνης» διέρχεται φάση κρίσης, στο φόντο του πολέμου στο Ιράν.

Αρκετές ισλαμικές χώρες-μέλη είναι πλέον αντιμέτωπες με εγχώριες πιέσεις.

Στο Πακιστάν, τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν σχηματίσει κοινό μέτωπο υπέρ της αναστολής συμμετοχής της χώρας στο συμβούλιο.

Η Ινδονησία -πολυπληθέστερη μουσουλμανική χώρα στον κόσμο- ήδη χαμήλωσε τον πήχη της συνδρομής στην προτεινόμενη πολυεθνική ειρηνευτική δύναμη στη Γάζα, με τον υπουργό Άμυνα να κάνει λόγο για 8.000 στρατιώτες και σχέδια σταδιακής ανάπτυξής τους, παραπέμποντας στην τρέχουσα δυναμική του «Συμβουλίου Ειρήνης»…

Οι δε αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, που ανέλαβαν δεσμεύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Γάζας -επενδύοντας επί της ουσίας στην περιφερειακή σταθερότητα, απαραίτητη για τον οικονομικό μετασχηματισμό τους- τώρα υφίστανται τεράστιες ζημίες από τα αντίποινα του Ιράν με επιθέσεις στα εδάφη τους.

Ένα βαρύ πλήγμα στην περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια, αλλά και στο μοντέλο του οικονομικού μετασχηματισμού τους.

Εφιάλτης διαρκείας σε Γάζα και Δυτική Όχθη

Καθώς το γεωπολιτικό τοπίο μεταβάλλεται με ταχείς ρυθμούς στη Μέση Ανατολή, ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος κατά του θεοκρατικού Ιράν δείχνει να ωθεί το παλαιστινιακό ζήτημα στο περιθώριο.

Βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, είναι κάτι που μαίνει να φανεί.

Οι παλαιστινιακές αντιδράσεις στις τρέχουσες εξελίξεις είναι πάντως διττές και διχασμένες.

Η Παλαιστινιακή Αρχή αντέδρασε εμφανώς συγκρατημένα στην νέα κοινή στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ-Ισραήλ, παρά την επί χρόνια στήριξη της σιιτικής Τεχεράνης στη σουνιτική Χαμάς και άλλες ισλαμιστικές παλαιστινιακές ένοπλες οργανώσεις στη Λωρίδα της Γάζας.

Εξέφρασε, δε, αλληλεγγύη στις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, που βρίσκονται στο στόχαστρο ιρανικών πυραύλων και drones.

Στον αντίποδα, η Χαμάς -για την οποία διακυβεύονται τώρα ακόμη πιο πολλά- καταδίκασε απερίφραστα την επίθεση στο Ιράν.

Τυχόν κατάρρευση του θεοκρατικού καθεστώτος στην Τεχεράνη θα σηματοδοτούσε και το τέλος της περιφερειακής στρατηγικής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, μέσω του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης».

Όμως μια πλήρης αποδυνάμωση των ισλαμιστικών ένοπλων οργανώσεων στη Γάζα δεν συνεπάγεται αυτομάτως την εξαφάνισή τους ή ενίσχυση της μετριοπαθούς, πλην όμως πολυεπίπεδα αμφισβητούμενης Παλαιστινιακής Αρχής.

Στις τάξεις της, η ανησυχία περισσεύει για το τι θα σηματοδοτούσε μια στρατιωτική νίκη επί του Ιράν ως προς την μετέπειτα πολιτική του Ισραήλ στα παλαιστινιακά εδάφη.

Με τη Γάζα να έχει γίνει κρανίου τόπος, η βία τώρα κλιμακώνεται στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, τόσο από τις ισραηλινές δυνάμεις, όσο και από εξτρεμιστές εβραίους εποίκους.

Οι τελευταίοι, αποθρασυμένοι πια από την επεκτατική ατζέντα της κυβέρνησης Νετανιάχου, εντείνουν ανεξέλεγκτοι τις επιθέσεις κατά Παλαιστινίων.

Έχουν σκοτώσει τουλάχιστον πέντε μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες του πολέμου στο Ιράν, σύμφωνα με το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας.

Το δε Ισραήλ έχει επιβάλει περιορισμούς στην κυκλοφορία σε μεγάλο μέρος της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, παρεμποδίζοντας ακόμη και τις διελεύσεις ασθενοφόρων από τα σημεία ελέγχου.

Μέρα με την ημέρα, το μέλλον των Παλαιστινίων δείχνει όλο και περισσότερο ναρκοθετημένο.