«Παράσιτο»: Queer εικαστικός φόρεσε 24 πάνες ακράτειας και βυθίστηκε στον μολυσμένο Τάμεση – Το πλήρωσε με την υγεία του
Ακροβατώντας ανάμεσα στον ρεαλισμό και την ακραία καλλιτεχνική διαμαρτυρία, ο ζακ μένελ (γράφει το όνομα του με πεζά) έγινε παράσιτο και βυθίστηκε στα μολυσμένα νερά του Τάμεση, επιδιώκοντας να δώσει πρόσωπο στην περιβαλλοντική υποβάθμιση. Το πλήρωσε με την υγεία του
Φορώντας μια απόκοσμη στολή κατασκευασμένη από 24 πάνες ακράτειας, ο ακτιβιστής εικαστικός περφόρμερ ζακ μένελ (με πεζά) ήρθε αντιμέτωπος με την κοινωνική κατακραυγή, την αντίδραση, και με μια σοβαρή περιπέτεια υγείας καθώς κατήγγειλε τη ρύπανση.
Ο μένελ εκτέθηκε με τόλμη και ατζέντα, ντυμένος με πάνες, στο σταυροδρόμι της τέχνης του δρόμου και της δράσης. Το ριψοκίνδυνο εγχείρημα του που έγινα για να καταδείξει και να καταγγείλει την ωμή πραγματικότητα της ρύπανσης στο Λονδίνο, είχε ως εργαλείο και μέσο έκφρασης τον ίδιο.
«Η μυρωδιά δεν ήταν υγιεινή» θυμάται ο μένελ για την κατάδυση του στα βρώμικα νερά. «Θα γίνω το παράσιτο». Το έργο του έγινε πιο κυριολεκτικό από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.
Ήταν στις όχθες του Ντέπτφορντ όταν μια απόκοσμη φιγούρα βυθίστηκε αργά στα νερά του Τάμεση, προκαλώντας την αποστροφή αλλά και το δέος των παρευρισκόμενων.
Ο ζακ μένελ κονιορτοποίησε τα όρια της αισθητικής φορώντας ένα αλλόκοτο δημιούργημα από είκοσι τέσσερις πάνες ενηλίκων ραμμένες μεταξύ τους. Οι πάνες διογκωνόταν καθώς απορροφούσαν το μολυσμένο νερό και τα απόβλητα του ποταμού.
«Αποφάσισα να γίνω το παράσιτο που η κοινωνία φοβάται και περιφρονεί»
Η παρέμβαση στον Τάμεση είναι το φινάλε ενός έργου που ονομάζεται (para)site, το οποίο έγινε σε απάντηση στις αποκαλύψεις για την απόρριψη λυμάτων στις υδάτινες οδούς του Λονδίνου και μια αντίδραση στον τρόπο με τον οποίο οι δικαιούχοι επιδόματος χαρακτηρίζονται ως «αποστράγγιση του κοινωνικού ιστού».
Βέβαια η έκθεση του στη ρύπανση ήταν πιο κυριολεκτική από ό,τι σκόπευε καθώς το εγχείρημα του πήρε μια απρόσμενη και επικίνδυνη τροπή. Η επαφή του με το νερό αποδείχθηκε κυριολεκτικά τοξική και ο καλλιτέχνης προσβλήθηκε από τη νόσο του Βάιλ, μια σοβαρή λοίμωξη που μεταδίδεται από τα ούρα των αρουραίων που ενδημούν στις όχθες.
Η μόλυνση από τον Τάμεση και τα ούρα αρουραίου έκαναν το έργο του τραγικά ρεαλιστικό
Όπως ο ίδιος ομολογεί, η μυρωδιά της στολής μετά την έξοδο από το ποτάμι «δεν ήταν καθόλου υγιής», αναγκάζοντάς τον να εγκαταλείψει την αρχική του σκέψη να την κρατήσει ως έκθεμα.
Η εμπειρία αυτή κατέστησε το έργο του πιο κυριολεκτικό από ό,τι αρχικά σχεδίαζε, υπογραμμίζοντας τους πραγματικούς κινδύνους που κρύβονται στα οικοσυστήματα που έχουν υποστεί βιομηχανική και αστική υποβάθμιση.
Τα έργα του είναι ακατάστατα, λερωμένα με λάσπη, βρώμικα παραδέχεται στον Guardian. «Λίγο περίεργα, λίγο έντονα, λίγο ανόητα».
Μεγαλώνοντας δίπλα στα λακκούβες με κιμωλία στο ‘Εσεξ, και μπαίνοντας στην ζωντανή καλλιτεχνική σκηνή του Λονδίνου για το «την παράξενη ανομία και βρωμιάς, ο μένελ πάντα ήθελε να αφυπνήσει, να κάνει μια ριζική αλλαγή. «Νιώθω σαν να δουλεύω με αυτό», λέει για το νερό. «Μερικές φορές διαφωνώντας και με αυτό».
«Διέλυσα τον ιατρικό μου φάκελο στο νερό για να ‘σπάσω’ τον έλεγχο που ασκούσαν πάνω μου»
Για όσους δεν είναι μυημένοι στo σώμα του έργου του, το έργο του μένελ ίσως είναι δύσκολο -αν όχι δυσάρεστο. Ως queer καλλιτέχνης μέλος της κολεκτίβας Rat Park, ο μένελ βούτηξε τον εαυτό του στο μολυσμένο Τάμεση ενώ επεκτείνει την ακτιβιστική του ατζέντα με τη σειρά παραστάσεων, προβολών και εργαστηρίων που ασχολούνται με την αρχαία λαογραφία και την οικολογική αποσύνθεση στα ετοιμόρροπα καταφύγια του Πέκαμ, το Common Host.
Η γοητεία τους με τη μεταβιομηχανική ρύπανση των φυσικών τοπίων είναι χαρακτηριστική της πόλης του που φιλοξενεί κτίρια ερείπια δίπλα σε αποθήκες της Amazon.
Η σύγκρουση ανθρώπων και τόπου εμπνέει μεγάλο κομμάτι του έργου του. «Η performance art είναι ένα σημείο συνάντησης», λέει ο μένελ. «Δημιουργείς μια κοινότητα, ακόμα κι αν είναι προσωρινή».
Αν και δεν θέλει να «αποσαφηνίζει» ξεκάθαρα το έργο του, η θεματική του – οι έννοιες του queerness, η αναπηρία, η επιβίωση – αξίζουν να αντιμετωπίζονται με προσοχή.
«Η queer κοινότητα και η τέχνη είναι ο λόγος που συνεχίζω να υπάρχω και να δημιουργώ»
Ο μένελ ως φοιτητής είχε καταρρεύσει ψυχολογογικά. Ενώ στέκονταν στον λασπώδη, θολό Τάμεση, μένελ κρατούσε τον ιατρικό του φάκελο από το NHS – ψυχιατρικά έγγραφα και αξιολογήσεις – τυπωμένες σε ριζόχαρτο, αφήνοντας τις λέξεις να διαλυθούν στο νερό.
Αυτό το φινάλε του (para)site είναι μόνο μία από τις παραστάσεις που έχει δημιουργήσει χρησιμοποιώντας τα προσωπικά του έγγραφα εκείνης της εποχής, τα οποία μιλούσαν «για μένα και ποτέ σε μένα».
Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία του με τους θεσμούς, ο μένελ (που αυτοπροσδιορίζεται ως them) είναι επιφυλακτικός για το αν μπορεί η τέχνη του να ερμηνευθεί όπως πρέπει.
«Υπήρξε λίγο άγχος για το αν η συμπεριφορά μου στην παράσταση παθολογικοποιείται», λένε. Αλλά η χρήση αυτών των ψυχρών, επίσημων εγγράφων ως υλικού στην παράσταση ήταν «ο μόνος τρόπος για να αλλάξω τη σχέση μου με αυτή τη χωματερή».
Συλλέγοντας ιδέες σαν βότσαλα από την ακτή, το Common Host «επιμελήθηκε τον εαυτό του», λέει. «Κάνω σόλο δουλειά, αλλά υπάρχει μόνο χάρη σε αυτό το δίκτυο», λέει για τους συνεργάτες του. «Η queer κοινότητα είναι η κατανόηση».
- Πάτρα: Μαθητής τραυματίστηκε στο χέρι από έκρηξη κροτίδας
- «Να είναι πολύ προσεκτικά τα δεξαμενόπλοια» – Προειδοποίηση από το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ
- Μέτσολα: Η ασφάλεια της Κύπρου είναι η ασφάλεια της ΕΕ
- A BOLA: «Ελ Κααμπί, Παυλίδης και Τζόλης στους 30 παίκτες με τις περισσότερες τελικές στο Champions League»
- «Δεν θα πάψω ποτέ να σε αγαπάω»: Το συγκινητικό βίντεο της 9χρονης κόρης του Τζέιμς Βαν Ντερ Μπικ
- Ο Μαξ Ντόουμαν είναι το next big thing στο πλάνο του Αρτέτα
