Δουλέψτε κι άρρωστοι, για το καλό της οικονομίας – Tο κατά Μερτς Ευαγγέλιο, με έμπνευση από Ελλάδα

Άλλοι θέλουν να βάλουν φωτιά στα Σαββατόβραδα, να μην ξαναγυρίσουν, όμως ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς θέλει να βάλει φωτιά στα αδειόχαρτα, ξεκινώντας με τις αναρρωτικές άδειες.

Ο ηγέτης των Χριστιανοδημοκρατών καλεί τους Γερμανούς εργαζόμενους να σταματήσουν να απουσιάζουν από τη δουλειά τους λόγω ασθένειας και αν είναι δυνατόν να δουλεύουν ακόμα και άρρωστοι.

Για πολλοστή φορά ο Μερτς άντλησε έμπνευση από την Ελλάδα, που από μαύρο πρόβατο έγινε το υπάκουο παιδί της ΕΕ. Για την ακρίβεια, είναι οι Έλληνες εργαζόμενοι που παρουσιάζονται στους Γερμανούς στο ρόλο του κυρ-Μέντιου, του πρόθυμου υποζυγίου που μπορεί να δουλεύει και 13 ώρες συνεχόμενα, χωρίς ρεπό και αναρρωτικές μέχρι να σκάσει.

Πόλεμος στις αναρρωτικές

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο καγκελάριος της Γερμανίας κηρύττει τον πόλεμο στις αναρρωτικές άδειες και στις ημέρες αργίας. Ούτε είναι μόνος σε αυτό τον ανένδοτο αγώνα.

Έχει στο πλευρό του τα επιχειρηματικά λόμπι και οικονομικά επιτελεία, που υποστηρίζουν ότι οι Γερμανοί πρέπει να ξαναβρούν τη χαμένη προτεσταντική ηθική της εργασίας, δουλεύοντας περισσότερες ώρες, ημέρες και χρόνια, αν θέλουν να διατηρήσουν τα επίπεδα ευημερίας που έχουν.

Μα γιατί αρρωσταίνετε τόσο συχνά;

Ο Μερτς ξεσπάθωσε κατά των αναρρωτικών αδειών, σε πρόσφατη προεκλογική ομιλία στο νοτιοδυτικό κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης.

Είπε ότι οι Γερμανοί παίρνουν τις περισσότερες αναρρωτικές άδειες από  όλους τους εργαζόμενους, κατά μέσο όρο 14,5 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο, έναντι 8 ημερών του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

«Αυτό σημαίνει σχεδόν τρεις εβδομάδες κατά τις οποίες οι άνθρωποι στη Γερμανία δεν μπορούν να εργαστούν λόγω ασθένειας. Είναι αυτό πραγματικά σωστό; Είναι αυτό πραγματικά απαραίτητο;», αναρωτήθηκε ο Μερτς, σφίγγοντας τη γροθιά του, όπως μετέδωσαν τα γερμανικά ΜΜΕ και έσπευσε να σχολιάσει το Politico.

Το καλύτερο το φύλαξε για το φινάλε: «Μπορούμε να συζητήσουμε για το πώς θα δώσουμε περισσότερα κίνητρα για να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να εργάζονται αντί να παίρνουν αναρρωτική άδεια όταν είναι άρρωστοι; Σε αυτή την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, πρέπει να επιτύχουμε μαζί υψηλότερες οικονομικές επιδόσεις από αυτές που επιτυγχάνουμε σήμερα».

Αναρρωτική άνευ αποδοχών

Για όσους αναρωτιούνται ποια θα είναι τα «κίνητρα» ώστε να δουλεύουν οι Γερμανοί με πυρετό, συνάχι και ιώσεις, τις απαντήσεις έχουν δώσει προ πολλού οι Γερμανοί μεγαλοβιομήχανοι και εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου.

Για παράδειγμα ο Όλιβερ Μπέτε (Oliver Bäte), επικεφαλής της Αllianz, της μεγαλύτερης ιδιωτικής ασφαλιστικής εταιρείας στην Ευρώπη, πρότεινε τη θέσπιση «μίας ημέρας αναμονής», όταν κάποιος αρρωσταίνει. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η πρώτη ημέρα αναρρωτικής άδειας θα είναι άνευ αποδοχών, ώστε να το σκεφτούν διπλά οι Γερμανοί πριν τη ζητήσουν. Ο Μπέτε υποστηρίζει ότι με αυτή την κίνηση οι γερμανικές επιχειρήσεις θα εξοικονομήσουν ετησίως 40 δισεκ. ευρώ.  Δεν πρόκειται για καινοφανές σύστημα. Στη Βρετανία οι εργαζόμενοι δεν δικαιούνται αποζημίωση για τις τρεις πρώτες ημέρες ασθένειας, ενώ μετά παίρνουν ένα ποσοστό του μισθού.

Ο αντίλογος

Ο αντίλογος είναι ότι η εισαγωγή «ημέρας αναμονής» άνευ αποδοχών, θα λειτουργούσε ως προτροπή στους εργαζόμενους να πάνε για δουλειά άρρωστοι, αυξάνοντας τον κίνδυνο να κολλήσουν τους συναδέλφους τους, να προκαλέσουν ατυχήματα ή να τραυματιστούν οι ίδιοι.

Εναλλακτικά, προτείνεται η υιοθέτηση πιο ευέλικτων μοντέλων, όπως η μερική αναρρωτική άδεια, με έμπνευση από το σκανδιναβικό μοντέλο. Στη Σουηδία ο εργοδότης πληρώνει το 80% του μισθού, για αναρρωτική άδεια δύο εβδομάδων και το υπόλοιπο το καλύπτει ο ασφαλιστικός φορέας υγείας. Επίσης, ο γιατρός μπορεί να δώσει γνωμάτευση ότι κάποιος είναι «ολίγον άρρωστος», αλλά μπορεί να δουλέψει έστω με μειωμένο ωράριο.

Πρωταθλητές στις αναρρωτικές οι Γερμανοί;

«Οι Γερμανοί είναι παγκόσμιοι πρωταθλητές στις αναρρωτικές άδειες. Είναι εύκολο και πληρώνει καλά», έγραφε σχετική ανάλυση του Economist, κατηγορώντας τους εργαζόμενους της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης ότι το έχουν παρακάνει.

«Η Γερμανία υπήρξε ιστορικά πρωτοπόρος στην προστασία της υγείας των εργαζομένων. Από το 1883, όταν ο Ότο Βον Μπίσμαρκ καθιέρωσε το πρώτο υποχρεωτικό σύστημα ασφάλισης υγείας στον κόσμο, η χώρα έθεσε τα θεμέλια του σύγχρονου κράτους πρόνοιας. Παρότι το κίνητρό του δεν ήταν τόσο η ευημερία των εργατών όσο η πολιτική αναχαίτιση του σοσιαλισμού, το σύστημα εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο γενναιόδωρους μηχανισμούς κοινωνικής προστασίας διεθνώς. Σήμερα όμως, αυτό ακριβώς το πλεονέκτημα αμφισβητείται έντονα από τον επιχειρηματικό κόσμο, ο οποίος θεωρεί ότι έχει μετατραπεί σε οικονομικό βάρος», γράφει χαρακτηριστικά το βρετανικό περιοδικό.

Διπλασιάστηκε το κόστος των αναρρωτικών

Ο διευθύνων σύμβουλος της Mercedes-Benz Όλα Καλένιους (Ola Källenius), έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι πολλές ημέρες απουσίας από τη δουλειά λόγω ασθένειας, έχουν σοβαρές οικονομικές συνέπειες, ιδίως σε περιόδους ύφεσης, υψηλών τιμών ενέργειας και αυξανόμενων διεθνών εμπορικών εντάσεων. Το κόστος των αποζημιώσεων αναρρωτικής άδειας για τις γερμανικές επιχειρήσεις σχεδόν διπλασιάστηκε μεταξύ 2010-2023, φτάνοντας τα 76,7 δισ. ευρώ, από 36,9 δισ. Σε αποπληθωρισμένες τιμές η αύξηση είναι 57%.

Η αύξηση του κόστους των αναρρωτικών αδειών οφείλεται εν μέρει στους υψηλότερους μισθούς και την αύξηση του εργατικού δυναμικού. Συνδέεται όμως και με το γεγονός ότι περισσότεροι Γερμανοί εργαζόμενοι  τηλεφωνούν και λένε ότι είναι άρρωστοι, υποστηρίζει ο Εconomist.

Δεν πρόκειται για σχήμα λόγου. Από την πανδημία και μετά προβλέπεται η δυνατότητα χορήγησης ιατρικής γνωμάτευσης για αναρρωτική άδεια μέσω τηλεφώνου, ένα προνόμιο που αρκετοί καταχρώνται ώστε να «λουφάρουν», υποστηρίζει ο Μερτς.

Ο Έλληνας δουλεύει και άρρωστος

Όταν ο Μερτς φέρνει ως παράδειγμα τους Έλληνες εργαζομένους κάτι ξέρει. Στις στατιστικές του ΟΟΣΑ οι Έλληνες είναι δεύτεροι από το τέλος στον αριθμό αναρρωτικών αδειών μετ’αποδοχών. Οι μισθωτοί πλήρους απασχόλησης έχουν μόλις 0,2 εβδομάδες αναρρωτικής ετησίως – αριθμός που αντιστοιχεί σε 1,4 εργάσιμες ημέρες (στοιχεία 2024).

Οι μόνοι που αρρωσταίνουν λιγότερο είναι οι Ρουμάνοι, με 0,1 εβδομάδες, λιγότερο από μια μέρα τον χρόνο.

Ο αριθμός αναρρωτικών αδειών που παίρνουν οι Γερμανοί, στις στατιστικές του ΟΟΣΑ, αντιστοιχεί σε 3,6 εβδομάδες τον χρόνο – αναφέρεται όμως μόνο στους εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης.

Ακόμα κι έτσι, οι Γερμανοί δεν έχουν τα πρωτεία. Οι Γάλλοι λείπουν από τη δουλειά λόγω ασθένειας σχεδόν ένα μήνα τον χρόνο (4,1 εβδομάδες). Το ρεκόρ το σπάνε οι Νορβηγοί, που σύμφωνα πάντα με τα τελευταία στοιχεία του ΟΟΣΑ το 2024 έλειψαν κατά μέσο όρο από τη δουλειά, για λόγους ασθένειας 5,9 εβδομάδες – σχεδόν ενάμιση μήνα!

Δείτε τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για τις ημέρες απουσίας λόγω ασθενείας ΕΔΩ ή κατεβάστε τα σε μορφή Excel ΕΔΩ