Μια εβδομάδα και πλέον αφότου βρόντηξε την πόρτα της μη κυβερνητικής οργάνωσης, ο πρώην διευθυντής του τμήματος του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW) που είναι αρμόδιο για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη δεν έχει πάψει να εκφράζει οργή για την απόφαση της να μην εγκρίνει τη δημοσιοποίηση έκθεσης που χαρακτήριζε «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» την άρνηση από πλευράς Ισραήλ του δικαιώματος των Παλαιστινίων να επιστρέψουν.

Το ζήτημα συγκαταλέγεται στα πιο ακανθώδη της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης. Οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες θέλουν διακαώς να επιστρέψουν στα εδάφη που εγκατέλειψαν όταν εκδιώχθηκαν από αυτά καθώς εγκαθιδρυόταν το κράτος του Ισραήλ το 1948 και πλέον χαρακτηρίζονται μέρος της ισραηλινής επικράτειας.

Ο Ομάρ Σακίρ παραιτήθηκε από το HRW στις αρχές Φεβρουαρίου

Όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, έπειτα από μια δεκαετία στο Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο Όμαρ Σακίρ παραιτήθηκε από τα καθήκοντά του στις αρχές Φεβρουαρίου, μαζί με τη συνάδελφό του Μελίνα Ανσάρι, εξαιτίας της άρνησης του εκτελεστικού διευθυντή της ΜΚΟ να δώσει πράσινο φως για τη δημοσίευση έκθεσης αφιερωμένης στο δικαίωμα της επιστροφής.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο Γαλλικό Πρακτορείο στο Αμάν, την πρωτεύουσα της Ιορδανίας, επισήμανε πως το συγκεκριμένο ζήτημα παραμένει «κάτι σαν ταμπού» στη Δύση.

Το Ισραήλ εναντιώνεται σθεναρά στη διεκδίκηση αυτή, βλέποντας δημογραφική αν όχι υπαρξιακή απειλή.

Το κείμενο που δεν δημοσιεύτηκε «καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πολιτική που ασκείται εδώ και πολύ καιρό από τις ισραηλινές αρχές συνίσταται στο να αρνείται στους παλαιστίνιους πρόσφυγες το δικαίωμα της επιστροφής», δικαίωμα «θεμελιώδες», κάτι που αποτελεί «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» και προκαλεί τεράστιες «βλάβες», εξήγησε ο κ. Σακίρ.

Οι βλάβες συμπεριλαμβάνουν το ψυχικό βάρος «που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά», εξαιτίας της «του ξεριζωμού και της ρήξης με τη γη όπου γεννήθηκαν και με τους οικογενειακούς και κοινοτικούς δεσμούς», πρόσθεσε.

Κατά τον ορισμό του ΟΗΕ, έγκλημα πολέμου σημαίνει πράξεις όπως «οι φόνοι, οι εξοντώσεις, οι βιασμοί, οι διωγμοί και όλες οι άλλες απάνθρωπες πράξεις» που γίνονται με επιθέσεις «συστηματικές» ή «γενικευμένες», εγγράφονται στο πλαίσιο «πολιτικής» εναντίον άμαχου πληθυσμού.

«Συμπληρωματικές αναλύσεις»

«Μέχρι σήμερα, το HRW δεν έχει παρουσιάσει γραπτώς κανέναν λόγο για να δικαιολογήσει την απόφαση αυτή», αναφέρει το πρώην στέλεχός του, εξηγώντας ότι η αμερικανική οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων απλά «επικαλέστηκε τις ανησυχίες» των ηγετών της.

Ερωτηθείσα σχετικά από το Γαλλικό Πρακτορείο, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε αναφέρει την εποχή ότι η δημοσίευση «ανεστάλη» ώστε να μπορέσουν να γίνει «συμπληρωματικές έρευνες και αναλύσεις», που βρίσκονταν «ακόμη σε εξέλιξη».

Η έκθεση αυτή θίγει «περίπλοκα» ζητήματα με «βαριές συνέπειες» και κατά τη διάρκεια «της διαδικασίας εξέτασης, συμπεράναμε ότι ορισμένες διαστάσεις της έρευνας και της τεκμηρίωσης των νομικών συμπερασμάτων μας έπρεπε να ενισχυθούν για να ανταποκρίνονται στις υψηλές απαιτήσεις» της ΜΚΟ, πρόσθετε.

Η Νάκμπα («καταστροφή» στα αραβικά) είχε προκαλέσει τη φυγή και τον εξαναγκαστικό εκτοπισμό κάπου 760.000 παλαιστινίων αράβων—του μισού και πλέον αραβικού πληθυσμού της Παλαιστίνης τότε—κατά την εγκαθίδρυση του κράτους του Ισραήλ.

Αν προστεθούν οι απόγονοί τους, σήμερα περίπου έξι εκατομμύρια παλαιστίνιοι πρόσφυγες ζουν στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, στη Λωρίδα της Γάζας, στην Ιορδανία, στον Λίβανο και στη Συρία, σύμφωνα με αριθμούς του ΟΗΕ.

Για τον Όμαρ Σακίρ, η ηγεσία της ΜΚΟ «φοβάται πως ορισμένοι, ανάμεσά τους επικριτές μας, θα χρησιμοποιούσαν την έκθεση αυτή για να υποστηρίξουν ότι το HRW θέτει υπό αμφισβήτηση τον εβραϊκό χαρακτήρα του ισραηλινού κράτους».

«Αλλαγή παραδείγματος»

Κατά τον ίδιο, «δεν πρόκειται ούτε για το δίκαιο, ούτε για τα γεγονότα. Αυτή ήταν μια απόφαση που οφειλόταν στις ανησυχίες για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιζόταν η οργάνωση τη στιγμή που θα δημοσίευε την έκθεση».

Προσθέτει πως ελπίζει ότι «η συζήτηση σχετικά με το δικαίωμα της επιστροφής θα συνεισφέρει ώστε να υπάρξει αλλαγή παραδείγματος, καθώς δεν υπάρχει μέλλον για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη αν δεν ληφθεί υπόψη η τύχη των προσφύγων κι αν δεν αναγνωριστούν θεμελιώδη δικαιώματά τους».

Το δικαίωμα της επιστροφής θεμελιώθηκε με την απόφαση 194 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (1948), που προέβλεπε ότι οι πρόσφυγες που το επιθυμούσαν θα έπρεπε να μπορέσουν «να επιστρέψουν στις εστίες τους το συντομότερο δυνατό και να ζήσουν ειρηνικά πλάι-πλάι με τους γείτονές τους», κι ότι οι υπόλοιποι θα έπρεπε να λάβουν αποζημιώσεις για τις απολεσθείσες περιουσίες τους.

Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων που διεξάγονταν με σκοπό να υπάρξει οριστική διευθέτηση της ισραηλινοπαλαιστινιακής διένεξης, στην Τάμπα της Αιγύπτου, το 2011, τα μέρη συζητούσαν το ενδεχόμενο το Ισραήλ να αναγνωρίσει—αλλά μόνο εν μέρει—την ευθύνη του για τη Νάκμπα, να επιτρέψει την επιστροφή περιορισμένου αριθμού προσφύγων και να κάνει προβλέψεις για την καταβολή επανορθώσεων σε ρευστό, με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη της παλαιστινιακής διεκδίκησης όλοι οι πρόσφυγες να διατηρήσουν δικαίωμα επιστροφής.

Ειδήσεις Σήμερα: