Έχοντας ήδη αποψιλώσει την ηγεσία του μεγαλύτερο στρατού του πλανήτη το προηγούμενο διάστημα, ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζιπίνγκ απομάκρυνε ακόμα και τον παιδικό του φίλο από το ανώτατο όργανο διοίκησης του PLA, την Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή (CMC) στρατηγό Τζανγκ Γιουσιά. Αμερικανοί αναλυτές βλέπουν μεταξύ άλλων ισχυρή αυτοπεποίθηση και πλέον ένα στράτευμα υπό τον απόλυτο έλεγχό του.

Το βασικό ερώτημα για πολλούς παρατηρητές είναι γιατί ο Σι προχώρησε τώρα εναντίον του Τζανγκ; Μήπως τον θεωρούσε απειλή;

«Με αυτή την έννοια, η εκκαθάριση του Τζανγκ πρέπει να ιδωθεί ως το αποκορύφωμα ενός μακρότερου δράματος» αναφέρουν σε ανάλυσή τους στο Foreign Affiars, ο Τζον Κούλβερ, πρώην αξιωματούχος της CIA και Τζόναθαν Ζιν, ειδικός στο Ινστιτούτο Μπρούκινγκς, χαρακτηρίζοντας τον Σι «καταστροφέα».

«Η απομάκρυνση δεν συνέβη σε κενό αέρος. Για περισσότερο από μια δεκαετία, ο Σι επιδίωκε να διαρρήξει την εσωστρέφεια του στρατού, να επιβάλει τον έλεγχό του και να τον κάμψει στη βούλησή του».

Δεν ανταποκρίθηκαν

Έτσι οι δύο ειδικoί βλέπουν την απομάκρυνση του Τζανγκ να μοιάζει με την ολοκλήρωση της εκστρατείας του Σι όχι μόνο για την εκρίζωση της διαφθοράς από την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία, αλλά και για την απομάκρυνση σχεδόν ολόκληρης μιας γενιάς ανώτερων αξιωματικών.

«Ο Σι φαίνεται να κατέληξε στο συμπέρασμα ότι σχεδόν κανένας από τη σημερινή γενιά ηγετών δεν ανταποκρίθηκε στα δύο καθήκοντα που τους είχε θέσει: αφενός, να διασφαλίσουν ότι ο στρατός είναι πλήρως πολιτικοποιημένος και πρόθυμος να εκπληρώσει τον ρόλο του ως έσχατου εγγυητή της κομματικής εξουσίας σε περίπτωση εσωτερικής αναταραχής· αφετέρου, να οικοδομήσουν έναν στρατό ικανό να πολεμήσει εξωτερικούς αντιπάλους, αν χρειαστεί, συμπεριλαμβανομένου του αμερικανικού στρατού».

Πράγματι, από τα επτά μέλη που βρίσκονταν στην Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή το 2023, απέμειναν μόνο ένα ένστολο μέλος και ο ίδιος ο Σι. Ο μοναδικός στρατιωτικός που επέζησε είναι ο αξιωματικός αρμόδιος για την εποπτεία των ερευνών διαφθοράς και ο οποίος προήχθη σε αντιπρόεδρο το 2024.

Η σχεδόν καθολική απομάκρυνση της ηγεσίας της επιτροπής προσφέρει τώρα στον Σι ανοιχτό πεδίο ενόψει του συνεδρίου του επόμενου έτους, να την επανδρώσει εκ νέου, αλλά και να την αναδιαρθρώσει, επιλέγοντας ποιοι θα συμμετέχουν και ποια τμήματα του στρατού θα εκπροσωπούνται, σύμφωνα με τους δύο ειδικούς.

Αυτοπεποίθηση

«Η προθυμία του Σι να «ξηλώσει» την ανώτατη διοίκηση αυτή τη στιγμή και να την ανακαινίσει αποτελεί επίσης ένδειξη ότι αισθάνεται σχετικά άνετα με το εξωτερικό περιβάλλον της Κίνας —ιδίως με τη διασυνοριακή δυναμική στα Στενά. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν φαίνεται ιδιαίτερα πρόθυμη να υπερασπιστεί την Ταϊβάν».

Πράγματι το ίδιο σημειώνεται και στη The Wall Street Journal που επικαλείται ειδικούς, τονίζοντας ότι η απομάκρυνση του Τζανγκ υπογραμμίζει ένα υψηλότερο επίπεδο αυτοπεποίθησης σχετικά με την προοπτική της «επανένωσης» με την Ταϊβάν απ’ ό,τι έχει επιδείξει ο Σι από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2012. Αυτή η αυτοπεποίθηση ενισχύεται από τον απόλυτο έλεγχό του επί του στρατού.

Πηγάζει επίσης από μια θεμελιώδη επανεκτίμηση της αποφασιστικότητας της Ουάσιγκτον. Το Πεκίνο θεωρεί ότι ο Τραμπ έχει μικρή διάθεση για μια δαπανηρή στρατιωτική επέμβαση στα Στενά της Ταϊβάν.

Ακόμη και η πρόσφατη πώληση όπλων ύψους 11,1 δισ. δολαρίων στην Ταϊβάν από την κυβέρνηση Τραμπ —η μεγαλύτερη στην ιστορία— ερμηνεύεται στο Πεκίνο ως «προώθηση της αμυντικής βιομηχανίας» και όχι ως ουσιαστική δέσμευση ασφάλειας, σύμφωνα με τη Γιουν Σουν, διευθύντρια του προγράμματος Κίνας στο Κέντρο Στίμσον.

«Το Πεκίνο είναι πεπεισμένο ότι ίσως να μη δει ποτέ πρόεδρο των ΗΠΑ πιο αδιάφορο για τα Στενά της Ταϊβάν από τον Τραμπ», είπε η Σουν.

Ο Σι βλέπει τις επικείμενες συναντήσεις του με τον Τραμπ μέσα στη χρονιά ως τακτικό άνοιγμα για να διαβρώσει περαιτέρω την εμπιστοσύνη της Ταϊπέι.

Μια άλλη παράμετρος όμως που σημειώνεται από τους Κούλβερ και Ζιν είναι και η αποδεδειγμένη ορθολογικότητα που δείχνει ο Σι, γεγονός που σημαίνει ότι δεν ενεργεί δίχως λόγο. «Είναι πιθανότερο ότι ο Τζανγκ απλώς έπαψε να είναι χρήσιμος. Αφού στηρίχθηκε σε αυτόν για να εδραιώσει τη δική του ισχύ στον PLA και εξουδετέρωσε τους περισσότερους από τη γενιά του Τζανγκ, ο Σι ίσως έκρινε ότι δεν είχε πια νόημα να διατηρεί έναν γηρασμένο και διεφθαρμένο αξιωματικό στην κορυφή».

Γιουσιά, Σι και Ταϊβάν

Η σύλληψη του στρατηγού Τζανγκ Γιουσιά, στενού συμμάχου και παιδικού φίλου που ο Σι αποκαλούσε «μεγάλο αδελφό», αφαιρεί κάθε εσωτερική αυθεντική φωνή που θα μπορούσε να συγκρατήσει το χέρι του Σι σε οποιαδήποτε κίνηση κατά της Ταϊβάν — του δημοκρατικού, αυτοδιοικούμενου νησιού που το Πεκίνο θεωρεί τμήμα της επικράτειάς του.

Η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη. Ο κινεζικός στρατός τρέχει για να προλάβει την προθεσμία του 2027 που έχει θέσει ο Σι για τον «εκσυγχρονισμό» του, η οποία συχνά ερμηνεύεται ως ετοιμότητα για ένα ενδεχόμενο σενάριο γύρω από την Ταϊβάν.

Μια άμεση εισβολή στην Ταϊβάν, ωστόσο, είναι πλέον λιγότερο πιθανή, σύμφωνα με αναλυτές εξωτερικής πολιτικής και στρατιωτικούς αναλυτές, μετά το γεγονός ότι ο Σι έχει εκκαθαρίσει πέντε από τους έξι ανώτατους στρατηγούς που ο ίδιος είχε επιλέξει για να ηγηθούν του στρατού μόλις πριν από τρία χρόνια. Ο Σι στρέφεται τώρα σε μια εκστρατεία που αποσκοπεί στο να κάμψει την αποφασιστικότητα της Ταϊπέι χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός, λένε οι αναλυτές.

Το Πεκίνο θα βασίζεται ολοένα και περισσότερο σε τακτικές που κινούνται ακριβώς κάτω από το κατώφλι της ανοιχτής σύγκρουσης.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Σι αποσπάται από το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης για την Ταϊβάν, καταλήγει η Wall Street Journal. «Αντιθέτως, δείχνει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει τη διασφάλιση ότι ο στρατός είναι έτοιμος για ένα τέτοιο ανεπιθύμητο ενδεχόμενο. Εκμεταλλεύεται τη σχετική ηρεμία στα Στενά για να προετοιμαστεί. Και, όπως έδειξαν οι μεγάλες στρατιωτικές ασκήσεις του PLA γύρω από την Ταϊβάν τον Δεκέμβριο, η Κίνα μπορεί ήδη να ανταποκριθεί σε προκλήσεις και ακόμη και να επιβάλει τιμωρία στο νησί χωρίς να προχωρήσει σε εισβολή. Έχει οικοδομήσει μια σημαντική φονική ισχύ, ικανή να χρησιμοποιηθεί με ποικίλους τρόπους αν κληθεί».

Ειδήσεις Σήμερα: