Η Μάρια Ρίβα, μοναδικό παιδί της σταρ του κινηματογράφου Μάρλεν Ντίντριχ, γνώρισε την οικογένεια Κένεντι το 1938 στη νότια Γαλλία, όπου και οι δύο οικογένειες είχαν πάει για διακοπές.

Η Ρίβα, που πέθανε στις 30 Οκτωβρίου του 2025, σε ηλικία 100 ετών, έζησε μια ζωή που άγγιξε δύο αιώνες, μια γέφυρα προς μια εποχή που έχει περάσει προ πολλού και ήταν από τους λίγους ανθρώπους που γνώριζαν τη Ρόζμαρι Κένεντι, την μεγαλύτερη κόρη του Τζο Κένεντι και της συζύγου του Ρόουζ Κένεντι, πριν από την απάνθρωπη λοβοτομή του 1941 που την άφησε με τις νοητικές ικανότητες ενός μικρού παιδιού.

Σε μια συνέντευξή της το 2020, η Ρίβα μίλησε για την ημέρα εκείνη: «Υπήρχαν εννέα παιδιά και επειδή όλα χαμογελούσαν και φαινόταν ευτυχισμένα και εκπροσωπούσαν τη χώρα, ήταν κάτι που όλοι ζήλευαν», είπε η Ρίβα, που ήταν 15 ετών τότε.

«Εγώ ήμουν το παιδί μιας σταρ του κινηματογράφου και η Ρόζμαρι ήταν μέλος της πολιτικής οικογένειας. Εκείνη δεν το ήξερε, αλλά εγώ το ήξερα… Κολυμπούσα με τα αδέλφια της, τον Μπόμπι και τον Τζακ, και την Πατρίσια στο ξενοδοχείο Eden Roc και νομίζω ότι κάποιος είπε: “γιατί δεν στέλνουμε την κόρη της Ντίντριχ στη Ρόζμαρι; Ίσως να τα πάνε καλά μαζί”. Νομίζω ότι κάποιος είχε απλά την ιδέα να βρει κάποιον να της κάνει παρέα».

Θυμήθηκε τη Ρόζμαρι, 20 ετών, που είχε νοητική αναπηρία, να κάθεται μόνη της στην παραλία κάτω από μια τέντα για να προστατεύσει το δέρμα της, ενώ τα αδέλφια της κολυμπούσαν. «Θα πρήζονταν σαν τσίμπημα μέλισσας αν καθόταν πολύ ώρα στον ήλιο» πρόσθεσε η Ρίβα.

«Η μόνη εντύπωση που είχα, και νομίζω ότι το ανέφερα στο βιβλίο [το αυτοβιογραφικό της 1991 για τη μητέρα της, Marlene Dietrich: A Life], ήταν ότι δεν ήταν τόσο όμορφη και τέλεια όσο οι αδελφές της Γιούνες, Πατρίσια ή Τζιν».

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Historic Moments (@historic)

Περιέγραψε τον JFK ως έχοντα «μια ποιότητα Απόλλωνα»

«Ένιωσα μια ευγένεια προς αυτήν που πιθανότατα δεν θα ένιωθα αν δεν ήταν διαφορετική από τα αδέλφια της», είπε. «Ήταν η εποχή που αυτά τα πράγματα ήταν σημαντικά για τους ανθρώπους».

«Ήταν μια οικογένεια, για μένα, που δεν είχα οικογένεια ως τέτοια, όπως τώρα σκεφτόμαστε την οικογένεια ή αυτό που αποκαλώ οικογένεια Hallmark ή Disney» όπως το έθεσε. «Ήταν απολύτως απρόσιτοι. Ήταν επίσης πολύ ενδιαφέροντες, επειδή ήταν έξυπνοι. Νόμιζα ότι ήταν απόλυτα τέλειοι και θα έδινα τα πάντα για να γίνω μέλος της οικογένειάς τους».

Περιέγραψε τον JFK ως έχοντα «μια ποιότητα Απόλλωνα – αν συναντούσες ποτέ τον Τζακ, θα τον ακολουθούσες σίγουρα μέχρι τα άκρα της γης».

Αναγνώρισε επίσης στον Τζο Κένεντι τον πρεσβύτερο, ο οποίος είχε σχέση με τη μητέρα της, Ντίντριχ, ότι προειδοποίησε τη σταρ να φύγει από τη Γερμανία πριν ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. «Ο πατέρας μου έσωσε ουσιαστικά τη ζωή μου», είπε η Ρίβα. «Αν δεν είχε πει στη μητέρα μου “φύγε από την Ευρώπη” εκείνη τη στιγμή, ίσως να είχα κολλήσει εκεί. Και ως κόρη της Ντίτριχ, σίγουρα ο Χίτλερ θα το είχε ευχαριστηθεί».

Όταν η Ρίβα έμαθε αργότερα για τη λοβοτομή της Ρόζμαρι, μια απόφαση που πήρε ο πατέρας της, είπε: «Δεν ήταν δική μου δουλειά να κρίνω. Όταν βρεθείς σε ένα τέτοιο τρομερό δράμα σε μια οικογένεια, δεν μπορείς να κρίνεις τίποτα μέχρι να σου συμβεί το ίδιο, Θεός φυλάξοι. Είναι απλά πολύ μεγάλη τραγωδία».

Η «κατάρα των Κένεντι» αναφέρεται σε μια τραγική σειρά γεγονότων που έπληξαν την οικογένεια Κένεντι – κυρίως τα εννέα παιδιά του Τζόζεφ Π. Κένεντι και της Ρόουζ Κένεντι – κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα

Οι Κένεντι / Wikimedia Commons

Η ιστορία από την αρχή και η κατάρα των Κένεντι

Ο Τζόζεφ Π. Κένεντι ήταν Ιρλανδοαμερικανός εκατομμυριούχος και πολιτικός, που γεννήθηκε σε μια πολιτική οικογένεια της Νέας Αγγλίας και έκανε την περιουσία του στον κινηματογράφο, το ουίσκι και τον χάλυβα.

Αυτός και η Ρόουζ Ελίζαμπεθ Φιτζέραλντ – μια έντονα ευσεβής πριγκίπισσα της καθολικής αριστοκρατίας της Βοστώνης – παντρεύτηκαν το 1914 και απέκτησαν εννέα παιδιά.

Η «κατάρα των Κένεντι» αναφέρεται σε μια τραγική σειρά γεγονότων που έπληξαν την οικογένεια Κένεντι – κυρίως τα εννέα παιδιά του Τζόζεφ Π. Κένεντι και της Ρόουζ Κένεντι – κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα.

Ο μεγαλύτερος γιος του ζευγαριού, ο Τζόε Τζούνιορ – ο οποίος από μικρός προετοιμαζόταν από τον πατέρα του για τη μελλοντική προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών – σκοτώθηκε σε μάχη το 1944, ενώ υπηρετούσε ως πιλότος κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το τέταρτο παιδί τους, η Κάθλιν, σκοτώθηκε επίσης σε αεροπορικό δυστύχημα, ενώ πετούσε με τον εραστή της από τη Βρετανία προς τη νότια Γαλλία το 1948.

Ο δεύτερος γιος των Κένεντι, ο Τζον Φ. Κένεντι, ανέλαβε το πολιτικό έργο του Τζο Τζούνιορ και εξελέγη 35ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών το 1960. Δολοφονήθηκε στο Ντάλας του Τέξας τον Νοέμβριο του 1963.

Το 1968, το έβδομο παιδί του ζευγαριού, ο Ρόμπερτ «Μπόμπι» Κένεντι, δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας για την προεδρία.

Μόλις ένα χρόνο αργότερα, το 1969, ο μικρότερος γιος τους, Έντουαρντ «Τεντ» Κένεντι, εμπλέχθηκε σε αυτοκινητιστικό ατύχημα στο νησί Τσαπακουίντικ της Νέας Αγγλίας, με αποτέλεσμα τον θάνατο μιας νεαρής γυναίκας, της Μαίρη Τζο Κοπέκνε.

Αν και πολλά από αυτά τα περιστατικά, καθώς και άλλα, έχουν γραφτεί και αναλυθεί αμέτρητες φορές από τα μέσα του αιώνα, λιγότεροι άνθρωποι γνωρίζουν την τύχη της Ρόζμαρι Κένεντι (1918-2005), του τρίτου παιδιού και της μεγαλύτερης κόρης των Κένεντι.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη JFK Library Foundation (@jfklibraryfdn)

Η γέννηση της Ρόζμαρι Κένεντι – Τι συνέβη;

Η Ρόζμαρι γεννήθηκε την Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου 1918. Την εποχή της γέννησής της, η πόλη Brookline της Μασαχουσέτης βρισκόταν στην μέγγενη της επιδημίας της ισπανικής γρίπης του 1918 – η οποία θα σκότωνε μεταξύ 20 και 50 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως – και έτσι ο γιατρός που παρακολουθούσε τον τοκετό καθυστέρησε λόγω άλλων ασθενών.

Κατά τη διάρκεια του τοκετού της Ρόουζ Κένεντι, παρόλο που το κεφάλι του μωρού είχε ήδη αρχίσει να βγαίνει, η μαία φέρεται να είπε στη Ρόουζ να κρατήσει τα πόδια της κλειστά για να εμποδίσει τη γέννηση μέχρι να φτάσει ο γιατρός. Σύμφωνα με την περιγραφή της Λουέλα Χένεσι-Ντόνοβαν, της αφοσιωμένης νταντάς και γκουβερνάντας της οικογένειας, η Ρόουζ ακολούθησε τις οδηγίες για δύο αγωνιώδεις ώρες.

Καθώς η Ρόζμαρι μεγάλωνε, έγινε εμφανές ότι είχε τόσο συμπεριφορικές όσο και εκπαιδευτικές δυσκολίες. Οι ειδικοί ενημέρωσαν αργότερα τους Κένεντι ότι η ανάπτυξή της οφειλόταν σε έλλειψη οξυγόνου που υπέστη ως αποτέλεσμα ενός «ατυχήματος στη μήτρα».

Η χαρακτηριστική ομορφιά της Ρόζμαρι

Οι αναπηρίες της συχνά κρύβονταν ή συγκαλύπτονταν από την οικογένειά της, προκειμένου να αποφευχθεί το στίγμα που συνδεόταν με τα «ελαττωματικά γονίδια».

Παρά το γεγονός ότι φοίτησε σε περισσότερες από δώδεκα ειδικές σχολές στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία, η Ρόζμαρι αντιμετώπιζε δυσκολίες στην ανάγνωση και τη γραφή μέχρι και την ενηλικίωση.

Η πιο ευτυχισμένη περίοδος της ζωής της φαίνεται να ήταν τα χρόνια που πέρασε στην Αγγλία, πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αφού ο πατέρας της, Τζόζεφ, διορίστηκε πρέσβης στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον πρόεδρο Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ το 1938, η οικογένεια Κένεντι μετακόμισε στην Αγγλία.

Η ομορφιά και η γοητεία της έφηβης Ρόζμαρι και της μικρότερης αδελφής της Κάθλιν προσέλκυσαν την προσοχή του βρετανικού Τύπου και συνέβαλαν σημαντικά στο να «εισέλθει ο νέος πρέσβης στον κύκλο των βρετανικών συμφερόντων», όπως έγραψε μια εφημερίδα της εποχής.

Τον Μάιο του 1938, η Ρόζμαρι και η Κάθλιν παρουσιάστηκαν στον βασιλιά Γεώργιο VI και τη βασίλισσα Ελισάβετ στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ. Η 19χρονη Ρόζμαρι θεωρήθηκε εξαιρετική: οι εφημερίδες γέμισαν τις πρώτες σελίδες τους με φωτογραφίες της. Η Evening Standard ενθουσιάστηκε με τη «δεσποινίδα Ρόζμαρι Κένεντι… με το λευκό φόρεμα από τούλι, κεντημένο με ασήμι».

Καθώς η Ρόζμαρι μεγάλωνε, έγινε εμφανές ότι είχε τόσο συμπεριφορικές όσο και εκπαιδευτικές δυσκολίες. Οι ειδικοί ενημέρωσαν αργότερα τους Κένεντι ότι η ανάπτυξή της οφειλόταν σε έλλειψη οξυγόνου που υπέστη ως αποτέλεσμα ενός «ατυχήματος στη μήτρα»

Η εμμονή του Τύπου με τη Ρόζμαρι

Όταν η Βρετανία κήρυξε πόλεμο στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο του 1939, η Ρόουζ Κένεντι και τα περισσότερα από τα παιδιά της έσπευσαν να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μόνο η Ρόζμαρι έμεινε πίσω με τον πατέρα της. Όταν άρχισαν οι βομβαρδισμοί, την έστειλαν έξω από το Λονδίνο στο Belmont House, ένα σχολείο Μοντεσσόρι στην εξοχή [η μέθοδος Μοντεσσόρι εστιάζει και στις πέντε αισθήσεις για την ανάπτυξη της μάθησης του παιδιού].

Όταν έφτασε στο Μπέλμοντ, η εμμονή του Τύπου με τη Ρόζμαρι είχε ήδη αφήσει τα σημάδια της. Φωτογραφίες της εποχής δείχνουν τον πατέρα της να την κρατά σφιχτά από το χέρι κατά τη διάρκεια των δημόσιων εμφανίσεών της, οι οποίες συχνά αμαυρώνονταν από παραπάτημα και γκάφες.

Το σχολείο της πρόσφερε καταφύγιο από τη δημοσιότητα και η Ρόζμαρι το χαρακτήρισε «το πιο υπέροχο μέρος που έχω επισκεφτεί ποτέ».

Μετά από μερικές εβδομάδες εκεί, ο Τζόζεφ έγραψε με ενθουσιασμό στη σύζυγό του: «Είναι απόλυτα ικανοποιημένη με τη δασκάλα της, τη Μητέρα Ιζαμπέλ. Είναι ευτυχισμένη, φαίνεται καλύτερα από ποτέ, δεν νιώθει καθόλου μοναξιά και λατρεύει να λαμβάνει γράμματα από τα αδέλφια της, που της λένε πόσο τυχερή είναι που βρίσκεται εδώ».

Η Ρόζμαρι ήταν πράγματι ευτυχισμένη. Μια από τις στενές της φίλες στο σχολείο, η Ντόροθι Γκιμπς, έγραψε στον πατέρα της Ρόζμαρι: «Εύχομαι ο Θεός να σας χαρίσει κάποια μέρα τη χαρά της πλήρους ίασης της».

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη History Facts & Stories (@howhistorylooks)

Η τραγική κατηφόρα

Ωστόσο, οι γνωστές ναζιστικές συμπάθειες του Τζόζεφ, σε συνδυασμό με τις ειλικρινείς απόψεις του ότι η Βρετανία δεν μπορούσε να κερδίσει τον πόλεμο και ότι «η δημοκρατία είχε τελειώσει», έκαναν την αποχώρησή του από τη θέση του πρέσβη αναπόφευκτη.

Τον Νοέμβριο του 1940, με την Αμερική να βρίσκεται στο χείλος της συμμετοχής στον πόλεμο, στάλθηκε πίσω στις Ηνωμένες Πολιτείες, με την πολιτική του καριέρα να έχει καταστραφεί. Η Ρόζμαρι τον συνόδευσε και, από αυτό το σημείο, η ζωή της πήρε μια τραγική κατηφόρα.

Η επιστροφή της Ρόζμαρι στην Αμερική ήταν καταστροφική. Απομακρυνθείσα από την αγάπη και τη φροντίδα που την περιβάλλαν στην Αγγλία, υπέστη «ταχεία οπισθοδρόμηση». Η πρόοδος που είχε σημειώσει στο Belmont House εξαφανίστηκε. Σύμφωνα με αναφορές, είχε βίαιες κρίσεις και ξεσπάσματα θυμού, επιτίθετο σε όσους τη φρόντιζαν, ακόμη και στα μικρότερα αδέλφια της που είχε υπό την επίβλεψή της.

Η Ρόζμαρι «το έσκαγε»

Σε ένα περιστατικό, που αναφέρουν οι Πίτερ Κόλιερ και Ντέιβιντ Χόροβιτς στο βιβλίο τους The Kennedys: An American Drama, η Rosemary «επιτέθηκε ξαφνικά στον Χόνι Φιτζ [το οικογενειακό ψευδώνυμο του παππού της από τη μητέρα της], χτυπώντας και κλωτσώντας τον μικροκαμωμένο, ασπρομάλλη παππού της μέχρι να την απομακρύνουν».

Κλεισμένη σε ένα μοναστήρι, άρχισε να αντιδράει στις περιοριστικές συνθήκες. Οι καλόγριες δεν μπορούσαν να την ελέγξουν. «Πολλές νύχτες», διηγήθηκε η ξαδέλφη της Ρόζμαρι, Αν Κάργκαν, «το σχολείο τηλεφωνούσε για να πει ότι είχε εξαφανιστεί, για να την βρουν τελικά να περιφέρεται στους δρόμους στις 2 το πρωί».

Σύντομα αποκαλύφθηκε ότι η Ρόζμαρι «το έσκαγε», σύμφωνα με τα λόγια μιας συντρόφου της που μοιράστηκε πολλά χρόνια της μετέπειτα κράτησης με τη Ρόζμαρι, «για να συναντήσει άντρες σε ταβέρνες – άντρες που ήταν ευτυχείς να της προσφέρουν προσοχή, παρηγοριά και σεξ», γράφει η Ελίζαμπεθ Κέλερ-Πεντακόφ στο The Missing Kennedy.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Kennedy Fan (@jfk.kennedy_)

Χειρουργικές «λύσεις»

Οι αδελφές του μοναστηριού ενημέρωσαν τον πατέρα της, ο οποίος τρομοκρατήθηκε: όχι μόνο η Ρόζμαρι βρισκόταν σε κίνδυνο, αλλά, κατά την άποψή του, έθετε σε κίνδυνο και τις υψηλές πολιτικές φιλοδοξίες που είχε για τους γιους του.

Η ασταθής συμπεριφορά της οδήγησε τον Τζόζεφ να αρχίσει να ερευνά χειρουργικές «λύσεις» και, τον Νοέμβριο του 1941, χωρίς να συμβουλευτεί τη σύζυγό του, εξουσιοδότησε δύο χειρουργούς, τον Δρ. Γουόλτερ Τζάκσον Φρίμαν και τον Δρ. Τζέιμς Γουάτς, να πραγματοποιήσουν λοβοτομή στη Ρόζμαρι. Ήταν μόλις 23 ετών.

Η λοβοτομή – μια νέα τότε «ψυχοχειρουργική» επέμβαση που περιελάμβανε τον διαχωρισμό ή την αφαίρεση των νευρικών οδών μεταξύ των λοβών του εγκεφάλου – θεωρούνταν θεραπεία για μια πληθώρα ψυχολογικών διαταραχών, όπως ο αλκοολισμός και η νυμφομανία.

Κατά τη δεκαετία του 1940, στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιούνταν έως και 5.000 λοβοτομές ετησίως, οι περισσότερες σε νεαρές γυναίκες. Συνολικά, ο Δρ Φρίμαν ήταν ο μόνος υπεύθυνος για σχεδόν 3.000 από αυτές τις επεμβάσεις.

Ένα άρθρο στο Saturday Evening Post τον Μάιο του 1941 εξήρε το «πρωτοποριακό» έργο του Φρίμαν και εξέφρασε την ελπίδα ότι η χειρουργική επέμβαση θα μπορούσε να μετατρέψει τους ασθενείς που ήταν «πρόβλημα για τις οικογένειές τους και ενόχληση για τους ίδιους» σε «χρήσιμα μέλη της κοινωνίας».

Ο Δρ Φρίμαν άνοιξε τρύπες στο κρανίο της Ρόζμαρι, εισήγαγε ένα μαχαίρι και άρχισε να κόβει τους μετωπιαίους λοβούς του εγκεφάλου της. Δεμένη σφιχτά στο τραπέζι, η Ρόζμαρι ήταν ξύπνια και τρομοκρατημένη καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης. Ξαφνικά, έπεσε σε σιωπή και έχασε τις αισθήσεις της.

Η ασταθής συμπεριφορά της οδήγησε τον Τζόζεφ να αρχίσει να ερευνά χειρουργικές «λύσεις» και, τον Νοέμβριο του 1941, χωρίς να συμβουλευτεί τη σύζυγό του, εξουσιοδότησε δύο χειρουργούς, τον Δρ. Γουόλτερ Τζάκσον Φρίμαν και τον Δρ. Τζέιμς Γουάτς, να πραγματοποιήσουν λοβοτομή στη Ρόζμαρι. Ήταν μόλις 23 ετών

Το σημείο μηδέν

Η επέμβαση ήταν μια καταστροφική αποτυχία. Η Ρόζμαρι δεν μπορούσε πλέον να περπατήσει ή να μιλήσει. Ακόμα και μετά από χρόνια θεραπείας, δεν μπορούσε να προφέρει παρά μόνο λίγες λέξεις και δεν ανέκτησε ποτέ πλήρως τη χρήση των άκρων της. Η αυτονομία της, όπως ήταν, είχε ουσιαστικά τελειώσει. Έζησε τα επόμενα 64 χρόνια κρυμμένη σε ιδρύματα, ενώ χρειαζόταν πλήρη φροντίδα.

Η Ελίζαμπεθ Κέλερ-Πεντακόφ αναφέρει ότι οι γιατροί είχαν διατάξει να μην δέχεται η Ρόζμαρι Κένεντι «επισκέπτες, επειδή θα μπορούσαν να την αναστατώσουν και να την μπερδέψουν». Είναι πιθανό ο Τζόζεφ να έδωσε επίσης εντολή να μην δέχεται επισκέπτες, με σκοπό να αποφύγει τις κατηγορίες των πολιτικών του αντιπάλων ότι υπήρχε «τρέλα» στην οικογένεια.

Όποιοι και αν ήταν οι λόγοι, γράφει η Κέλερ-Πεντακόφ, «η Ρόζμαρι δεν δέχτηκε επισκέπτες κατά τη διάρκεια των πιο ζοφερών χρόνων της ζωής της».

Τελικά, η μεγαλύτερη κόρη των Κένεντι έλαβε ένα ιδιωτικό εξοχικό σπίτι στο χώρο του Saint Coletta’s, ενός ειδικού σχολείου στο Ουισκόνσιν. Έζησε εκεί ήσυχα, απομονωμένη από τον Τύπο και τα αδιάκριτα βλέμματα.

Στη δεκαετία του 1960, μια σειρά εγκεφαλικών επεισοδίων άφησε τον πατέρα της ανίκανο να κινηθεί ή να μιλήσει και η μητέρα της υπέστη αργότερα εγκεφαλικό επεισόδιο στη δεκαετία του 1980. Και οι δύο χρειάζονταν συνεχή φροντίδα.

Τα υπόλοιπα αδέλφια Κένεντι επισκέπτονταν τη Ρόζμαρι στα τελευταία χρόνια της ζωής της, η οποία πέθανε το 2005, σε ηλικία 86 ετών.

*Με στοιχεία από historyextra.com κα people.com 

Ειδήσεις Σήμερα: