Τρίτη 07 Δεκεμβρίου 2021
weather-icon 14 oC
NEWS:

29 Αυγούστου 1949 : Το τέλος του Εμφυλίου

Ο εμφύλιος πόλεμος έγινε μια μαύρη τρύπα στη μνήμη της ελληνικής κοινωνίας, ένα συλλογικό τραύμα που δεν μπόρεσε να μετατραπεί σε ιστορική μνήμη

29 Αυγούστου 1949 : Το τέλος του Εμφυλίου
Η επίσημη σιωπή για τον Εμφύλιο οφείλεται στο ότι είναι ένα βαθύτατα διαιρετικό γεγονός

Σαν σήμερα, ακριβώς πριν από εξήντα χρόνια, οι αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, μετά τις μάχες στο Βίτσι και τον Γράμμο, περνούσαν στο αλβανικό έδαφος.

Ο εμφύλιος πόλεμος τελείωνε, και μαζί έκλεινε η πιο κρίσιμη δεκαετία της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Από το 1946 έως το 1949 η ελληνική κοινωνία βρέθηκε σε έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, το μέγεθος του οποίου μπορεί να γίνει αντιληπτό μέσα από τις τραγικές επιπτώσεις του: περίπου 40.000 στρατιώτες και αντάρτες έχασαν τη ζωή τους, περισσότεροι από 70.000 παιδιά και πρώην αντάρτες μετατράπηκαν σε πολιτικούς πρόσφυγες στις σοσιαλιστικές χώρες της Α. Ευρώπης, 700.000 αγρότες υποχρεώθηκαν από τον Στρατό να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, δεκάδες χιλιάδες αριστεροί εξορίστηκαν ή φυλακίστηκαν και 3.500 πολιτικοί κρατούμενοι εκτελέστηκαν έπειτα από αποφάσεις εκτάκτων στρατοδικείων.

Και ταυτόχρονα, καταστροφές χωριών, λεηλασίες, βιασμοί, βίαιη στρατολογία ανταρτών, ίδρυση στρατοπέδων μαζικού εγκλεισμού όπως της Μακρονήσου.

Η ελληνική κοινωνία και τα αμέσως προηγούμενα χρόνια, στη διάρκεια της Κατοχής, είχε βιώσει τα δεινά του πολέμου (πείνα, εμφύλιες συγκρούσεις, γερμανικά αντίποινα), αλλά την οδύνη είχε επικαλύψει η χαρά της απελευθέρωσης της χώρας.

Όταν τελείωσε ο εμφύλιος πόλεμος, τον Αύγουστο του 1949, ο πληθυσμός δεν βγήκε στους δρόμους να πανηγυρίσει ή να γιορτάσει όπως τον Οκτώβριο του 1944. Ούτε τα επόμενα χρόνια.

Ο εμφύλιος πόλεμος έγινε μια μαύρη τρύπα στη μνήμη της ελληνικής κοινωνίας, ένα συλλογικό τραύμα που δεν μπόρεσε να μετατραπεί σε ιστορική μνήμη.

Λίγα χρόνια μετά τη λήξη του, ο Εμφύλιος είχε εκλείψει από τον λόγο των δύο πρωταγωνιστών του. Το ενδιαφέρον είναι ότι για τον Εμφύλιο σιωπούσαν όχι μόνο οι ηττημένοι αλλά και, κάτι το οποίο δεν είναι διόλου αυτονόητο, οι νικητές.

Ενώ θα περίμενε κανείς ότι οι νικηφόρες μάχες θα μετασχηματίζονταν σε μνημονικούς τόπους και θα συγκροτούσαν την επίσημη μνήμη του Εμφυλίου κάτι τέτοιο δεν συνέβη, τουλάχιστον στον βαθμό που έγινε σε άλλες χώρες που γνώρισαν ανάλογα αιματηρούς εμφυλίους πολέμους.

Ανεγέρθηκαν ηρώα στις πλατείες των χωριών και των επαρχιακών πόλεων, αλλά δεν υπήρξε μνημείο μεγαλεπήβολο, αντίστοιχο με αυτό της «Κοιλάδας των Πεσόντων» της μετεμφυλιακής Ισπανίας.

Οι επετειακές τελετές για τη νίκη στον Γράμμο και το Βίτσι γρήγορα υποβαθμίστηκαν και η 29η Αυγούστου δεν έγινε εθνική εορτή, παρά μόνο στα χρόνια της απριλιανής δικτατορίας.

Το ίδιο σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό, αλλά για άλλους λόγους, ισχύει για τους ηττημένους.

Μετά τη συντριπτική στρατιωτική ήττα και με το πλέγμα των απαγορεύσεων και περιορισμών που θεσμοθετήθηκε, η Αριστερά δεν μπορούσε να μιλήσει για τον Εμφύλιο.

Η λογοκρισία και η αυτολογοκρισία επέβαλαν στην Αριστερά τη σιωπή για τον Εμφύλιο.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.

Η μετεμφυλιακή Αριστερά υιοθέτησε το σύνθημα της «λήθης» του Εμφυλίου, ως αναγκαία προϋπόθεση για την κατάργηση των πολιτικών διακρίσεων και διώξεων, αλλά και τη θεμελίωση της δημοκρατίας.

Στην ίδια κατεύθυνση της «λήθης» των γεγονότων της δεκαετίας του 1940, παρά τις όποιες αντιφάσεις ή περιοδικές εξάρσεις, κινήθηκε και ο επίσημος λόγος της Δεξιάς την περίοδο 1950-1967.

Ο έλεγχος της πολιτικής εξουσίας επέτρεψε στη Δεξιά να μετατρέψει τον αντικομμουνισμό σε κρατική ιδεολογία (π.χ. η επίσημη καθιέρωση του όρου «συμμοριτοπόλεμος» για τον Εμφύλιο).

Ωστόσο, ο αντικομμουνισμός δεν αναφερόταν τόσο στο παρελθόν και τη βία του Δημοκρατικού Στρατού, αλλά στην πολιτική απειλή που συνιστούσε ο κομμουνισμός μεταπολεμικά για την Ελλάδα στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου, ενώ οι αναφορές στη δεκαετία του 1940 σχετίζονταν με τα Δεκεμβριανά παρά με την περίοδο 1946-1949.

Η επίσημη σιωπή για τον Εμφύλιο οφείλεται στο ότι είναι ένα βαθύτατα διαιρετικό γεγονός.

Η επίκληση του Εμφυλίου ανακαλούσε τραυματικές μνήμες, δημιουργούσε αποκλεισμούς, υπονόμευε την ενότητα του «έθνους» (ή του «λαού»), τα οποία τα κόμματα τόσο της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς ήθελαν να αποφύγουν.

*Το ανωτέρω άρθρο του καθηγητή Ιστορίας Πολυμέρη Βόγλη αναφορικά με τον ελληνικό Εμφύλιο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» στις 29 Αυγούστου 2009.

Γράψτε το σχόλιό σας

Ακολουθήστε το in.grστο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο in.gr

Latest News

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ
Στα «ΝΕΑ» της Τρίτης – 4+1 μηνύματα
video
Media

Στα «ΝΕΑ» της Τρίτης: 4+1 μηνύματα

Κίνημα Αλλαγής - Η άλλη ανάγνωση των αποτελεσμάτων

Παύλος Σιδηρόπουλος – Ο «Ασυμβίβαστος» που δεν άντεξε τη σκληρότητα του κόσμου
Video
Πρόσωπα & Ιστορίες

Παύλος Σιδηρόπουλος: 31 χρόνια από το θάνατο του «Πρίγκιπα της Ροκ»

Σαν σήμερα, 6 Δεκεμβρίου 1990 «έφυγε» από τη ζωή ο ευαίσθητος ροκάς έδωσε το στίγμα του στην ελληνική ροκ

Ολλανδία – Θετική στον ιό διαγνώστηκε η πρώην βασίλισσα Βεατρίκη
MUST READ

Ολλανδία – Θετική στον ιό διαγνώστηκε η πρώην βασίλισσα Βεατρίκη

Το Σάββατο με «ΤΑ ΝΕΑ» – Βέφα Αλεξιάδου – «Πρόσκληση σε παιδικό πάρτυ», MOMMY & DADDY & ΟΚ!
Media

Το Σάββατο με «ΤΑ ΝΕΑ» – Βέφα Αλεξιάδου – «Πρόσκληση σε παιδικό πάρτυ», MOMMY & DADDY & ΟΚ!

Η πιο αγαπημένη ελληνίδα μαγείρισσα, μέσα από έκδοση «Πρόσκληση σε παιδικό πάρτυ» μας προτείνει περισσότερες από 150 πεντανόστιμες συνταγές και μοιράζεται μαζί μας όλα τα μυστικά της επιτυχίας της! 

Δασκαλάκης, Παπαδημητρίου, Σελλής…
MUST READ

Δασκαλάκης, Παπαδημητρίου, Σελλής…

ΜEGA Play – H υβριδική πλατφόρμα που φέρνει νέα εμπειρία τηλεθέασης
Media

ΜEGA Play – H υβριδική πλατφόρμα που φέρνει νέα εμπειρία τηλεθέασης

Το MEGA εγκαινιάζει την υβριδική του πλατφόρμα, ΜEGA Play, προσφέροντας μία σύγχρονη, on-demand τηλεοπτική εμπειρία με το πιο πλούσιο περιεχόμενο με το πάτημα του κόκκινου κουμπιού στο τηλεκοντρόλ της smart tv.

Σουρεάλ στολισμός στη Θεσσαλονίκη – Γραφείο τελετών στόλισε νεκρούς… χιονάνθρωπους
MUST READ

Σουρεάλ στολισμός στη Θεσσαλονίκη – Γραφείο τελετών στόλισε νεκρούς… χιονάνθρωπους

6 Δεκεμβρίου – Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Νικολάου
Πρόσωπα & Ιστορίες

6 Δεκεμβρίου – Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Νικολάου

Ο Άγιος Νικόλος ξεχώρισε για τη σοφία και την ηθική του τελειότητα, ενώ ήταν προικισμένος και με το χάρισμα της θαυματουργίας

Τρομερό επίτευγμα του Μαρτίνς – Έφτασε τις 90 νίκες στο πρωτάθλημα
MUST READ

Τρομερό επίτευγμα του Μαρτίνς – Έφτασε τις 90 νίκες στο πρωτάθλημα

Θυμός και αναστάτωση αυξάνουν τις πιθανότητες εγκεφαλικού
MUST READ

Θυμός και αναστάτωση αυξάνουν τις πιθανότητες εγκεφαλικού

Στα «ΝΕΑ» της Δευτέρας – Αέρας νίκης
video
Media

Στα «ΝΕΑ» της Δευτέρας: Αέρας νίκης

Η μεγάλη επιστροφή του ΠΑΣΟΚ - Ν. Ανδρουλάκης - Γ. Παπανδρέου στον Β' γύρο • Μέγα πάθος, μέγα πλήθος στις εκλογές του ΚΙΝΑΛ

Πού επενδύει η Σαράποβα;
MUST READ

Πού επενδύει η Σαράποβα;

Σχόλια
Πρόσφατα Άρθρα Plus
Στα «ΝΕΑ» της Τρίτης – 4+1 μηνύματα
video
Media

Στα «ΝΕΑ» της Τρίτης: 4+1 μηνύματα

Κίνημα Αλλαγής - Η άλλη ανάγνωση των αποτελεσμάτων

Παύλος Σιδηρόπουλος – Ο «Ασυμβίβαστος» που δεν άντεξε τη σκληρότητα του κόσμου
Video
Πρόσωπα & Ιστορίες

Παύλος Σιδηρόπουλος: 31 χρόνια από το θάνατο του «Πρίγκιπα της Ροκ»

Σαν σήμερα, 6 Δεκεμβρίου 1990 «έφυγε» από τη ζωή ο ευαίσθητος ροκάς έδωσε το στίγμα του στην ελληνική ροκ

«Παραμύθια της ζωής μας», MOMENTS: Περιοδικό Αρχιτεκτονικής, VITA, Μαθητική Εφημερίδα Σερρών & ΒΗΜΑgazino την Κυριακή με «Το Βήμα»
Media

«Παραμύθια της ζωής μας», MOMENTS: Περιοδικό Αρχιτεκτονικής, VITA, Μαθητική Εφημερίδα Σερρών & ΒΗΜΑgazino την Κυριακή με «Το Βήμα»

Μεγάλες προσφορές με το Βήμα της Κυριακής.

Το Σάββατο με «ΤΑ ΝΕΑ» – Βέφα Αλεξιάδου – «Πρόσκληση σε παιδικό πάρτυ», MOMMY & DADDY & ΟΚ!
Media

Το Σάββατο με «ΤΑ ΝΕΑ» – Βέφα Αλεξιάδου – «Πρόσκληση σε παιδικό πάρτυ», MOMMY & DADDY & ΟΚ!

Η πιο αγαπημένη ελληνίδα μαγείρισσα, μέσα από έκδοση «Πρόσκληση σε παιδικό πάρτυ» μας προτείνει περισσότερες από 150 πεντανόστιμες συνταγές και μοιράζεται μαζί μας όλα τα μυστικά της επιτυχίας της! 

Παύλος Ζάννας – Πιθανόν
Πρόσωπα & Ιστορίες

Παύλος Ζάννας: Γυρεύοντας την άνοιξη

Ο θεσσαλονικιός διανοούμενος Παύλος Ζάννας απεβίωσε στην Αθήνα στις 6 Δεκεμβρίου 1989

ΜEGA Play – H υβριδική πλατφόρμα που φέρνει νέα εμπειρία τηλεθέασης
Media

ΜEGA Play – H υβριδική πλατφόρμα που φέρνει νέα εμπειρία τηλεθέασης

Το MEGA εγκαινιάζει την υβριδική του πλατφόρμα, ΜEGA Play, προσφέροντας μία σύγχρονη, on-demand τηλεοπτική εμπειρία με το πιο πλούσιο περιεχόμενο με το πάτημα του κόκκινου κουμπιού στο τηλεκοντρόλ της smart tv.

Αλέξης Γρηγορόπουλος – Όσα δήλωσαν οι αυτόπτες μάρτυρες της δολοφονίας του 15χρονου
Ιστορικό Αρχείο

Δολοφονία Γρηγορόπουλου: Όσα είδαν οι αυτόπτες μάρτυρες

Τι δήλωσαν όσοι βρέθηκαν στο σημείο που δολοφονήθηκε ο 15χρονος μαθητής Αλέξης Γρηγορόπουλος και τι υποστήριξε ο δράστης

6 Δεκεμβρίου – Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Νικολάου
Πρόσωπα & Ιστορίες

6 Δεκεμβρίου – Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Νικολάου

Ο Άγιος Νικόλος ξεχώρισε για τη σοφία και την ηθική του τελειότητα, ενώ ήταν προικισμένος και με το χάρισμα της θαυματουργίας

Γκολντάμερ – «Μόνο η πρόληψη θα σώσει την Ελλάδα από τις πυρκαγιές»
Συνεντεύξεις

Γκολντάμερ: «Μόνο η πρόληψη θα σώσει την Ελλάδα από τις πυρκαγιές»

Ο κορυφαίος γερμανός επιστήμονας, επικεφαλής του Παγκόσμιου Κέντρου Παρακολούθησης Πυρκαγιών, εξηγεί στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» γιατί είναι απαραίτητη η ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών

Τζέρεμι Κόρμπιν – «Τα Γλυπτά πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα»
Συνεντεύξεις

Τζέρεμι Κόρμπιν: «Τα Γλυπτά πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα»

Ο τέως ηγέτης του βρετανικού Εργατικού Κόμματος επιτίθεται στον «ελληνολάτρη» βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον για τη στάση του και καλεί τον διάδοχό του Κιρ Στάρμερ να στηρίξει την επιστροφή των αριστουργημάτων του Φειδία στον γενέθλιο τόπο τους

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Θεσσαλονίκη – Ατύχημα με βυτιοφόρο στον Περιφερειακό – Διαρροή καυσίμου και συγκρούσεις αυτοκινήτων
Ελλάδα

Θεσσαλονίκη – Ατύχημα με βυτιοφόρο στον Περιφερειακό – Διαρροή καυσίμου και συγκρούσεις αυτοκινήτων

Βόρεια Μακεδονία – Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας
Κόσμος

Βόρεια Μακεδονία – Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας

Γιώργος Παπανδρέου – «Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει παλαιοκομματική αντίληψη – Χρειαζόμαστε τον πρόεδρο στη Βουλή»
Κόμματα

Γιώργος Παπανδρέου – «Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει παλαιοκομματική αντίληψη – Χρειαζόμαστε τον πρόεδρο στη Βουλή»

Καναδάς – Περιζήτητο το σιρόπι σφενδάμου, επιστρατεύουν τα αποθέματα
Διεθνής Οικονομία

Καναδάς – Περιζήτητο το σιρόπι σφενδάμου, επιστρατεύουν τα αποθέματα

Κίνα – Απάντησε στις ΗΠΑ για το διπλωματικό μποϊκοτάζ στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
Ολυμπιακοί Αγώνες

Κίνα – Απάντησε στις ΗΠΑ για το διπλωματικό μποϊκοτάζ στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες

Το μετέωρο βήμα της μαθητείας
Άποψη

Το μετέωρο βήμα της μαθητείας

ΗΠΑ – Συλλέκτης έργων τέχνης επιστρέφει 180 κλεμμένες αρχαιότητες – Ανάμεσά τους και ελληνικές
Τέχνη

ΗΠΑ – Συλλέκτης έργων τέχνης επιστρέφει 180 κλεμμένες αρχαιότητες – Ανάμεσά τους και ελληνικές

Μια νύχτα στον Σωκράτη Μάλαμα
Μουσική

Μια νύχτα στον Σωκράτη Μάλαμα

Ferrari Purosangue: Αφ΄υψηλού
Αυτοκίνητο

Ferrari Purosangue: Αφ΄υψηλού

Αλτσχάιμερ – Μελέτη προτείνει ως υποψήφιο φάρμακο το… Viagra
Ειδήσεις

Αλτσχάιμερ – Μελέτη προτείνει ως υποψήφιο φάρμακο το… Viagra

Η Γη της Ελιάς – Η σχέση Ιουλίας και Γιώργη «αναστάτωσε» το Twitter
Fizz

Η Γη της Ελιάς – Η σχέση Ιουλίας και Γιώργη «αναστάτωσε» το Twitter

Αποκάλυψη MEGA: Ελληνικό κύκλωμα πλαστών πιστοποιητικών νόσησης σε πολύ γνωστό διαγνωστικό κέντρο
Ελλάδα

Αποκάλυψη MEGA: Ελληνικό κύκλωμα πλαστών πιστοποιητικών νόσησης σε πολύ γνωστό διαγνωστικό κέντρο

Παρνασσός – Η φύση και ο άνθρωπος
Ιδέες για ταξίδια

Παρνασσός – Η φύση και ο άνθρωπος

Γκολντάμερ – «Μόνο η πρόληψη θα σώσει την Ελλάδα από τις πυρκαγιές»
Συνεντεύξεις

Γκολντάμερ – «Μόνο η πρόληψη θα σώσει την Ελλάδα από τις πυρκαγιές»

Παύλος Σιδηρόπουλος – Ο «Ασυμβίβαστος» που δεν άντεξε τη σκληρότητα του κόσμου
Πρόσωπα & Ιστορίες

Παύλος Σιδηρόπουλος – Ο «Ασυμβίβαστος» που δεν άντεξε τη σκληρότητα του κόσμου

Εταιρεία απέλυσε μέσω Zoom 900 υπαλλήλους της – «Eίστε άτυχοι, απολύεστε»
Viral

Εταιρεία απέλυσε μέσω Zoom 900 υπαλλήλους της – «Eίστε άτυχοι, απολύεστε»

Παρνασσός – Η φύση και ο άνθρωπος
Ιδέες για ταξίδια

Παρνασσός – Η φύση και ο άνθρωπος

Στα «ΝΕΑ» της Τρίτης – 4+1 μηνύματα
Media

Στα «ΝΕΑ» της Τρίτης – 4+1 μηνύματα

#ZeroStigma: «Νίκησε τον φόβο του στίγματος και κάνε την εξέταση για τον HIV»
Τα Νέα της Αγοράς

#ZeroStigma: «Νίκησε τον φόβο του στίγματος και κάνε την εξέταση για τον HIV»

latestbutton