Video: Ντοκιμαντέρ – Κλέβοντας από τους Φτωχούς

«Εμείς είμαστε φτωχοί, δε μπορούμε να ανταγωνιστούμε τα μεγάλα πλοία, είμαστε στα χέρια του Θεού», μας λέει ο κος Ιμπραήμ. Σε ηλικία 57 ετών, είναι ακόμα υποχρεωμένος να βγαίνει για ψάρεμα για να ζήσει την οικογένειά του. Τα μέσα που διαθέτει είναι η παραδοσιακή πιρόγα και τα δίχτυα του.
Μαζί του στη θάλασσα παίρνει και τους δύο μικρούς του γιους, 12 και 14 ετών. Στο Σεντ Λούις της Σενεγάλης, την «αφρικανική Βενετία», κάτι τέτοιο είναι αναμενόμενο. Τα παιδιά εκεί από μωρά παίζουν με μια μικρή τσίγκινη πιρόγα στα νερά του ποταμού, μετά βοηθούν τον πατέρα τους, μέχρι να φτάσουν κάποτε μεγαλώνοντας να γίνουν αληθινοί καπετάνιοι στον ωκεανό.
«Ανέκαθεν οι πιρόγες και η αλιεία ήταν η καρδιά της ζωής των κατοίκων. Στο Σεντ Λούις δεν υπάρχει γεωργία, δεν υπάρχει κτηνοτροφία, δεν υπάρχει τίποτα άλλο εκτός από την αλιεία, που συνιστά την οικονομία, την ατμομηχανή που επιτρέπει την επιβίωση της πόλης.
Το ότι είμαστε ψαράδες σημαίνει ότι ήταν και οι πατέρες μας», εξηγεί ο κος Μουσταφά Γκάγιε, γ.γ. του Αυτόνομου Συνδικάτου Αλιέων της Σενεγάλης. Εξάλλου, επάνω στην αλιεία είναι δομημένος ολόκληρος ο κοινωνικός ιστός.
Μπορεί κάποιος να μην έχει ούτε ένα φράγκο πάνω του, μόνο το καλάθι του, και να πάει στην ακτή και όταν έρθουν οι πιρόγες, οι ψαράδες να του χαρίσουν ψάρια. Είναι ένας τρόπος κοινωνικής συνεισφοράς. Ήδη τον καιρό που οι Γάλλοι αποικιοκράτες πάτησαν το πόδι τους στο Σεντ Λούις περίπου 400 χρόνια πριν για να εισβάλλουν από εκεί σε ολόκληρη τη Δυτική Αφρική, οι πιρόγες που έπλεαν στα κανάλια συνιστούσαν ένα πολύτιμο δίκτυο.
Ήταν το μέσο δουλειάς, το μέσο μεταφοράς, το σκουπιδιάρικο, το ασθενοφόρο… Όπως λέει ο κος Γκάγιε, «είναι ο πολιτισμός μας, όταν μας αφαιρούν την πιρόγα, την αλιεία, μας αφαιρούν τη ζωή».
Στον ευρύτερο τομέα της αλιείας στη Σενεγάλη απασχολούνται 600.000 ντόπιοι εργαζόμενοι, δηλαδή το 15% του εργατικού δυναμικού.
Όμως οι επιδρομές των ξένων αλιευτικών σκαφών έχουν διαταράξει τον παραδοσιακό τρόπο δουλειάς.
«Στο παρελθόν, οι παππούδες μας έπιαναν ψάρια κοντά στη στεριά, τώρα ανοιγόμαστε στη θάλασσα και δε βγάζουμε τίποτα», εξηγεί ο κος Ιμπραήμ.
«Είμαστε προλετάριοι, εξαρτώμαστε από τα δίχτυα μας για να ζήσουμε, αλλά τα μεγάλα πλοία έρχονται και τα καταστρέφουν. Και ψάρια δεν υπάρχουν πια. Είναι είδη που έχουμε χρόνια να τα δούμε.
Τώρα σε αφθονία βρίσκουμε μόνο σαρδέλες. Στο παρελθόν αυτό το ψάρι δεν το τρώγαμε καθόλου, το είχαμε για δόλωμα. Αλλά δε βρίσκουμε πια καλά ψάρια!».
Κάθε μέρα ο κος Ιμπραήμ ξεκινά με τη βάρκα του από τα χαράματα και επιστρέφει το σούρουπο, αλλά σπάνια γυρίζει με καλή ψαριά. Πολλές φορές δε βγάζει αρκετά ούτε για τα καύσιμα. Με τα λεγόμενα ευγενή ψάρια να υπεραλιεύονται από τα βιομηχανικά σκάφη και να καταλήγουν στις ξένες αγορές, οι συνθήκες δυσκολεύουν για τον ντόπιο πληθυσμό. Να σκεφτεί κανείς ότι από τα ψάρια οι κάτοικοι αντλούν περίπου το 75% της ζωικής πρωτεΐνης που χρειάζονται προκειμένου να τραφούν σωστά.
«Γι’ αυτό προτάσσουμε το ειρωνικό σλόγκαν, η Αφρική ταΐζει την Ευρώπη!», σημειώνει η Φάρα Ομπάϊτουλα, απ’ το διεθνές τμήμα της Greenpeace. Έρχονται οι χορτασμένοι και παίρνουν απ’ το στόμα το φαγητό των φτωχών…