Ο «ευαίσθητος ρεαλιστής» φωτογράφος Γιόζεφ Κουντέλκα στο Μουσείο Μπενάκη

91

Ο Γιόζεφ Κουντέλκα δεν είναι ένας κοινός φωτογράφος. Υπερβαίνει την πραγματικότητα που απαθανατίζει: χαρακτηριστικό παράδειγμα η εισβολή των Ρώσων στην πατρίδα του, την Τσεχοσλοβακία, το 1968. Οι φωτογραφίες του παρουσιάζουν την πραγματικότητα με έναν πρωτόγνωρο ρομαντισμό.

Από την Τετάρτη 17 Σεπτεμβρίου και για δύο μήνες το ελληνικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει το έργο του Κουντέλκα, σε μια αναδρομική έκθεση που φιλοξενεί το Μουσείο Μπενάκη στο κτίριο της οδού Πειραιώς.

Η έκθεση εντάσσεται στις εκδηλώσεις για τη γαλλική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Γιόζεφ Κουντέλκα, λιγομίλητος ως συνήθως, ήταν παρών στη συνέντευξη Τύπου. Όταν ρωτήθηκε από τους δημοσιογράφους για την πρόσφατη έκδοση βιβλίου με ανέκδοτες φωτογραφίες του από την εισβολή στην Πράγα, σε οκτώ ξένες γλώσσες, απάντησε: «Η γενιά του 1968 ήταν ηρωική. Μετά, επήλθε ηθική σφαγή. Οι νεώτεροι δεν γνωρίζουν τίποτε για αυτά που έγιναν τότε. Οπότε κι εγώ θεωρώ χρέος μου να τα καταθέσω. Πείτε το κατάθεση μνήμης».

Ο Κουντέλκα έγινε γνωστός τόσο για την υψηλή τέχνη του, όσο και για την στάση ζωής που τον χαρακτήριζε.

Η έκθεση χωρίζεται σε διάφορες ενότητες: «Το ξεκίνημα και την Αναζήτηση» με πειραματικές φωτογραφίες του 1950, οι «Τσιγγάνοι», ένα συναρπαστικό συναπάντημα με τους Ρομά της Σλοβακίας και της Ρουμανίας -«είναι κι ο ίδιος ένας Τσιγγάνος φωτογράφος», όπως είπε άλλωστε η μορφωτική ακόλουθος της γαλλικής πρεσβείας.

Ακολουθεί η συγκλονιστική σειρά «Εισβολή» από τη ρωσική εισβολή στην Πράγα του 1968, με τις οποίες ο Γ.Κουντέλκα πραγματοποιούσε το δικό του ρεπορτάζ. 

Υπάρχει επίσης η ενότητα «Εξορίες» -άλλωστε και ο ίδιος υπήρξε εξόριστος από το 1970 έως το 1990. Μέσα από τις γεμάτες νοσταλγία και αποξένωση φωτογραφίες του εκφράζεται μια αίσθηση απόρριψης. Στις εικόνες αυτές κυριαρχούν τοπία σαν άδεια αστικά σκηνικά, ζώα χαμένα μέσα σε χώρους πολιτισμένους, βαριές σκιές σε άδειους δρόμους.

Η τελευταία ενότητα της έκθεσης είναι το «Χάος». Πανοραμικές φωτογραφίες που τραβούσε από το 1986, πρακτική που τον οδήγησε σε μια εκ βάθρων αλλαγή του φωτογραφικού του στυλ. Σε αυτή την ενότητα φωτογραφιών αποκαλύπτει την απελπιστική κατάσταση του φυσικού τοπίου, μια προειδοποίηση για έναν κόσμο που χάνεται αμετάκλητα. 

Η αναδρομική έκθεση «Josef Koudelka» πραγματοποιείται με τη συνεργασία των φωτογραφικών πρακτορείων Magnum και Apeiron και θα διαρκέσει έως τις 23 Νοεμβρίου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ