Μίνι-κύτταρα στην αναστολή των παρενεργειών της χημειοθεραπείας

Λονδίνο: Θα μπορούσαν τα βακτήρια να αποτελέσουν το μέλλον της αντικαρκινικής θεραπείας; Μπορεί να ακούγεται απίθανο, αλλά δημιουργήθηκαν μίνι-κύτταρα που μπορούν να μεταφέρουν υψηλής δοσολογίας συνδυασμούς φαρμάκων, ακριβώς στο σημείο που χρειάζεται χωρίς η απελευθέρωση να γίνεται στο γενικό κυκλοφορικό σύστημα του οργανισμού.

Όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο του επιστημονικού εντύπου Cancer Cell, μπορούν να προσαρμοστούν ώστε να στοχεύουν κάθε ογκώδη ιστό του οργανισμού και μπορούν να θέσουν τέλος σε πολλές από τις τοξικές παρενέργειες που σχετίζονται με τη χημειοθεραπεία, διότι δεν απελευθερώνουν το ωφέλιμο φορτίο τους παρά μόνο όταν βρεθούν εντός του κυττάρου-στόχου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι απαιτείται σαφώς μικρότερη ποσότητα δραστικής ουσίας.

Όταν τα βακτήρια διαχωρίζονται, φυσιολογικά το κάνουν στον πυρήνα τους. Ωστόσο, ο Δρ Χιμανσου Μπραχμπχατ και η Δρ Τζένιφερ Μακ Ντίαμιντ της εταιρείας EnGenelC στο Σίδνεϊ, βρήκαν έναν τρόπο να εξαναγκάσουν τα βακτήρια να διαχωριστούν στις άκρες τους, παράγοντας μικρές δέσμες από κυτόπλασμα κάθε φορά. Επίσης ανακάλυψαν ότι μια ποικιλία διαφορετικών φαρμάκων μπορούν ενσωματωθούν σε καθένα από αυτά τα σωματίδια. Αυτά τα μίνι-βακτήρια ή EDVs όπως τα ονόμασαν οι ερευνητές, είναι φθηνά και εύκολα να παραχθούν, και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως οχήματα στοχευμένης διοχέτευσης φαρμάκων.

«Μοιάζουν με βακτήρια αλλά δεν έχουν χρωμοσώματα και δεν είναι έμβια. Και επειδή έχουν άκαμπτη μεμβράνη δεν διασπώνται όταν γίνεται η ένεση τους, οπότε μεταφέρουν το ωφέλιμο φορτίο τους στην τοποθεσία-στόχο», εξηγεί η Δρ Μακ Ντίαμιντ.

Τα EDVs είναι ικανά να στοχεύσουν επιλεκτικά διαφορετικούς ιστούς χάρη στα διεξειδικευμένα αντισώματα που είναι προσδεδεμένα στην επιφάνειά τους. Το ένα άκρο του αντισώματος είναι εξειδικευμένο ως προς το EDV και είναι συνδεδεμένο διαμέσου ενός μορίου-συνδέτη στο δεύτερο αντίσωμα, το οποίο είναι συγκεκριμένο ως προς μια πρωτεΐνη στον ιστό-στόχο, για παράδειγμα, τον υποδοχέα HER2 των καρκινικών κυττάρων του μαστού.

Η στόχευση υποβοηθάται επίσης από το γεγονός ότι τα αιμοφόρα αγγεία που παρέχουν θρεπτικές ουσίες στα καρκινικά κύτταρα έχουν διαρροή και κατά τύχη τα διαμέτρου 400 nm EDVs έχουν το τέλειο μέγεθος για να περάσουν μέσα από τις τρύπες και να φτάσουν στον όγκο. Εντός δύο ωρών από την ενδοφλέβια χορήγηση τους, περισσότερο από το 30% της δόσης καταλήγει στο μικροπεριβάλλον του όγκου.

Μόλις το EDV προσδεθεί στο σωστό κύτταρο, ενσωματώνεται και αποδομείται, απελευθερώνοντας τη δραστική ουσία στο κύτταρο, όπου μπορεί πλέον να επιδράσει.

Για να ελέγξουν κατά πόσο τα EDVs μπορούν να διοχετεύσουν φαρμακευτικές ουσίες στους όγκους εντός του οργανισμού, οι ερευνητές ενσωμάτωσαν την αντικαρκινική ουσία δοξορουμπικίνη εντός των EDVs, που είχαν στόχο τον καρκίνο του μαστού, τη λευχαιμία και τους ωοθηκικούς όγκους. Στη συνέχεια τα ένεσαν σε ποντίκια αλλομοσχευμένα με τους συγκεκριμένους τύπους καρκίνου.

Η θεραπεία συντέλεσε σε μεγάλης σημασίας αναστολή της ανάπτυξης του όγκου συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου, ενώ απαιτήθηκε σημαντικά χαμηλότερη δοσολογία του φαρμάκου συγκριτικά με τη χορήγηση της δοξορουμπικίνης απευθείας. Παρόμοια αποτελέσματα επετεύχθησαν και με άλλους χημειοθεραπευτικούς και μοριακούς δραστικούς παράγοντες.

Επίσης σκυλιά με προηγμένου σταδίου μη-Hodgkin λέμφωμα παρουσίασαν σημαντική παλινδρόμηση του όγκου όταν πήραν στοχευμένα EDVs που περιείχαν δοξορουμπικίνη και τεστ ασφαλείας που έγιναν σε χοίρους και πιθήκους δεν έδειξαν σημάδια τοξικότητας ή σημαντικής ανοσοποιητικής αντίδρασης κατά των EDVs, μέχρι και σήμερα. Η EnGenelC ελπίζει να ξεκινήσει τις κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους μέχρι τα τέλη του 2007.

health.in.gr