Αντικείμενα Ανακούφισης και Παρηγοριάς

« 2ος Χρόνος > Ψυχολογία

Αντικείμενα Ανακούφισης και Παρηγοριάς

Μέχρι πρότινος το μικρό σας έδειχνε ενδιαφέρον για οτιδήποτε και σύντομα το παρατούσε εκδηλώνοντας πλήρη αδιαφορία. Καθώς μεγαλώνει όμως, κάποια πράγματα γύρω του αρχίζουν να αποκτούν ξεχωριστή σημασία. Είναι αρκετά συνηθισμένο τα παιδιά γύρω στα δύο ή και λίγο αργότερα να «κολλάνε» με συγκεκριμένα αντικείμενα, από τα οποία φαινομενικά τουλάχιστον φαίνεται ότι παθαίνουν εξάρτηση. Όσο είναι πιο μικρά, το αντικείμενο αυτό μπορεί να είναι η πιπίλα. Όταν όμως αυτή εξαφανιστεί, μπορεί τη θέση της να πάρει η κουβερτούλα, το μαξιλαράκι, το αρκουδάκι.

Το 60% των παιδιών έχει αποδειχτεί ότι ξεχωρίζει κάποιο αγαπημένο αντικείμενο με το οποίο δένεται, πράγμα αρκετά συνηθισμένο, ιδιαίτερα την ώρα του ύπνου, όταν το παιδί πρέπει να κοιμηθεί μόνο του στο κρεβάτι του. Μην ξεχνάτε ότι στη φάση αυτή το παιδί αρχίζει να ανεξαρτητοποιείται όλο και περισσότερο από τους γονείς του. Τα πρώτα βήματα προς την ανεξαρτησία όμως δημιουργούν αντιφατικά συναισθήματα και αντιδράσεις. Από τη μια ο ενθουσιασμός για το καινούργιο και τις προκλήσεις που το περιμένουν κι από την άλλη ο φόβος για όσα δεν γνωρίζει.

Τα αντικείμενα ανακούφισης είναι απλά ένα μέσο υποστήριξης σε αυτή τη διαδικασία, ένα στοιχείο θετικό, που παίζει σημαντικό ρόλο στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Το κάνει να νιώθει πληρότητα, γιατί ενισχύει το αίσθημα της ασφάλειας. Αυτός είναι συνήθως ο λόγος που το παιδί θέλει να κουβαλάει κάποιο από τα αγαπημένα αντικείμενα μαζί του -ένα λούτρινο κουκλάκι, ένα τσαντάκι ή οτιδήποτε άλλο-, ειδικά όταν βγαίνει έξω από το σπίτι. Μπορεί μάλιστα να αντιδρά άσχημα, όταν ψάχνει και δεν βρίσκει το αντικείμενο ανακούφισης μέσα στο σπίτι. Όσο μεγαλώνει, αρχίζει να εκφράζει όλο και πιο έντονες προτιμήσεις απέναντι σε προσωπικά αντικείμενα.

Ένα συγκεκριμένο μπλουζάκι, τσαντάκι, μπαλάκι μπορεί να είναι το αγαπημένο του και η εξάρτηση από αυτό να προκύπτει σαν κεραυνοβόλος έρωτας. Πολύ συχνά αυτό αποτελεί έναν τρόπο να εκφράσει τις προτιμήσεις του και την προσωπικότητά του. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Τα αντικείμενα ανακούφισης συνδέονται με την ανάγκη του παιδιού να οριοθετήσει τον αχανή κόσμο γύρω του με τον οποίο έρχεται όλο και πιο εντατικά σε επαφή. Μέσα στο σπίτι υπάρχουν παντού γύρω πράγματα, όμως ξαφνικά εκείνο νιώθει την ανάγκη να ξεχωρίσει κάτι που θεωρεί απόλυτα δικό του και δεν μπορεί να αντικατασταθεί με τίποτα άλλο. Αυτό σχετίζεται όχι τόσο με το αναπτυσσόμενο αίσθημα ιδιοκτησίας αλλά με την ανακούφιση που εξασφαλίζει το οικείο αντικείμενο, που βοηθά το παιδί να αντιμετωπίσει το στρες των προκλήσεων.

Πολλές φορές μπορεί να δημιουργηθεί αναστάτωση σε περίπτωση που το αντικείμενο ανακούφισης χαθεί. Το παιδί μπορεί να αντιδράσει με κλάμα, γκρίνια ή απελπισία μέχρι να βρεθεί κάτι άλλο που θα αντικαταστήσει τη θέση του παλιού. Φυσικά οι προτιμήσεις του παιδιού αλλάζουν από καιρό σε καιρό. Συνήθως όμως, μέχρι την ηλικία των πέντε το παιδί ξεπερνά από μόνο του αυτή τη φάση, αν και θα εξακολουθεί να εκφράζει σαφείς και συγκεκριμένες προτιμήσεις -κι έτσι πρέπει άλλωστε. Αν και όλα αυτά μπορεί να σας φανούν υπερβολικά, είναι σημαντικό να σεβαστείτε τις ανάγκες του παιδιού, ενισχύοντας διακριτικά την αυτοπεποίθησή του χωρίς να στρέφεστε εναντίον της εκάστοτε εξάρτησης ή έντονης προτίμησης. Γι’ αυτό:

• Μην αντιδράσετε αρνητικά πιέζοντας το παιδί σας να αποχωριστεί το αγαπημένο του αντικείμενο
• Μην αποτρέπετε ή γελοιοποιείτε το παιδί, αν θέλει να κουβαλάει το αγαπημένο του αντικείμενο έξω από το σπίτι. Επιτρέψτε του να το παίρνει αν θέλει μαζί του στις μετακινήσεις
• Προσπαθήστε να περιορίσετε τη χρήση του μέσα στο σπίτι. Επισημάνετε ότι μπορεί να αφήσει κάτω, δίπλα ή κοντά του το αγαπημένο αντικείμενο και να παίξει με κάτι άλλο χωρίς αυτό να χαθεί
• Θέστε εξ αρχής κάποια όρια, όπως αφήνουμε την μπάλα, όταν κοιμόμαστε στο κρεβάτι
• Βεβαιωθείτε ότι τα αντικείμενα ανακούφισης είναι ασφαλή. Δηλαδή, δεν ξεβάφουν και δεν έχουν κουμπιά ή άλλα μικρά κομματάκια, που μπορεί να ξεκολλήσουν και να καταλήξουν στο στόμα του παιδιού με κίνδυνο να πνιγεί
• Αγοράστε κι ένα δεύτερο πανομοιότυπο αντικείμενο, για να μην αναστατώνεται το παιδί, όταν χάνεται ή χρειάζεται να πλυθεί το άλλο