Ασυνήθιστο σουπερνόβα θέτει υπό αμφισβήτηση μετρήσεις για το Σύμπαν

36

Ένας ασυνήθιστα λαμπερός υπερκαινοφανής αστέρας θέτει υπό αμφισβήτηση μια βασική παραδοχή που εφαρμόζουν οι αστροφυσικοί σε μια ποικιλία μετρήσεων για το Σύμπαν. Ο λευκός νάνος που δημιούργησε το σουπερνόβα είχε μάζα μεγαλύτερη από το θεωρητικό όριο.

Οι υπερκαινοφανείς αστέρες (σουπερνόβα) τύπου Ia συμβαίνουν όταν ένας λευκός νάνος -το κατάλοιπο ενός νεκρού άστρου- απορροφά υλικό από έναν γειτονικό αστέρι και τελικά καταστρέφεται σε μια θερμοπυρηνικήέκρηξη που γίνεται ορατή ακόμα και από την άλλη άκρη του Σύμπαντος.

Οι επιστήμονες ήταν βέβαιοι μέχρι σήμερα ότι οι λευκοί νάνοι εκρήγνυνται όταν φτάσουν μια συγκεκριμένη κρίσιμη μάζα, ακριβώς 1,4 φορές τη μάζα του Ήλιου.

Τώρα, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τορόντο αναφέρουν στο περιοδικό Nature ότι εντόπισαν ένα σουπερνόβα Ia το οποίο προήλθε από έναν λευκό νάνο με μάζα μεγαλύτερη από το θεωρητικό όριο, 2,1 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου.

«Αυτό το όριο δεν θα έπρεπε να είναι δυνατό να ξεπεραστεί, όμως η φύση βρήκε τρόπο να το κάνει» σχολιάζει στο Reuters ο Αντι Χάουελ, επικεφαλής της ομάδας που ανακάλυψε τον υπερκαινοφανή SN 2003fg.

Δεδομένου ότι η μάζα σε αυτού του είδους τα σουπερνόβα είναι πάντα η ίδια, η ακτινοβολία της έκρηξης θεωρείται επίσης συγκεκριμένη και γνωστή. Έτσι, η λαμπρότητα του υπερκαινοφανή όπως φαίνεται από τη Γη χρησιμοποιείται στον υπολογισμό της απόστασής του.

Επιπλέον, όμως, το ανώτατο όριο μάζας για τα σουπερνόβα Ia είχε χρησιμοποιηθεί σε μετρήσεις της διαστολής του Σύμπαντος, γεγονός που καθιστά τις τελευταίες παρατηρήσεις ιδιαίτερα σημαντικές.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι μετρήσεις του Σύμπαντος που βασίζονταν στην υπόθεση της μέγιστης μάζας πιθανότατα δεν θα χρειαστεί να αλλάξουν -ελπίζουν ότι το σουπερνόβα που εντόπισαν είναι εξαίρεση και όχι κανόνας.

Σε κάθε περίπτωση, τονίζουνοι ερευνητές, οι αστροφυσικοί θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί αν εφαρμόσουν και στο μέλλον την υπόθεση της μέγιστης μάζας.

Όσον αφορά το πώς ο συγκεκριμένος υπερκαινοφανής υπερέβη το όριο, οι επιστήμονες προχωρούν σε δύο εικασίες. Η πρώτη είναι ότι ο λευκός νάνος σχηματίστηκε από συνένωση δύο μικρότερων λευκών νάνων. Η δεύτερη είναι ότι ο λευκός νάνος μπόρεσε να αποκτήσει μεγαλύτερη μάζα πριν εκραγεί επειδή περιστρεφόταν εξαιρετικά γρήγορα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ