Πώς οι μοναχικές ακρίδες ενώνονται σε καταστροφικά σμήνη

36

Τα γιγάντια σμήνη ακρίδων, που εξαφανίζουν σε χρόνο ρεκόρ μεγάλες καλλιεργημένες εκτάσεις στην Αυστραλία, τη βόρειο Αφρική, καμιά φορά και στην Ευρώπη, σχηματίζονται όταν τα φυτοφάγα έντομα ξεπεράσουν μια κρίσιμη πυκνότητα, αποκαλύπτουν πειράματα στη Βρετανία.

Όταν οι ακρίδες σε έναν αγρό είναι σχετικά λίγες, ακολουθούν η καθεμιά την πορεία της μασουλώντας καθ΄οδόν. Η καταστροφή έρχεται όταν δισεκατομμύρια έντομα αποκτούν ψυχολογία μάζας και σχηματίζουν τεράστια σμήνη που σαρώνουν ταχύτατα οτιδήποτε πράσινο.

Μέχρι σήμερα, η πρόβλεψη της συμπεριφοράς των ακρίδων ήταν αδύνατη. Η ομάδα του Ντέιβιντ Σάμπτερ στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σε συνεργασία με Αυστραλούς ερευνητές, μελέτησαν νύμφες ακρίδας, οι οποίες μοιάζουν με τα ενήλικα έντομα αλλά είναι πιο μικρές.

Όπως αναφέρει το Nature.com, οι ερευνητές τοποθέτησαν διάφορους αριθμούς ακρίδων σε ένα δίσκο διαμέτρου 80 εκατοστών και βιντεοσκόπησαν τη συμπεριφορά τους.

Σε μικρές πυκνότητες, τα έντομα φαινόταν να κινούνται μεμονωμένα και τυχαία. Όταν όμως η πυκνότητα ξεπερνούσε τις 25 νύμφες ανά τετραγωνικό μέτρο οι ακρίδες άρχιζαν να παρελαύνουν όλες μαζί γύρω-γύρω στο δίσκο, με περιστασιακές, τυχαίες αλλαγές στην κατεύθυνση της κίνησης. Πράγματι, η πυκνότητα των εντόμων στα πραγματικά σμήνη είναι περίπου 50 έντομα ανά τετραγωνικό μέτρο.

Το παράξενο πάντως είναι ότι, όταν η πυκνότητα στο πείραμα ξεπερνούσε τα 75 έντομα ανά τετραγωνικό μέτρο, οι ακρίδες συμπεριφέρονταν μεν ως σμήνος, έπαψαν όμως να αλλάζουν κατεύθυνση περιοδικά και περιορίστηκαν να ακολουθούν την ίδια πορεία συνεχώς.

Αυτό σημαίνει ότι η συμπεριφορά ενός ιδιαίτερα πυκνού σμήνους είναι πιο προβλέψιμη από ό,τι σε ένα αραιότερο σμήνος.

Αυτού του είδους η συλλογική συμπεριφορά, σχολιάζουν οι ερευνητές στο περιοδικό Science, δεν περιορίζεται μόνο στα έντομα, αλλά και σε άλλα ζώα, όπως τα ψάρια, τα πουλιά, ακόμα και οι άνθρωποι:

«Οι περαστικοί στο δρόμο δεν παρουσιάζουν κανένα μοτίβο όταν η πυκνότητα είναι χαμηλή» εξηγεί ο Σάμπτερ. «Όμως σε υψηλότερες πυκνότητες αρχίζουν να διακρίνονται μοτίβα, όπως ο σχηματισμός λωρίδων».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ