Σε ισχύ η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη σήμανση των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων

Βρυξέλλες: Οι κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη σήμανση και την ιχνηλασιμότητα των γενετικά τροποποιημένων συστατικών σε τρόφιμα και ζωοτροφές τέθηκαν σε ισχύ την Κυριακή, ανοίγοντας το δρόμο για την άρση του ευρωπαϊκού μορατόριουμ στην εισαγωγή και την καλλιέργεια Γ.Τ. ποικιλιών.

Οι κανόνες, που υιοθετήθηκαν στις αρχές Ιουλίου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επιβάλλουν τη σήμανση των προϊόντων -τροφίμων και ζωοτροφών- που περιέχουν συστατικά από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς σε περιεκτικότητα μεγαλύτερη από 0,9%. Τα συστατικά αυτά θα πρέπει να αναγράφονται αναλυτικά στις ετικέτες.

Η νέα νομοθεσία για την ιχνηλασιμότηγα επιβάλλει επίσης στους παραγωγούς να διατηρούν για περίοδο πέντε ετών στοιχεία για την προέλευση, τη σύνθεση και τις πωλήσεις Γ.Τ προϊόντων, στο πλαίσιο των «αυστηρότερων κανόνων στον κόσμο», όπως τους χαρακτηρίζουν οι Βρυξέλλες.

Τα μέτρα πάντως δεν αφορούν προϊόντα που προέρχονται από ζώα που κατανάλωσαν γενετικά τροποποιημένες ζωοτροφές, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τα Γ.Τ. συστατικά μπορούν να περάσουν από το στομάχι του ζώου στο κρέας, το γάλα ή τα αβγά.

Τι κυκλοφορεί ήδη στην Ελλάδα

Σύμφωνα με παλαιότερες ανακοινώσεις του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), στην ευρωπαϊκή αγορά, και επομένως και στην Ελλάδα, επιτρέπεται η κυκλοφορία για ανθρώπινη κατανάλωση -όχι όμως και η καλλιέργεια- τεσσάρων Γ.Τ ποικιλιών καλαμποκιού και μιας Γ.Τ ποικιλίας σόγιας, οι οποίες είχαν εγκριθεί πριν από την επιβολή του μορατόριουμ το 1999.

Σε δειγματοληπτικούς ελέγχους του ΕΦΕΤ, «το 5,7%, από τα τρόφιμα που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά με συστατικά αραβόσιτου (αλεύρι, ποπ-κόρν, ψωμί, σιμιγδάλι κ.λ.π.) και για περισσότερα από 100 δείγματα, βρέθηκε ότι περιέχει ‘μεταλλαγμένα’ συστατικά, χωρίς την κατάλληλη επισήμανση». Σε αντίστοιχους ελέγχους το 2001, το 12% των τροφίμων με συστατικά καλαμποκιού ή σόγιας βρέθηκε να περιέχει συστατικά Γ.Τ ποικιλιών.

Ακόμα και πριν από την ενεργοποίηση της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, όσα τρόφιμα περιείχαν συστατικά από Γ.Τ ποικιλίες σε ποσοστό μεγαλύτερο από 1% έπρεπε να το αναφέρουν στις ετικέτες τους, βάσει άλλων ευρωπαϊκών και εθνικών νομοθεσιών.

Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, στην αγορά της ΕΕ κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή 16 προϊόντα με Γ.Τ συστατικά, ενώ εννέα Γ.Τ. ποικιλίες περιμένουν έγκριση από τη Μόνιμη Επιτροπή Τροφίμων της ΕΕ ή από το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας.

Τι αναμένεται στο μέλλον

Σε συνεδρίασή του το διήμερο 26-27 Απριλίου, το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας θα αποφασίσει για την έγκριση εισαγωγής της γενετικά τροποποιημένης ποικιλίας αραβόσιτου Bt-11 της Syngenta, η οποία περιέχει ένα εντομοκτόνο βακτηριακής προέλευσης, μη τοξικού για τον άνθρωπο. Η ποικιλία αυτή, υποστηρίζει η εταιρεία, μπορεί να μειώσει δραστικά τη χρήση γεωργικών εντομοκτόνων.

Όμως οι ευρωπαίοι υπουργοί είναι πιθανό να παραπέμψουν το θέμα πίσω στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει ταχθεί υπέρ της άρσης του ανεπίσημου μορατόριουμ.

Το θέμα θα πρέπει να επιλυθεί σύντομα, δεδομένου ότι στα τέλη του έτους θα εξεταστεί η προσφυγή των ΗΠΑ κατά της Ευρώπης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, με την οποία υποστηρίζεται ότι το ευρωπαϊκό μορατόριουμ είναι επιστημονικά αβάσιμο.

Επιφυλάξεις

Πάντως, ο εκπρόσωπος του ΕΦΕΤ στη Μόνιμη Επιτροπή Τροφίμων της ΕΕ, καθώς και οι εκπρόσωποι πέντε ακόμα κρατών-μελών (Δανία, Αυστρία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Γαλλία) ζήτησαν το Δεκέμβριο να μην εγκριθεί το καλαμπόκι Bt-11. Μεταξύ άλλων, αναφέρεται «έλλειψη επαρκούς επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με την ασφάλεια κατανάλωσης του αραβόσιτου Bt 11 από τον άνθρωπο».

Από τις μέχρι σήμερα έρευνες για την ασφάλεια των Γ.Τ οργανισμών, έχουν εντοπιστεί δυνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, λόγω της γενετικής αστάθειας των Γ.Τ. ποικιλιών και της διασποράς των επιπλέον γονιδίων σε φυσικές ποικιλίες.

Σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη υγεία, ο μόνος σαφής κίνδυνος που έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά είναι η πιθανότητα πρόκλησης αλλεργικών αντιδράσεων από τρόφιμα που περιέχουν ξένες πρωτεΐνες (για παράδειγμα, η εκδήλωση αλλεργικής αντίδρασης σε πρωτεΐνες φυστικιού από την κατανάλωση σόγιας με γονίδια φυστικιού).

Σύμφωνα με έρευνα του γαλλικού ομίλου Carrefour, του μεγαλύτερου λιανοπωλητή στην Ευρώπη, το 75% των Ευρωπαίων καταναλωτών δεν επιθυμούν να αγοράσουν Γ.Τ προϊόντα.

health.in.gr