38

Σειρά εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Σκαλκώτα (1904-1949) διοργανώνει το Μουσείο Μπενάκη σε συνεργασία με το Δήμο Αθηναίων, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Ινστιτούτο Goethe, το Μέγαρο Μουσικής και την σουηδική πρεσβεία.

Ο μεγάλος Έλληνας συνθέτης σπούδασε βιολί στο Ωδείο Αθηνών (1914-1920) και στην συνέχεια βιολί και σύνθεση στο Βερολίνο (1921-1933) κοντά σε δασκάλους, όπως ο Κουρτ Βάιλ, ο Φίλιπ Γιάρναχ και ο Αρνολντ Σαίνμπεργκ. Οι έντονες πολιτικοκοινωνικές και αισθητικές αναζητήσεις, και κυρίως η ανάπτυξη του εξπρεσιονισμού, επηρέασαν τον προσανατολισμό του.

Κατά τη διάρκεια της ζωής του εξερεύνησε τις τάσεις στη μουσική και ενέταξε στην προσωπική του γραφή το δωδεκάφθογγο σύστημα, το σειραϊκό και τον νεοκλασικισμό. Οι εθνοκεντρικές όμως μουσικές αντιλήψεις που αντιμετώπισε στην Ελλάδα κατά την επιστροφή του (1933), αλλά και το πρωτοποριακό του ύφος ήταν παράγοντες που στάθηκαν εμπόδιο στην ανάδειξή του.

Από το 1925 ως το θάνατό του έγραψε πάνω από εκατό έργα, από τα οποία παρουσιάστηκαν περίπου δεκαπέντε. Σήμερα, πάντως, η κριτική θεωρεί ότι ορισμένα από τα έργα του («Σονάτα για σόλο βιολί», «Κονσέρτο για βιολί και ορχήστρα», «Η επιστροφή του Οδυσσέα» κ.ά.) ανήκουν στα καλύτερα της εποχής.

Το γενικό σχέδιο του αφιερώματος που σχεδιάζει το Μουσείο Μπενάκη περιλαμβάνει την έκδοση πολυσέλιδου δίγλωσσου (ελληνικά και αγγλικά) πολυτελούς τόμου χωρισμένου σε δύο ενότητες. Η πρώτη θα περιλαμβάνει εκτεταμένα κείμενα ειδικών που εξετάζουν βασικά χαρακτηριστικά του έργου και της πορείας του, ενώ η δεύτερη θα αποτελείται από κείμενα που αναφέρονται στον κοινωνικό πολιτικό καλλιτεχνικό και πνευματικό περίγυρο.

Μεγάλη έκθεση στο κτίριο της Πειραιώς

Η έκθεση θα στηριχτεί στις τρεις περιόδους της ζωής του Σκαλκώτα, επιδιώκοντας να παρουσιάσει το κλίμα της κάθε εποχής. Η πρώτη ενότητα θα περιλαμβάνει εικαστικά έργα, γραπτές μαρτυρίες, παρτιτούρες, προσωπικά αντικείμενα, προβολές βίντεο, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που να αναπαριστά την ατμόσφαιρα της δεκαετίας του 1910 στην Ελλάδα.

Η δεύτερη ενότητα (περίοδος του Βερολίνου) στοχεύει να αναπλάσει το κλίμα των καμπαρέ και της μουσικής του Σκαλκώτα, τα καλλιτεχνικά κινήματα και τον πολιτικό περίγυρο με την άνοδο του ναζισμού, η οποία, μεταξύ άλλων, ανάγκασε τον Σκαλκώτα να εγκαταλείψει τη Γερμανία. Η τρίτη ενότητα θα ζωντανεύει τις συνθήκες που διαμόρφωσαν την πορεία της Ελλάδας από την άνοδο της μεταξικής δικτατορίας μέχρι τον εμφύλιο πόλεμο.

Μουσικές εκδηλώσεις και παραστάσεις χορού

Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν από τον Νοέμβριο 2004 μέχρι τον Φεβρουάριο 2005 στο auditorium του Μουσείου Μπενάκη στην οδό Πειραιώς, στην αίθουσα Δημήτρη Μητρόπουλου του Μεγάρου Μουσικής και στην καινούρια αίθουσα του Μεγάρου Αλεξάνδρα Τριάντη, καθώς και στο Ινστιτούτο Goethe.

Στις εκδηλώσεις θα συμμετάσχουν το Corps de Ballet της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, το Ensemble Intercontemporain, η Καμεράτα -Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο, ο πιανίστας Geoffrey Douglas Madge, οι δύο εγγονές του Νίκου Σκαλκώτα, Εύα και Αννα Λήνταλ, η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, καθώς και σολίστ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: