Γενικόλογες αναφορές στο θέμα του εκδημοκρατισμού περιλαμβάνει το εθνικό πρόγραμμα

37

Εγκρίθηκε τη Δευτέρα από την τουρκική κυβέρνηση το εθνικό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει τα πολιτικά και οικονομικά μέτρα που θα λάβει η χώρα για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε αυτό περιλαμβάνονται, πάντως, αόριστες αναφορές στο θέμα του εκδημοκρατισμού και των θεσμικών αλλαγών που απαιτούνται προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου.

«Λάβαμε τα απαραίτητα μέτρα για να επιταχύνουμε την ενταξιακή διαδικασία» δήλωσε ο υπουργός Προεδρίας, Ρουστού Καζίμ Γιουτσελέν. «Το εθνικό πρόγραμμα χαρτογραφεί το δρόμο που θα ακολουθήσει η Τουρκία προκειμένου να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και περιλαμβάνει μέτρα που βελτιώνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και ενισχύουν τη δημοκρατία, καθώς και μέτρα για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης» προσέθεσε ο Τούρκος αξιωματούχος.

Ωστόσο, το πρόγραμμα αυτό είναι πιθανότατα κατώτερο των προσδοκιών της ΕΕ, καθώς μεταξύ των βασικών αιτημάτων των Βρυξελλών είναι η αναγνώριση πολιτιστικών δικαιωμάτων στους Κούρδους, η κατάργηση της θανατικής ποινής και η μείωση του ρόλου που διαδραματίζει ο στρατός στην πολιτική ζωή -κανένα από τα παραπάνω δεν φαίνεται να περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα που εκπόνησε η Αγκυρα.

«Ελλιπές» το εθνικό πρόγραμμα της Τουρκίας

Το «εθνικό πρόγραμμα», που περιλαμβάνει ουσιαστικά τον οδικό χάρτη και το χρονοδιάγραμμα που πρέπει να ακολουθήσει η Αγκυρα μετά την αναγνώρισή της ως υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ χώρας, θα παρουσιαστεί από τον αντιπρόεδρο της τουρκικής κυβέρνησης και υπουργό Επικρατείας, αρμόδιο για τις ευρωτουρκικές σχέσεις, Μεσούτ Γιλμάζ.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύονται στην εφημερίδα Hurriyet, το πρόγραμμα θα επικεντρώνεται κυρίως στην ανταπόκριση των οικονομικών κριτηρίων που θέτει η ΕΕ, προκειμένου να προχωρήσει η τουρκική υποψηφιότητα, ενώ δεν υπάρχουν σαφείς δεσμεύσεις ή θεαματικές αλλαγές όσον αφορά στον εκδημοκρατισμό της χώρα, θέμα που αποτελεί αγκάθι στις σχέσεις Αγκυρας – Βρυξελλών.

Ειδικότερα, δεν γίνεται καμία αναφορά στο ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων στην πολιτική ζωή της χώρας, ενώ για το ελεγχόμενο από τους στρατιωτικούς Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας επισημαίνεται απλώς ότι αποτελεί «ένα συμβουλευτικό όργανο», χωρίς να προβλέπεται οποιαδήποτε αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του και τις αρμοδιότητές του.

Για το θέμα της παραχώρησης πολιτιστικών δικαιωμάτων σε εθνικές μειονότητες αποφεύγεται επιμελώς οποιαδήποτε αναφορά στο δικαίωμα των Κούρδων για εκπαίδευση στην κουρδική γλώσσα. Ωστόσο, περιορίζεται σε μία γενική διατύπωση ότι δεν υπάρχουν διατάξεις που να απαγορεύουν τη χρήση οποιασδήποτε διαλέκτου και γλώσσας, τονίζοντας όμως παράλληλα ότι η επίσημη γλώσσα είναι η τουρκική. Ακόμη δεν γίνεται λόγος για το Κουρδικό αλλά για πρόβλημα περιφερειακών ανισοτήτων -εις βάρος της ανατολικής και νοτιοανατολικής Τουρκίας- που θα επιλυθεί.

Δεν υπάρχει επίσης καμία δέσμευση για κατάργηση της θανατικής ποινής και με το εθνικό πρόγραμμα η τουρκική κυβέρνηση απλώς «επιχειρεί να δώσει το μήνυμα ότι δεν θα εφαρμοστεί το προσεχές διάστημα».

Ωστόσο, γίνεται προσπάθεια να αμβλυνθούν οι όποιες αρνητικές εντυπώσεις στις Βρυξέλλες, ανακοινώνοντας μεταρρυθμίσεις σε άλλους τομείς, με ιδιαίτερη πάντως προσοχή -όπως τουλάχιστον εκτιμούν αναλυτές- να μη βρεθεί έκθετο το «μαλακό υπογάστριο» του τουρκικού πολιτικού συστήματος. Έτσι πιθανότατα θα υπάρξει αναθεώρηση ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος, του Ποινικού Κώδικα αλλά και του αντιτρομοκρατικού νόμου προς την κατεύθυνση της φιλελευθεροποίησής τους. Ακόμη θα τεθούν επί τάπητος τα συνδικαλιστικά δικαιώματα των πολιτών, η λειτουργία των Δικαστηρίων Κρατικής Ασφαλείας, οι αρμοδιότητες των δυνάμεων ασφαλείας, το καθεστώς λειτουργίας των πολιτικών οργανώσεων κ.ά.

Κατά την κατάρτιση του εθνικού προγράμματος, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο τμήμα που αφορά στη σύγκλιση της τουρκικής οικονομίας με αυτές των χωρών – μελών της ΕΕ.

Ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της Τουρκίας με την ΕΕ, πρέσβης Βολκάν Βουράλ, δεν παρέλειψε να χαρακτηρίσει το σχέδιο δράσης ως το κλειδί για την έξοδο της Τουρκίας από την οικονομική κρίση. Tο επιτελείο του κ. Βουράλ προέβη μάλιστα σε αλλαγές επί του σχεδίου την τελευταία στιγμή, σύμφωνα με τις οδηγίες της κυβέρνησης, για να συμπεριλάβει σε αυτό και τα νέα δεδομένα εξαιτίας της οικονομικής κρίσης που οδήγησε την τουρκική λίρα να χάσει περίπου το 30% της αξίας της.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι από τις 500 σελίδες του εθνικού προγράμματος της Τουρκίας μόνο στις 23 γίνεται αναφορά στην εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων.

Τελευταία ενημέρωση: 14:25

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό