Όσο εξελίσσεται ο πόλεμος στο Ιράν, η συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί σύγχυση και στους στενούς συνεργάτες τους. Κυρίως σε αυτούς που πρέπει να διαχειριστούν τις κρίσεις που δημιουργεί. Σε εκτενές ρεπορτάζ της, η Wall Street Journal περιγράφει πώς τον απέκλεισαν από την αίθουσα επιχειρήσεων, όταν ξεκίνησε η επιχείρηση για τη διάσωση των δύο πιλότων του F15 που καταρρίφθηκε στο Ιράν.

Αιτία, οι εκτός ελέγχου οργισμένες αντιδράσεις του και οι ανεξέλεγκτες εκρήξεις του.

Ένας «άκαπνος» πρόεδρος

Σε μεγάλο βαθμό, εκτιμούν, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ποτέ δοκιμαστεί σε στρατιωτική κρίση. Και αυτή η απειρία του εκδηλώθηκε πίσω από τις κλειστές πόρτες.

Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, από την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ ενημερώθηκε για τη συντριβή του αεροσκάφους και για ώρες φώναζε στους συνεργάτες του. Οι πηγές που μίλησαν στη Wall Street Journal περιγράφουν μια χαώδη κατάσταση. Και την απόφαση των υπεύθυνων για την επιχείρηση διάσωσης στο Ιράν να τον αφήσουν εκτός.

Τεχεράνη / Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Ο Ντόναλντ Τραμπ τα έβαλε με τους Ευρωπαίους: «Δεν βοηθούν», είπε επανειλημμένα. Σκεφτόταν ότι η τιμή της βενζίνης είχε εκτοξευθεί στα 4,09 δολάρια το γαλόνι. Και ταυτόχρονα φοβόταν να μη βρεθεί στη θέση του Τζίμι Κάρτερ. Δεν ήθελε με τίποτα να επαναληφθεί η κρίση των ομήρων στο Ιράν το 1979.

Απαίτησε από τον στρατό να εντοπίσει τους πιλότους και να τους φέρει πίσω αμέσως. Καθώς όμως οι ΗΠΑ δεν είχαν παρουσία στο έδαφος του Ιράν, έπρεπε να βρουν τρόπο να εισέλθουν στο ιρανικό έδαφος. Και παράλληλα να αποφύγουν τα ιρανικά πυρά.

Εκτιμώντας ότι η ανυπομονησία του Τραμπ και δεν θα βοηθούσε, τον άφησαν εκτός αιθούσης επιχειρήσεων. Και ενώ οι αξιωματικοί λάμβαναν ενημερώσει λεπτό προς λεπτό, ο πρόεδρος ενημερωνόταν μόνο σε κρίσιμες στιγμές.

Ο πρώτος πιλότος εντοπίστηκε γρήγορα. Η διάσωση του δεύτερου, όμως, ήταν επιχείρηση υψηλού ρίσκου.

Το διπλό πρόσωπο του Τραμπ

Η εφημερίδα εκτιμά ότι ο Τραμπ αντλεί ενέργεια από το δράμα. Έτσι, έχει μεταφέρει αυτή την ανορθόδοξη, μαξιμαλιστική συμπεριφορά και στον πόλεμο.

REUTERS/Nathan Howard

Τότε ήταν που ανήρτησε εκείνο το μήνυμα στο Truth Social, προσπαθώντας να πιέσει το Ιράν: «Ανοίξτε τα γ***** Στενά, τρελοί μπάσταρδοι, αλλιώς θα ζήσετε στην κόλαση». Και στην υπογραφή πρόσθεσε: «Δόξα στον Αλλάχ».

Ταυτόχρονα, ενώ ο πόλεμος ήταν σε εξέλιξη, ένας πιλότος αγνοούνταν, ο Ντόναλντ Τραμπ ασχολούνταν με την… αίθουσα χορού στον Λευκό Οίκο. Ή με εκδηλώσεις συγκέντρωσης χρημάτων εν όψει ενδιάμεσων εκλογών.

Οι πηγές που μίλησαν στην WSJ επισημαίνουν ότι ο Τραμπ φοβάται να στείλει στρατιώτες σε επικίνδυνες αποστολές. Δεν θέλει να δει να επιστρέφουν νεκροί και τραυματίες. Ίσως γι’ αυτό δεν έχει επιχειρήσει να καταλάβει το νησί Χαργκ. Σύμφωνα με τις πηγές, ανησυχεί ότι οι απώλειες στρατευμάτων θα είναι «απαράδεκτα μεγάλες».

Σκληροί αυτοσχεδιασμοί…

Ωστόσο, παρά τους φόβους του, επιμένει σε προκλητικές δηλώσεις και επικίνδυνες τοποθετήσεις. Οι περισσότερες γίνονται χωρίς ο Τραμπ να έχει συνεννοηθεί με τους συμβούλους εθνικής ασφάλειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η απειλή ότι θα καταστρέψει το ιρανικό πολιτισμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να πιστεύει ότι έτσι θα φέρει ευκολότερα το Ιράν στο τραπέζι τον διαπραγματεύσεων.

Αλλά το αποτέλεσμα ήταν εντελώς διαφορετικό. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Τραμπ δεν ξέρει από στρατιωτικές συγκρούσεις. Και αν η επιτυχημένη επιχείρηση στη Βενεζουέλα του έδωσε θάρρος, το Ιράν αποδείχθηκε δύσκολος αντίπαλος.

Σύμφωνα με την Κόρι Σέικ, ανώτερη ερευνήτρια στη δεξαμενή σκέψης American Enterprise Institute, το γεγονός ότι οι εντυπωσιακές στρατιωτικές επιτυχίες δεν μεταφράζονται σε νίκη, «βαραίνει ξεκάθαρα τον πρόεδρο και τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να ασκήσει τα καθήκοντά του». Ποιος είναι αυτός: η έλλειψη προσοχής στη λεπτομέρεια και η έλλειψη σχεδιασμού, κατά την αναλύτρια.

Ήθελε να είναι προσβλητικός

Η δήλωση με τα «γ@@@@να Στενά» και τον Αλλάχ προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις. Σύμφωνα με όσους τον γνωρίζουν, κατ’ ιδίαν βρίζει πολύ. Αλλά στη δημόσια σφαίρα είναι προσεκτικός. Όταν σύμβουλος τον ρώτησε γιατί το έκανε, ο Τραμπ είπα ότι ήθελε να εμφανιστεί όσο το δυνατόν πιο απρόβλεπτος και προσβλητικός. Γιατί έτσι πίστευε ότι έτσι θα έφερνε τους Ιρανούς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τις πηγές, ανησυχούσε για τις αντιδράσεις. «Πώς πάει;» ρωτούσε τους συμβούλους του. Και λίγες μέρες αργότερα, έδωσε διορία 12 ωρών στο Ιράν να καταλήξει σε συμφωνία. Διαφορετικά, απείλησε, ένας πολιτισμός θα καταστρεφόταν.

Τεχεράνη / Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Καλλιεργώντας τη σύγχυση

Το αποτέλεσμα το θυμούνται όλοι. Απλοί πολίτες στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο κυριεύτηκαν από φόβο και σύγχυση. Ωστόσο, κορυφαίοι συνεργάτες του πίστευαν ότι αυτή η απειλή θα μπορούσε να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις. Ακόμη και ο Μάρκο Ρούμπιο.

Αλλά τελικά, ο ίδιος ο Τραμπ, μία ώρα πριν λήξει το τελεσίγραφο ανακοίνωσε εκεχειρία δύο εβδομάδων…

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να εμπλακεί στον πόλεμο στο Ιράν, μετά την «πειστική» ενημέρωση που έλαβε από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, τους Κούσνερ και Γουίτκοφ, αλλά και το «γεράκι» Γκράχαμ, εξέπληξε πολλούς. Κυρίως όσους τον γνώριζαν καλά. «Κοιτάξτε», είπε στους συμβούλους του, «πόσο γρήγορα νικήσαμε στη Βενεζουέλα».

Στο Ιράν, ο πόλεμος ξεκίνησε με τη δολοφονία του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άλλων κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων. Ο Τραμπ έβλεπε κάθε πρωί βίντεο με εντυπωσιακές εκρήξεις στο Ιράν. Και με δέος σχολίαζε πόσο εντυπωσιακός ήταν ο αμερικανικός στρατός. Αλλά απογοητευόταν που δεν λάμβανε τους επαίνους που περίμενε…

Σύμφωνα με τις πηγές που μίλησαν στη WSJ, ο Ντόναλντ Τραμπ ήθελε μια νίκη επί του Ιράν. Πίστευε πως θα του έδινε την ευκαιρία να αναδιαμορφώσει την παγκόσμια τάξη με έναν τρόπο που δεν είχε καταφέρει στην πρώτη του θητεία. «Αν το κάνουμε σωστά, σώζουμε τον κόσμο», είχε πει.

Αλλά τα πράγματα δεν πήγαν τόσο καλά. Τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν, και οι τιμές της ενέργειας πήραν την ανιούσα.

Για όλα φταίνε οι άλλοι

Οι ευρωπαϊκές χώρες και η συμμαχία του ΝΑΤΟ αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην εκστρατεία του Τραμπ κατά του Ιράν ή να βοηθήσουν σε άνοιγμα των Στενών με τη βία, προκαλώντας την οργή του Ντόναλντ Τραμπ.

Πριν οι ΗΠΑ ξεκινήσουν τον πόλεμο, ο Αμερικανός πρόεδρος εκτιμούσε ότι η κυβέρνηση του Ιράν πιθανότατα θα συνθηκολογούσε πριν κλείσει τα Στενά. Ή ότι, ακόμη και αν η Τεχεράνη προσπαθούσε να κλείσει το Ορμούζ, ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να το διαχειριστεί. Το γεγονός ότι τα Στενά έκλεισαν μετά την έναρξη των βομβαρδισμών, τον αιφνιδίασε.

«Ένας τύπος με ένα drone μπορεί να τα κλείσει», έχει σχολιάσει. Δημοσίως έστελνε αντικρουόμενα μηνύματα. Πότε απαιτούσε υποστήριξη από τους συμμάχους και πότε έλεγε, σε οργισμένες αναρτήσεις, πως οι ΗΠΑ «δεν χρειάζονται, ούτε θέλουν στρατιωτική βοήθεια».

Στα τέλη Μαρτίου, έδωσε εντολή στη διαπραγματευτική του ομάδα να βρει έναν τρόπο για να ξεκινήσουν συνομιλίες, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει τις συζητήσεις. Στις αρχές Απριλίου, η τιμή της βενζίνης είχε αυξηθεί κατά περισσότερο από 1 δολάριο το γαλόνι. Οι αγορές φοβόντουσαν για το πού θα έφταναν οι τιμές ενέργειας. Και ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε επικοινωνιακά παιχνίδας.

«Ο πρόεδρος, με την προσωπικότητα που διαθέτει, έκανε καλή δουλειά στο να συγκρατεί επικοινωνιακά την τιμή του πετρελαίου, αλλά η πραγματικότητα θα επικρατούσε σύντομα», σχολίασε στη Wall Street Journal πηγή. Σύμφωνα με το άτομο αυτό, είχε μεταφερθεί στους «μεγάλους παίκτες» της ενέργειας ένα μήνυμα. Ότι ο Τραμπ είναι πρόθυμος να υποστεί το πολιτικό κόστος των υψηλότερων τιμών για ένα σύντομο χρονικό διάστημα.

Πολιτικό βαρίδι

Οι παρορμήσεις του προέδρου προκαλούσαν ανησυχία στους συνεργάτες του. Και φοβούνταν όλο και περισσότερο ότι ο πόλεμος εξελισσόταν σε «πολιτικό βαρίδι».

Οι κορυφαίοι σύμβουλοι του Τραμπ προσπάθησαν να πείσουν τον πρόεδρο ότι θα έπρεπε να περιορίσει τις συνεντεύξεις, επειδή αυτές δημιουργούσαν στην κοινή γνώμη την εντύπωση ότι έστελνε αντιφατικά μηνύματα. Για ένα διάστημα συμφώνησε να περιορίσει τις συνεντεύξεις, αλλά σύντομα επέστρεψε στο παλιό του μοτίβο.

Ορισμένοι σύμβουλοι τον ενθάρρυναν να απευθύνει ένα διάγγελμα προς το έθνος. Η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, πίστευε ότι αυτό θα καθησύχαζε τη χώρα πως ο Τραμπ είχε σχέδιο. Ο Αμερικανός πρόεδρος αρχικά δεν ενδιαφερόταν. Τι θα έλεγε; Δεν μπορούσε να κηρύξει τη νίκη. Δεν ήξερε πού οδηγούσε η κατάσταση. Τελικά πείστηκε να κάνει το διάγγελμα την 1η Απριλίου, και οι βοηθοί μαζί με εξωτερικούς συμβούλους γέμισαν την αίθουσα ελπίζοντας να τον ενθαρρύνουν.

Οι ΗΠΑ είχαν επιτύχει στο πεδίο της μάχης και οι στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ θα ολοκληρώνονταν «πολύ σύντομα», διαβεβαίωσε τους σκεπτικιστές Αμερικανούς. Το διάγγελμα, το οποίο δεν διευκρίνιζε πώς θα αποχωρούσαν οι ΗΠΑ από τον πόλεμο, δεν τόνωσε τα ποσοστά υποστήριξης του Τραμπ. Και καθώς φαίνεται, όλο και χάνει το παιχνίδι.