Αν οι τοίχοι είχαν στόμα – Μέσα στα δωμάτια των Πάτι Σμιθ και Ρόμπερτ Μέιπλθορπ στο θρυλικό Chelsea Hotel

Ο Άλμπερτ Σκόπιν (Albert Scopin) έφτασε στη Νέα Υόρκη μια μέρα μετά την προσγείωση του ανθρώπου στη Σελήνη, το καλοκαίρι του 1969. Καταγόταν από τη νότια Γερμανία. Είχε σπουδάσει φωτογραφία στο Μόναχο και χρησιμοποιούσε το πατρικό του επώνυμο, Σέπφλιν. Ήταν 25 ετών και είχε 270 δολάρια στην τσέπη του. Αρκετά για να εγκατασταθεί στο 222 West 23rd Street, σε ένα είδος σκοτεινού δωματίου με μια βρύση: ένα από τα δωμάτια χαμηλότερης κατηγορίας του θρυλικού Hotel Chelsea.

H είσοδος και η πρόσοψη του Chelsea Hotel, 1979 / Wikimedia Commons

Μέχρι το 1971

«Ακόμη και το Chelsea είχε μια μορφή κοινωνικής ιεραρχίας. Οι ένοικοι των ανώτερων ορόφων απολάμβαναν σεβασμό και, γενικά, κατείχαν καλύτερες θέσεις», σημειώνει στο Scopin: Chelsea Hotel, ένα νέο μονογραφικό έργο που συγκεντρώνει τις αναμνήσεις του μαζί με τις εικόνες που τράβηξε εκεί μέχρι το 1971, οι οποίες ανακτήθηκαν αφού παρέμεναν χαμένες για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.

Ο Άλμπερτ Σκόπιν είχε μια λίστα με τους δέκα φωτογράφους με τους οποίους ήθελε να συνεργαστεί. Στην κορυφή της λίστας βρισκόντουσαν ο Ίρβινγκ Πεν και ο Ρίτσαρντ Άβεντον, ενώ τη δέκατη θέση κατείχε ο Μπιλ Κινγκ. Τελικά, θα συνεργάζονταν όλοι μαζί του.

«Το να φωτογραφίζεις με αυτόν τον τρόπο ήταν κάτι καινούργιο, σύμφωνο με την εποχή. Μια οπτική και αισθησιακή εμπειρία. Και, παρόλα αυτά, αυτές οι φωτογραφίες δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ σε βιβλίο»

Σύμφωνο με την εποχή

Συνεργάτης του Harper’s Bazaar, είχε τη φήμη ότι ήταν δύσκολος χαρακτήρας. Τα απογεύματα, μόλις τελείωνε τη δουλειά που του είχαν αναθέσει, διοργάνωνε φωτογραφικές συνεδρίες γυμνού με διάσημους ανθρώπους.

«Οι άνθρωποι ήταν τόσο διαφορετικοί και όλοι έβρισκαν τις φωτογραφικές συνεδρίες γυμνού συναρπαστικές» θυμάται ο Σκόπιν.

«Το να φωτογραφίζεις με αυτόν τον τρόπο ήταν κάτι καινούργιο, σύμφωνο με την εποχή. Μια οπτική και αισθησιακή εμπειρία. Και, παρόλα αυτά, αυτές οι φωτογραφίες δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ σε βιβλίο. Ο Μπιλ Κινγκ ξέχασε να κανονίσει τα δικαιώματα εκτύπωσης. Αλλά και αυτό ήταν σύμφωνο με την εποχή. Δεν επρόκειτο για τη δημιουργία ενός βιβλίου -επρόκειτο για το να κάνεις αυτό που ήθελες».

Συναρπαστικοί

Κατά τη διάρκεια μιας από αυτές τις συνεδρίες γνώρισε την Πάτι Σμιθ και τον Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, οι οποίοι εκείνη την εποχή διέμεναν επίσης στο ξενοδοχείο Chelsea. «Ο Ρόμπερτ ήταν ελκυστικός, ψυχρός, κυνικός, απόμακρος.

»Η Πάτι, με πανκ εμφάνιση, εκφραστικό πρόσωπο, ευθύ τρόπο ομιλίας, γεμάτη ζωή» θυμάται ο φωτογράφος.

«Ξαφνικά, η Πάτι εξέπεμψε μια τρομερή ενέργεια κατά τη διάρκεια της συνεδρίας. Έδινε την εντύπωση ότι μπορούσε να τρέξει στους τοίχους και στην οροφή –ήταν συναρπαστικό. Ο Ρόμπερτ, αντίθετα, παρέμενε εντελώς απαθής, ακριβώς το αντίθετο, συναρπαστικός με έναν άλλο τρόπο».

Δείτε το καρουζέλ με τις φωτογραφίες του Άλμπερτ Σκόπιν από τα δωμάτια του Chelsea Hotel

Τα δωμάτια

Λίγο αργότερα φωτογράφισε το ζευγάρι στα δωμάτια του ξενοδοχείου, όπως θα έκανε και με άλλους ενοίκους. Κάθε διαμέρισμα ήταν από μόνο του το πορτρέτο του ενοίκου του.

Αυτό της Πάτι ήταν «η επιτομή του δημιουργικού χάους». Ήταν ένα πραγματικό χάος «χωρίς στολίδια, και όμως όλα ήταν στη θέση τους» θυμάται ο Σκόπιν.

«Η βραχνή φωνή της σου έφερνε ανατριχίλα, ειδικά όταν απήγγειλε τα δικά της ποιήματα, κάτι που έκανε συχνά, “σαν έναςτρελό διαμάντι”, για να παραφράσω τους Pink Floyd».

Το δωμάτιο του Μέιπλθορπ, που βρισκόταν στο ισόγειο, ήταν, σε αντίθεση, πολύ πιο τακτοποιημένο.

Πόζαρε για τον φωτογράφο δίπλα στα ερωτικά κολάζ στα οποία δούλευε πριν αρχίσει να πειραματίζεται με τις Polaroid.

Ο καλός διευθυντής

Ήταν οι πιο διαμορφωτικές μέρες της ζωής του φωτογράφου, ο οποίος ήρθε αντιμέτωπος με νέες ιδέες και τρόπους ζωής. Το σύστημα αξιών του κατέρρευσε και έπρεπε να ξαναχτιστεί μέσα σε εκείνο το καταφύγιο καλλιτεχνών, συγγραφέων και μουσικών, όπου κάθε δωμάτιο έκρυβε μια ιστορία.

Χτισμένο το 1884, ως μία από τις πρώτες συνεταιριστικές κατοικίες της πόλης, μετατράπηκε σε ξενοδοχείο το 1905. Ο Στάνλεϊ Μπαρντ ήταν ο διευθυντής του για περισσότερα από 40 χρόνια.

«Ο Ρομπέν των Δασών μεταξύ των διευθυντών και των ιδιοκτητών ξενοδοχείων του κόσμου», τονίζει ο Σκόπιν. «Αν ένας καλλιτέχνης δεν μπορούσε να πληρώσει τον λογαριασμό, ο Στάνλεϊ δεν τον πετούσε στον δρόμο, αλλά του επέτρεπε να τον εξοφλήσει με έναν πίνακα, ή ανέχονταν τις φθαρμένες δικαιολογίες του για μήνες. Μερικές φορές δάνειζε ακόμη και χρήματα στους επισκέπτες του».

Στον σκηνοθέτη Μίλος Φόρμαν επέτρεψε να μείνει εκεί για τρία χρόνια χωρίς να πληρώσει ούτε ένα σεντ.

Στην ταράτσα, η Σάνσι Ντεβερό, μία από τις πιο θλιμμένες ένοικες του ξενοδοχείου, πόζαρε για τον φωτογράφο φορώντας το εμβληματικό Clover Leaf του σχεδιαστή Τσαρλς Τζέιμς (Charles James)

Το ξενοδοχείο της έμπνευσης

Στο Chelsea πέθανε ο Ντίλαν Τόμας αφού έγραψε το «Κάτω από το Γαλατόδασος». Επίσης, ένας διαδεδομένος μύθος είναι ότι ο Τζακ Κέρουακ έγραψε εκεί το «Στο δρόμο».

Ο Άρθουρ Κ. Κλαρκ έμενε στο δωμάτιο 1008 όταν αποφάσισε να γράφει 2.000 λέξεις την ημέρα μέχρι να ολοκληρώσει το «2001: Οδύσσεια του διαστήματος». Ο Μπομπ Ντίλαν έγραψε το «Sad Eyed Lady of the Lowlands» ενώ ζούσε εκεί με την πρώτη του σύζυγο, τη Σάρα Λάουντς.

Στο τραγούδι που αφιέρωσε ο Λέοναρντ Κόεν στο μυθικό αυτό κατάλυμα, μιλάει για τη σχέση του με τη «λευκή κυρία του μπλουζ», την Τζάνις Τζόπλιν, την οποία συνάντησε για πρώτη φορά στο ασανσέρ.

Ωστόσο, η επιτυχία και η αποτυχία συνυπήρχαν στους 12 ορόφους του κτιρίου. «Όλοι τεντωνόμασταν προς τον ήλιο, σαν λουλούδια στο λιβάδι» θυμάται ο Σκόπιν.

Παρέλαση αλλόκοτων

Στην ταράτσα, η Σάνσι Ντεβερό, μία από τις πιο θλιμμένες ένοικες του ξενοδοχείου, πόζαρε για τον φωτογράφο φορώντας το εμβληματικό Clover Leaf του σχεδιαστή Τσαρλς Τζέιμς (Charles James).

Θεωρούμενος ο πρώτος Αμερικανός σχεδιαστής υψηλής ραπτικής, πέθανε φτωχός σε ένα από τα δωμάτια του ξενοδοχείου.

Φωτογράφισε επίσης την καλλιτέχνιδα, περιπλανώμενη και ακτιβίστρια Βάλι Μάγιερς, η οποία ενέπνευσε τον Τενεσί Ουίλιαμς να δημιουργήσει τον χαρακτήρα της Κάρολ Κουτρέρε στο έργο «Ο Ορφέας στον Άδη».

Η Τζάκι Κέρτις, μία από τις σούπερ σταρ του Άντι Γουόρχολ, απαθανατίστηκε με το όνομα του εμβληματικού ποπ καλλιτέχνη σαν τατουάζ στο χέρι της. Η Χόλι Γούντλον, η πρωταγωνίστρια του πρώτου στίχου του «Walk on the Wild Side» του Λου Ριντ, δεν ξέφυγε ούτε αυτή από τον φακό.

Τη συγγραφέα του βιβλίου «Η Γυναίκα Ευνούχος», τη φεμινίστρια Ζερμέν Γκριρ -η οποία εκείνη την εποχή έλαμψε με την πνευματική της οξυδέρκεια απέναντι στον Νόρμαν Μέιλερ εκπρόσωπο της παλιάς ανδρικής λογοτεχνικής φρουράς, σε μια διάσημη συζήτηση που διοργανώθηκε στο Town Hall της Νέας Υόρκης- τη φωτογράφισε σε μια στάση που φαινόταν να δικαιολογεί σκόπιμα τη γνώμη του για αυτήν: «Ήταν ένα από τα πιο αντιπαθητικά άτομα που γνώρισα εκεί».

Ωστόσο, η επιτυχία και η αποτυχία συνυπήρχαν στους 12 ορόφους του κτιρίου. «Όλοι τεντωνόμασταν προς τον ήλιο, σαν λουλούδια στο λιβάδι» θυμάται ο Σκόπιν

Η Λόλα, ο Βιμ και ο Τζόνας

Δεν είχε την ίδια εντύπωση για τη Λόλα, τη γειτόνισσα από το διπλανό διαμέρισμα, που φαινόταν να περιμένει πάντα κάποιον, αλλά ήταν πάντα μόνη.

Έβγαινε από το δωμάτιό της δύο φορές την εβδομάδα: μία για να πάει στον ψυχίατρο και μία για να κάνει τα ψώνια της.

Μεταξύ αυτής της ποικίλης ομάδας των πορτραίτων βρισκόταν και ο Βιμ Βέντερς, που τότε βρισκόταν περαστικός στη Νέα Υόρκη. Ο σκηνοθέτης Τζόνας Μέκας κατείχε ένα από τα μικρότερα δωμάτια, η κουζίνα του οποίου ήταν γεμάτη με στρογγυλά κουτιά φιλμ.

Μέσα από τον φακό (του)

Η φωτογραφία έγινε για τον Σκόπιν ένα εργαλείο για να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του. «Καθώς πλησίαζα τους άλλους, μάθαινα επίσης πολλά για εμένα» επισημαίνει ο συγγραφέας.

«Ήταν πολύ περισσότερο από ένας τρόπος να καταγράψω κάτι ή να βγάλω χρήματα. Μου έμαθε να κατανοώ τα συναισθήματά μου, τα πάθη μου και, πάνω απ’ όλα, τους φόβους μου. Αργότερα, όταν έγινα επαγγελματίας φωτογράφος, αυτή η δημιουργική αναζήτηση για την ανακάλυψη μιας προσωπικότητας έγινε πιο αντικειμενική.

»Γι’ αυτό σταμάτησα να φωτογραφίζω μετά από 20 χρόνια και ξεκίνησα μια νέα ζωή ζωγραφίζοντας και σχεδιάζοντας: μια τολμηρή και καθόλου εύκολη περιπέτεια, αλλά, με την προοπτική του χρόνου, η σωστή».

Έμοιαζαν όλοι τους

Την άνοιξη του 1972, ο φωτογράφος έφυγε από το Hotel Chelsea. «Ποτέ πριν ούτε μετά δεν συνάντησα μια ομάδα πιο ετερόκλητη, πιο ματαιόδοξη και πιο φαντασιόπληκτη» γράφει στην ιστοσελίδα του.

«Το παράδοξο ήταν ότι σε όλες τις προσπάθειές τους να είναι μοναδικοί, σε όλες τις προσπάθειές τους να τραβήξουν την προσοχή, σε όλες τις προσπάθειές τους να γίνουν διάσημοι, όλοι αυτοί οι άνθρωποι ήταν εκπληκτικά όμοιοι: έμοιαζαν ακριβώς λόγω της προσπάθειάς τους να είναι διαφορετικοί».

«Ήμασταν προσεκτικοί και απρόσεκτοι ταυτόχρονα» σημειώνει ο Σκόπιν. «Πλησιάζαμε ο ένας τον άλλον, θέλαμε να νιώσουμε ο ένας τον άλλον, και αυτό απελευθέρωνε μια τεράστια ενέργεια: μας διαμόρφωνε. Σήμερα δεν βλέπω τίποτα παρόμοιο. Τώρα ζούμε σε πολύ διαφορετικές συνθήκες και οι ερωτήσεις και οι φόβοι μας είναι άλλοι».

Η περιπέτεια των φωτογραφιών

Ως ελεύθερος επαγγελματίας, ο φωτογράφος συνεργαζόταν με το γερμανικό περιοδικό ZEITmagazin, στο οποίο έστειλε ολόκληρη τη συλλογή φωτογραφιών με σκοπό να τις φυλάξουν με ασφάλεια στο αρχείο τους.

Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη: όταν, μια δεκαετία αργότερα, ο δημιουργός τους τις ζήτησε πίσω, είχαν εξαφανιστεί. Πιθανότατα κάποιος τις έκλεψε. Τελικά, το 2016, ένας γκαλερίστας κατάφερε να ανακτήσει τις φωτογραφίες στη Βρέμη.

Το τρέιλερ του ντοκιμαντέρ Dreaming Walls: Inside the Chelsea Hotel

*Με στοιχεία από elpais.com | Αρχική Φωτό: «Η Πάτι Σμιθ και ο Ρόμπερτ Μέιπλθορπ στον καναπέ» (1970) – Άλμπερτ Σκόπιν