Στην ημερίδα «Νησιωτικότητα και Εθνική Αναπτυξιακή Στρατηγική – Ανθρώπινη Ανάπτυξη, Κοινωνική Ευημερία και Διακυβέρνηση στη Νησιωτική Ελλάδα» που πραγματοποιήθηκε στη Λέσβο, συμμετείχε το Σάββατο ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς, Αλέξης Χαρίτσης.

«Η πολιτική σύγκλιση προϋποθέτει προγραμματική σύγκλιση»

Ξεκινώντας την ομιλία του, ανέφερε ότι το ζήτημα της πολιτικής σύγκλισης, το ζήτημα των συνεργασιών, είναι ένα ζήτημα που δεν μπορεί να μένει μόνο σε ένα επίπεδο γενικής πολιτικής εκφώνησης, αλλά πρέπει ακριβώς – και έχει ως προϋπόθεση την προγραμματική σύγκλιση.

Στη συνέχεια, σημείωσε ότι η νησιωτικότητα «θα μπορούσε να αποτελέσει και την αφορμή και το εφαλτήριο ακριβώς για να υπάρξει μια πιο ουσιαστική και σε βάθος συζήτηση και συνδιαμόρφωση προτάσεων από τις δυνάμεις της αριστερής και προοδευτικής αντιπολίτευσης».

«Η νησιωτικότητα δεν είναι ουδέτερη, έχει πολιτικό πρόσημο»

Ο κ. Χαρίτσης τόνισε ότι οι δημόσιες πολιτικές «έχουν πολιτικό πρόσημο» και ξεκαθάρισε πως «η νησιωτικότητα, όπως και όλες οι κεντρικές δημόσιες πολιτικές, έχουν πολιτικό πρόσημο. Δεν είναι ουδέτερες».

Αναφερόμενος στην κυβέρνηση, σημείωσε χαρακτηριστικά πως «η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι ότι δεν έχει σχέδιο. Έχει σχέδιο. Το εφαρμόζει με πολύ μεγάλη συνέπεια. Και στο πεδίο της νησιωτικότητας είναι ένα σχέδιο καταστροφικό».

«Όταν συζητάμε για μια διαφορετική πολιτική για τη νησιωτικότητα από τη σκοπιά των συμφερόντων της κοινωνικής πλειοψηφίας, ναι, μιλάμε και για την πολιτική αλλαγή που είναι απαραίτητη για να υλοποιηθεί», επισήμανε.

Αναφορά στον Νεκτάριο Σαντορινιό

Ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον Νεκτάριο Σαντορινιό  και σημείωσε πως «όταν μιλάμε για νησιωτικότητα, το μυαλό μου δεν μπορεί να μην πάει σε έναν άνθρωπο, έναν πολύτιμο σύντροφο που δεν είναι πια μαζί μας: τον Νεκτάριο Σαντορινιό», υπογραμμίζοντας ότι «υπηρέτησε τη νησιωτικότητα με πίστη και πάθος».

«Η νησιωτικότητα παραμένει κυρίως θεωρητικός όρος»

Ο Αλέξης Χαρίτσης τόνισε ότι, «παρότι κατοχυρωμένη στις ευρωπαϊκές Συνθήκες και στο ελληνικό Σύνταγμα», η νησιωτικότητα «μέχρι σήμερα παραμένει δυστυχώς ένας θεωρητικός κυρίως όρος». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Πολλά λέγονται, λίγα γίνονται – κι αυτά τα λίγα που γίνονται, γίνονται αποσπασματικά».

Σημείωσε ότι τα νησιά «δεν έχουν απλώς κάποιες ιδιαιτερότητες», αλλά «ζουν με μόνιμους περιορισμούς», όπως μικρή αγορά και κλίμακα, ακριβά μεταφορικά, δύσκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες, υψηλό κόστος ζωής και παραγωγής και έντονη εποχικότητα. «Αυτά δεν είναι συγκυριακά. Είναι δομικά», υπογράμμισε.

Και πρόσθεσε πως «όταν έχεις δομικά μειονεκτήματα, δεν μπορείς να εφαρμόζεις γενικές πολιτικές, σαν να είμαστε όλοι στο ίδιο σημείο του χάρτη. Γιατί τότε οι ανισότητες παγιώνονται». Για τον λόγο αυτό, ξεκαθάρισε, «η νησιωτικότητα δεν θέλει ειδικά μέτρα. Θέλει μόνιμη εθνική στρατηγική».

«Δεν είναι όλα τα νησιά ίδια»

«Κάνουμε ένα λάθος όταν μιλάμε για τα νησιά λες και είναι ένα ενιαίο πράγμα. Δεν είναι», τόνισε επίσης, σημειώνοντας πως «άλλο μεγάλο νησί, άλλο μεσαίο, άλλο μικρό που παλεύει απλώς να μη σβήσει». Όπως είπε, «η εσωτερική τυπολόγηση των νησιών δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση δικαιοσύνης».

Υπερτουρισμός και κοινωνικές πιέσεις

Αναφερόμενος στον τουρισμό, σημείωσε ότι «επικράτησε η εύκολη απάντηση για την άρση του δομικού μειονεκτήματος: ανεξέλεγκτος τουρισμός ως υποκατάστατο στρατηγικής».

Μίλησε για «οριακά συστήματα τους θερινούς μήνες», για υποδομές «που φτιάχνονται για τον επισκέπτη, όχι για τον κάτοικο» και για τον «υπερτουρισμό ως κοινωνικό πρόβλημα».

Κλιματική κρίση: «Η ευαλωτότητα στα νησιά είναι υπαρξιακή»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην κλιματική κρίση, επισημαίνοντας ότι τα νησιά είναι «πιο ευάλωτα και πιο εκτεθειμένα». Όπως ανέφερε, «η ευαλωτότητα στα νησιά δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι υπαρξιακή».

Τόνισε, μάλιστα, ότι «η κλιματική ανθεκτικότητα δεν είναι μόνο περιβαλλοντική πολιτική: είναι βασική αναπτυξιακή και κοινωνική πολιτική. Αυτό ισχύει παντού, αλλά στα νησιά ακόμα περισσότερο».

Ρήτρα νησιωτικότητας και δίκαιες πολιτικές

Ως θεσμική τομή, πρότεινε «η νησιωτικότητα να γίνει μόνιμο φίλτρο σε κάθε νόμο και σε κάθε δημόσια πολιτική».

«Κάθε απόφαση του κράτους να περνά υποχρεωτικά από το ερώτημα: πώς επηρεάζει ένα νησί; Δημιουργεί ανισότητα; Αυξάνει κόστος; Πριορίζει πρόσβαση; Αν ναι, να προσαρμόζεται», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι «αυτό θα έκανε πράξη τη ρήτρα νησιωτικότητας. Μια θεσμική ομπρέλα ισότητας πάνω από όλες τις πολιτικές».

Μεταφορικό Ισοδύναμο και Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα

Ο κ. Χαρίτσης υπενθύμισε ότι κατά τη θητεία του στο Υπουργείο Οικονομίας θεσπίστηκε και χρηματοδοτήθηκε – «και μάλιστα σε δύσκολους καιρούς δημοσιονομικής στενότητας –  όχι μόνο το γνωστό σε όλους πλέον Μεταφορικό Ισοδύναμο, αλλά και το Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα για το Βόρειο Αιγαίο».

Για το Μεταφορικό Ισοδύναμο, ανέφερε ότι στόχος ήταν «να μην πληρώνει ο νησιώτης το τίμημα της γεωγραφίας του».

«Η στρατηγική δεν εφαρμόζεται από την Αθήνα. Εφαρμόζεται στον τόπο»

Κλείνοντας, αφού μίλησε για την ανάγκη ύπαρξης ενός μόνιμου μηχανισμού, τόνισε ότι «η στρατηγική δεν εφαρμόζεται από την Αθήνα. Εφαρμόζεται στον τόπο», με ουσιαστικό ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών

«Κάθε νησιωτικό σχέδιο να έχει πολυετή χρηματοδότηση, δεσμευμένη από την αρχή. Αυτό είναι που κάνει μια στρατηγική βιώσιμη», σημείωσε καταληκτικά.