Μυστηριώδες σιδερένιο σύννεφο ανακαλύφθηκε σε διάσημο νεφέλωμα

Το Δακτυλιοειδές Νεφέλωμα, μια μεγαλειώδης φυσαλίδα αερίων που σχηματίστηκε κατά τον εκρηκτικό θάνατο ενός άστρου στο μέγεθος του Ηλιου, έχει μελετηθεί εκτεταμένα από το 1779, όταν ανακαλύφθηκε από τον αστρονόμο Σαρλ Μεσιέ. Κι όμως, παρά τους αιώνες παρατηρήσεων από επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμους, έκρυβε κάτι ακόμα στην καρδιά του.

Νέες παρατηρήσεις αποκαλύπτουν ότι μέσα στο νεφέλωμα αιωρείται ένα παράξενο σύννεφο ατόμων σιδήρου (κόκκινο στην κεντρική εικόνα), το οποίο έχει σχήμα ράβδου με μήκος 6 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων, 1.000 φορές μεγαλύτερο από την απόσταση μεταξύ Ηλιου και Πλούτωνα.

Η συνολική μάζα σιδήρου είναι συγκρίσιμη με τη μάζα του Άρη, αναφέρει διεθνής ομάδα ερευνητών στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

«Κανένα άλλο χημικό στοιχείο που έχουμε ανιχνεύσει δεν φαίνεται να βρίσκεται στην ίδια ράβδο. Αυτό είναι πραγματικά παράξενο. Η σημασία του έγκειται στο απλό γεγονός ότι προς το παρόν δεν έχουμε εύκολη εξήγηση» δήλωσε η Τζάνετ Ντριου του University College στο Λονδίνο, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Ο σχηματισμός ανακαλύφθηκε χάρη σε ένα νέο όργανο του τηλεσκοπίου William Herschel στη Λα Πάλμα των Κανάριων Νήσων, το οποίο μπορεί να παρατηρεί τον ουρανό σε όλα τα μήκη κύματος του ορατού φάσματος.

Παραμένει άγνωστο πώς μπορεί να σχηματίστηκε το σιδερένιο σύννεφο, όμως το φαινόμενο πρέπει να σχετίζεται με τη δημιουργία του νεφελώματος, το οποίο συνεχίζει να επεκτείνεται εδώ και περίπου 1.600 χρόνια.

Οταν ένα άστρο με μάζα παραπλήσια με του Ηλιου εξαντλήσει τα καύσιμά του, αρχικά διογκώνεται και μετατρέπεται σε «ερυθρό γίγαντα» και μετά αποτινάσσει τα εξωτερικά του στρώματα. Αυτό που απομένει είναι ένα πυκνό αστρικό υπόλειμμα γνωστό ως λευκός νάνος, ο οποίος παρά τη μεγάλη μάζα του έχει περίπου το μέγεθος του πλανήτη μας.

Η συνολική ποσότητα σιδήρου στο νέφος είναι συγκρίσιμη με αυτή που υπάρχει στον πυρήνα της Γης, οπότε μια εξήγηση είναι πως πρόκειται για τα λείψανα κάποιου πλανήτη που εξαερώθηκε από το άστρο του στη φάση του ερυθρού γίγαντα, ανέφεραν οι ερευνητές. Επισήμαναν ωστόσο ότι δεν υπάρχει γνωστός μηχανισμός που θα έδινε το σχήμα ράβδου.

Μια άλλη πιθανότητα είναι ότι ο σίδηρος προήλθε από το ίδιο το άστρο, το οποίο απελευθέρωσε βαριά στοιχεία καθώς γερνούσε.

Σε αυτή την περίπτωση, το νέφος θα μπορούσε ενδεχομένως να προσφέρει νέα στοιχεία για το πώς ο εκρηκτικός θάνατος των άστρων σπέρνει στο Διάστημα τα στοιχεία από τα οποία αποτελούνται οι πλανήτες.