Η Συλλογή Πορταλάκη παρουσιάζει έργα του Thomas Schütte, ενός από τους πιο σημαντικούς και καταξιωμένους σύγχρονους Γερμανούς καλλιτέχνες, από τη Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου.
Η έκθεση επικεντρώνεται σε τρεις καίριους άξονες του έργου του Thomas Schütte: στα έργα γλυπτικής (Wichte-Άθλιοι, Zombies-Ζωντανοί Νεκροί ), κεραμικής (Klotzköpfe-Χοντροκέφαλοι ), που συγκροτούν τον πυρήνα της έκθεσης, και στις σειρές των χαρακτικών (Sill y Lilies, Frauen, Architektur Modelle), την κατεξοχήν γραφιστική δραστηριότητα του Schütte.
«H τέχνη ξεκινά εκεί που τελειώνει ο λόγος»
«Τα πράγματα για τα οποία δεν μπορείς να μιλήσεις – αυτά είναι τα ουσιώδη. Κάποιες απαντήσεις δεν μπορούν να ειπωθούν. Πιστεύω ότι το υλικό, το σχήμα και το χρώμα έχουν τη δική τους γλώσσα που δεν μπορεί να ερμηνευθεί. Η άμεση εμπειρία είναι πολύ πιο συγκινητική από όλους τους άλλους τρόπους επικοινωνίας, τη φωτογραφία και ούτω καθ ’εξής . Το σώμα και η ψυχή, ο χώρος και το φως …»

Th. Schütte

Η έκθεση δίνει τη δυνατότητα μιας σφαιρικής θεώρησης της πολύπλευρης δημιουργικότητας του καλλιτέχνη μέσα από αντιπροσωπευτικές επιλογές πρόσφατων κυρίως έργων του, που ξεκινούν από τη δεκαετία του 1980 και φτάνουν μέχρι σήμερα.
Το έργο του κατέχει μια σπάνια αξία αφού καταφέρνει να είναι σύγχρονο χωρίς να είναι νεωτεριστικό. Η υποκειμενικότητα που το χαρακτηρίζει είναι απαλλαγμένη από κάθε ίχνος εγωισμού, αφήνοντας κυρίως να αναδυθεί η ανησυχία του δημιουργού να αναπαραστήσει τις σημερινές συνθήκες της ανθρωπότητας . Αυτό που ουσιαστικά τον ενδιαφέρει είναι αυτό που βλέπει· εγκλωβισμένος σε αυτό το όραμα χρησιμοποιεί ποικίλα υλικά που συνδέονται άμεσα με την κυριολεκτικότητα της εικόνας.

Ο Schütte δουλεύει με πολλές καλλιτεχνικές μεθόδους, όπως τη γλυπτική, τη ζωγραφική, την κεραμική, το σχέδιο, την υδατογραφία, τη χαρακτική και τη φωτογραφία. Οι ιστορικές αναφορές, αν και ανιχνεύονται εύκολα στο έργο του όπως στη σειρά των Wichte (Άθλιοι ), υπονομεύονται από το γκροτέσκο στοιχείο και την ειρωνική ματιά του καλλιτέχνη. Η περιπλοκότητα των θεμάτων που επιλέγει, όπως φαίνεται και στα έργα της έκθεσης, δίνει τη δυνατότητα πολλαπλών προσεγγίσεων και ερμηνειών, προκαλώντας το θεατή να δώσει ο ίδιος απαντήσεις στα αμέτρητα ερωτήματα που θέτει.

Η Συλλογή Πορταλάκη επικεντρώνεται σε τρεις καίριους άξονες του έργου του: στα έργα γλυπτικής (Wichte-Άθλιοι, Zombies-Ζωντανοί Νεκροί ), κεραμικής (Klotzköpfe-Χοντροκέφαλοι ), που συγκροτούν τον πυρήνα της έκθεσης, και στις σειρές των χαρακτικών (Sill y Lilies, Frauen, Architektur Modelle), την κατεξοχήν γραφιστική
δραστηριότητα του S chütte.
Τα Zombies, γλυπτικοί σωροί από αποφύσεις κορμούς και κεφάλια που προέρχονται από τις μορφές Grosse Geister (Μεγάλα Πνεύματα ) του Schütte, αποκαλύπτουν την εμμονή του με την αποτυχία υπό την έννοια της ανακύκλωσής της στο έργο του, ως μιας δραματικής κίνησης να συλλάβει τον κόσμο στην ουσία του. Σε συνδυασμό με τις προτομές Wichte, καταδεικνύεται η σκληρότητα και κυνικότητα που χαρακτηρίζει τις συνέπειες του σύγχρονου τρόπου ζωής και αντανακλάται άμεσα στην ανθρώπινη μορφή.

Σε αντίθεση με τα Wichte, τα Klotzköpfe δεν ακολουθούν τη λογική της κλασικής γλυπτικής. Σε αυτά, ενώ αποτυπώνεται η ελάχιστη απαραίτητη πληροφορία της ανθρώπινης έκφρασης, ως αποτέλεσμα της βαρύτητας και της τύχης, ο καλλιτέχνης επιτυγχάνει να μεταδώσει με χαρακτηριστική παραστατικότητα την ανθρώπινη έκφραση με λίγες μόνο αδρές γραμμές στο χώμα.
Παράλληλα, τα χαρακτικά που απεικονίζουν γυναικείες μορφές και λουλούδια, αναδεικνύουν την ευαισθησία του καλλιτέχνη , ενώ οι αρχιτεκτονικές του προτάσεις μαρτυρούν το ενδιαφέρον του για τη λειτουργικότητα και τη ρεαλιστική αναπαράσταση της πραγματικότητας , όπως ο ίδιος οραματίζεται .

Ο Thomas Schütte γεννήθηκε στο Oldenburg της Γερμανίας το 1954. Σπούδασε κοντά στους Gerhard Richter και Fritz Schwegler στην Ακαδημία Τέχνης στο Düsseldorf, όπου ζει και εργάζεται σήμερα . Έχει κάνει πολυάριθμες ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε διεθνείς εκθέσεις, μεταξύ των οποίων: η Documenta (Χ , ΙΧ , στο Kassel), η Μπιενάλε της Βενετίας το 2005, όπου διακρίθηκε με το χρυσό λέοντα ως ο καλύτερος καλλιτέχνης , το Carnegie International, και η ατομική, αναδρομικού χαρακτήρα έκθεσή του που πραγματοποιήθηκε το 2009 στο μουσείο Haus der Kunst στο Μόναχο.
Έργα του περιλαμβάνονται σε πολλές δημόσιες αλλά και ιδιωτικές συλλογές , όπως οι: Friedrich Christian Flick Collection, Tate Modern, Centre Georges Pompidou, Dia Center for the Arts, De Pont Foundation for Contemporary Art, Kunstmuseum Wolfsburg.

Η έκθεση συνοδεύεται από έναν πλήρως εικονογραφημένο κατάλογο, ο οποίος περιλαμβάνει θεωρητική ανάλυση της Camille Morineau, Iστορικού T έχνης στο Musée de Pompidou στη Γαλλία, καθώς και φωτογραφικό υλικό που αφορά τον καλλιτέχνη.

O συλλέκτης Ζαχαρίας Πορταλάκης αναφέρει για το έργο του Thomas Schütte: είναι εμφανής η ανησυχία του δημιουργού ν’ αναπαραστήσει τις σημερινές συνθήκες της ανθρωπότητας. Η κυνικότητα που χαρακτηρίζει τις συνέπειες του σύγχρονου τρόπου ζωής αντανακλάται άμεσα στην ανθρώπινη μορφή που ο καλλιτέχνης μεταδίδει με χαρακτηριστική παραστατικότητα.
Βασικός άξονας του έργου του είναι η ανθρώπινη κατάσταση. Οι μορφές των ανθρώπων που δημιουργεί ο Schütte δεν αναπαράγουν μια προσωπικότητα. Αντιπροσωπεύουν τύπους με διαφορετική προέλευση και πρότυπα
διαμορφώνοντας ομάδες παράξενα αντικανονικών μορφών.
Η σειρά των Wichte (2006) είναι κάτι περισσότερο από καρικατούρες, στις οποίες έμμεσα αναγνωρίζουμε τους σύγχρονούς μας και εμάς τους ίδιους με αλλοιωμένους μορφασμούς. Στις εκφράσεις τους απεικονίζεται ο πόνος της αποξένωσης. Είναι κραυγές για βοήθεια από την κατεστραμμένη ζωή, η οποία εναντιώνεται σ ’ εμάς μέσα
από αυτά τα παραμορφωμένα πορτρέτα.
Στη σειρά των Zombies (2007), οι κατακερματισμένες από την πτώση τους στο έδαφος ανθρώπινες φόρμες –σαν φαινομενικά άψυχα ερείπια – διατηρούν την πιθανότητα ότι κάτι καινούργιο μπορεί ν ’ αναδυθεί μέσα από τα μεταμορφωμένα συντρίμμια. Ο S chütte αναρωτιέται: «…Ποιος είναι το μεγαλύτερο τέρας; Ο δημιουργός ή το δημιούργημά του;».

Στο τελευταίο έργο του, Klotzköpfe (2009), ο καλλιτέχνης αφήνει τα κομμάτια από νωπό πηλό να πέσουν. Από την πτώση αυτή σχηματίζεται, κάθε φορά, μια νέα φόρμα πρωτόγονων προσώπων, στις γκριμάτσες των οποίων ο θεατής διακρίνει ανθρώπινες εκφράσεις: οργή, απελπισία, ενθουσιασμό, πόνο, χαρά.
Η γλυπτική του Thomas Schütte έχει να κάνει με τον ανθρώπινο πόνο και ορισμένα διαχρονικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης: μοναξιά, αποξένωση, αγωνία, πλήξη, τρόμο, τραγωδία. Αναπτύσσει το δράμα της ζωής ή την τραγική περιπέτεια της ζωής και ζωντανεύει τον αντίλαλο από τη φρίκη του 20ού αιώνα. Η κραυγή των
προσώπων στα έργα του δημιουργεί ασυνήθιστη ένταση. Άνθρωποι ανερμήνευτοι, σύνθετοι και αβάσταχτα μόνοι. Ζωή και θάνατος συνυπάρχουν.
Τα αρχιτεκτονικά μοντέλα που βρίσκονται ανάμεσα στην Ιστορία και το παρόν, στον δημόσιο και τον ιδιωτικό χώρο τοποθετούν ουσιαστικά τον άνθρωπο στην κοινωνία.
Στη σειρά με τις γυναίκες, δίνει χαρακτηριστικές αναπαραστάσεις του γυναικείου σώματος, αφήνοντας τον θεατή να εξερευνήσει τα αίτια και τη σύλληψη της εικόνας.
Η σειρά των λουλουδιών έρχεται όχι μόνο να συμπεριλάβει τη φύση στο έργο του Schütte, αλλά και να μας οδηγήσει σε μια διπλή ανάγνωση της ομορφιάς και της ματαιότητας (Ανόητα κρίνα ).
Η έκθεση αυτή, μέσα από τις διαφορετικές εκφραστικές και κατασκευαστικές ποιότητες των έργων του Schütte, επιδιώκει να τοποθετήσει τον θεατή στο κέντρο του προβληματισμού και της δημιουργίας του καλλιτέχνη.
Ο Schütte μπόρεσε να δώσει όχι μόνο τη μορφή της ζωής, αλλά και την ανάστροφη μορφή του θανάτου.