Η βυζαντινή ευαισθησία του Andy Warhol

Με φόντο τη σημαντικότερη συλλογή Βυζαντινής αγιογραφίας στον κόσμο, η έκθεση προσωπογραφιών συγχρόνων διασημοτήτων του Warhol διερευνά την έννοια της εικονογραφικής αναπαράστασης στις προσωπογραφίες του καλλιτέχνη. Σε επιμέλεια του διακεκριμένου μελετητή του Warhol, Paul Moorhouse, η έκθεση ανιχνεύει τη διαχρονική σημασία και αξία της αγιογραφίας, συνδέοντας θρησκευτικού χαρακτήρα ιστορικά προηγούμενα με τις σύγχρονες «αγιογραφίες» του Warhol: απεικονίσεις διασήμων που φιλοτεχνήθηκαν σε μια εκκοσμικευμένη εποχή εμμονής με τη διασημότητα.

Η ιδέα της λατρείας, κοινή στην ιστορική και τη σύγχρονη αντίληψη της αγιογραφίας, αποτελεί εδώ βασικό συνδετικό ιστό. Το έργο του Warhol προσυπογράφει, ανατέμνει -και χρησιμοποιεί- τις διαδικασίες εκείνες μέσω των οποίων η ταυτότητα ενός πραγματικού ατόμου επισκιάζεται σταδιακά από την ωραιοποιημένη εικονική αναπαράστασή του στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται έργα σταθμοί, όπως τα πορτρέτα της Jackie Kennedy και της Marilyn Monroe, του Μάο, καθώς και του ίδιου του Warhol – όλα εξιδανικευμένες μορφές των οποίων το image υπερβαίνει την ιδιωτική, προσωπική τους ταυτότητα.
Ιδωμένη στο πλαίσιο των ιστορικής σημασίας αγιογραφιών του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, οι σύγχρονες «αγιογραφίες» του Warhol αναδεικνύονται ως αποτέλεσμα μιας σύνθετης μεταμόρφωσης, κατά την οποία το πραγματικό δίνει τη θέση του σε μια πολύπλοκη αλλά υπέροχη αφαίρεση.

Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας ιδρύθηκε το 1914. Στη συλλογή του αντιπροσωπεύεται η Ελληνική τέχνη από τον 4ο ως τον 19ο αιώνα και περιλαμβάνεται η σημαντικότερη παγκοσμίως συλλογή Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών αγιογραφιών.

Warhol: Screen Tests
Παράλληλα με την παραπάνω έκθεση στο Μουσείο, μερικές εκατοντάδες μέτρα από το Μουσείο, στην Αίθουσα Σύγχρονης Τέχνης Πότνια Θηρών – Bank of Attention, θα παρουσιάζονται προβολές των κλασικών Screen Tests του Warhol. Θα προβάλλονται 100 από τα σύντομα αυτά κινηματογραφικά πορτρέτα, σε μια ενδιαφέρουσα αντίστιξη με την έκθεση Warhol/Icon.

Από το 1964-66, 189 άτομα επισκέφτηκαν το στούντιο στο Μανχάταν (το βαμμένο
ασημί loft που έμεινε στην Ιστορία ως «Factory») για να ποζάρουν για ένα πορτρέτο. Ο
εικονιζόμενος έπρεπε να παραμείνει ακίνητος επί τρία περίπου λεπτά κατά τη διάρκεια της
κινηματογράφησης. Δεν υπήρχε ήχος, δράση, αφήγηση ούτε σενάριο. Κάθε ταινία αποτελεί
μια καταγραφή της αντίδρασης του προσώπου που κινηματογραφείται στις συνθήκες που
είχε δημιουργήσει ο Warhol.

Οι δύο παράλληλες εκθέσεις, με την υποστήριξη της οικογένειας Warhola, του Andy Warhol Foundation και του Andy Warhol Museum, παρουσιάζουν τον πιο αντιπροσωπευτικό καλλιτέχνη του 20ού αιώνα μέσα από μια εντελώς καινούργια οπτική.

Οι εκθέσεις Warhol/Icon: Η Δημιουργία της Εικόνας και Warhol: Screen Tests προσφέρουν μια ανεπανάληπτη ως τώρα αλλά και στο μέλλον ευκαιρία να κατανοήσουμε τη Βυζαντινή ευαισθησία του Warhol και το ενδιαφέρον του για τις θρησκευτικές ρίζες της λατρείας της διασημότητας.