36

Η πατάτα καλλιεργήθηκε για πρώτη φορά στο σημερινό νότιο Περού και προήλθε από ένα ενδημικό είδος που ελάχιστα θυμίζει τα γνωστά μας γεώμηλα, αποκαλύπτει γενετική ανάλυση από Αμερικανούς και Βρετανούς ερευνητές.

Όλες οι ποικιλίες πατατιάς που καλλιεργούνται στην Ευρώπη (ποικιλίες του είδους Solanum tuberosum) προήλθαν από το άγριο είδος Solanum bukasovi, στο οποίο οι κόνδυλοι είναι πολύ μικροί, σχεδόν σαν μπιζέλια, αλλά και ελαφρώς τοξικοί -το δηληρτήριο σολανίνη υπάρχει εξάλλου συχνά στα πράσινα μέρη της μοντέρνας πατάτας.

«Η προέλευση των καλλιεργούμενων φυτλων συναρπάζει βοτανολόγους, αρχαιολόγους και κοινωνιολόγους με τα εξής βασικά ερωτήματα: Πότε, πού, πώς, γιατί και πόσες φορές συνέβη η εξημέρωση των καλλιεργειών; Ποιοι είναι οι άγριοι γεννήτορες;» γράφουν οι ερευνητές στην επιθεώρηση Proceedings of the National Academy of Sciences.

Η νέα έρευνα εστιάστηκε στη γενετική προέλευση της πατατιάς και όχι στο πότε το φυτό άρχισε να καλλιεργείται, εξηγεί στο Reuters ο επικεφαλής της μελέτης, ο Δρ Ντέιβιντ Σπούνερ του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν. Σύμφωνα πάντως με παλαιότερες μελέτες η καλλιέργεια πατάτας ξεκίνησε πριν από επτά έως δέκα χιλιάδες χρόνια.

Πολλοί επιστήμονες πίστευαν μέχρι σήμερα ότι οι σύγχρονες ποικιλίες προήλθαν από τη Βολιβία ή την Αργεντινή και ότι η άγρια πατάτα «εξημερώθηκε» πολλές φορές από διαφορετικούς πληθυσμούς γεωργών.

Στη νέα ανάλυση συγκρίθηκαν 261 άγριοι συγγενείς της πατατιάς και 98 πρωτόγονα είδη που καλλιεργούνται από ιθαγενείς σε όλο τον κόσμο.

Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι το αρχικό είδος ήταν το Solanum bukasovi, το οποίο αργότερα μεταφέρθηκε στη Βολιβία και την Αργεντινή, όπου διασταυρώθηκε με ένα άλλο συγγενικό, άγριο είδος. Όλες οι ποικιλίες πατάτας που γνωρίζουμε στην Ευρώπη προήλθαν πιθανότατα από αυτό το υβρίδιο.

Πάντως οι αρχαίες πατατιές που εξακολουθούν να υπάρχουν διατηρούν μια μεγάλη ποικιλία -ομοιόμορφες, με κηλίδες, άσπρες, ακόμα και κόκκινες και μοβ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ