Πλανητοειδής σαν πούρο έχει τη μικρότερη μέρα στο Ηλιακό Σύστημα

36

Ένας πλανητοειδής, λίγο μικρότερος από τον Πλούτωνα, που ανακαλύφθηκε πρόσφατα στη μεθόριο του Ηλιακού Συστήματος, περιστρέφεται τόσο γρήγορα ώστε έχει παραμορφωθεί σε σχήμα πούρου, ανακάλυψαν έκπληκτοι οι αστρονόμοι. Ένα ημερονύχτιο στον Σάντα διαρκεί μόλις 3,9 ώρες.

O 2003 EL61, όπως είχε ονομαστεί αρχικά το σώμα, ανακαλύφθηκε πρόπερσι αλλά η ύπαρξή του επιβεβαιώθηκε φέτος τον Ιούλιο από δύο ομάδες αστρονόμων. Τα τεελευταία χρόνια οι αστρονόμοι ανακαλύπτουν όλο και περισσότερα σώματα στο εξώτερο Ηλιακό Σύστημα από τα οποία ορισμένα θα μπορούσαν ίσως να θεωρηθούν πλανήτες.

Ο Σάντα ακολουθεί μια έντονα ελλειπτική (πεπλατυσμένη τροχιά) που τέμνει την τροχιά του Πλούτωνα. Έτσι, τον μισό από τον χρόνο του ο πλανητοειδής βρίσκεται πλησιέστερα στον Ήλιο από ό,τι ο μικρός πλανήτης.

Ο Σάντα είναι λίγο μικρότερος από τον Πλούτωνα, διαθέτει όμως δικό του φεγγάρι. Πρόκειται πιθανότατα για ένα σώμα από βράχους και πάγο, με την επιφάνειά του καλυμμένη σχεδόν τελείως από πάγο, γεμάτο ρωγμές λόγω της παραμόρφωσης του πλανητοειδή.

Όλα τα σώματα που περιστρέφονται με μεγάλη ταχύτητα τείνουν να παραμορφωθούν και να γίνουν πιο πεπλατυσμένα. Η Γη, για παράδειγμα, είναι «πεπλατυσμένη εκ περιστροφής», με τη διάμετρο στον Ισημερινό να είναι μεγαλύτερη από τη διάμετρο στους πόλους.

Όμως στην περίπτωση του Σάντα η περιστροφή είναι τόσο γρήγορη που ο πλανητοειδής μοιάζει περισσότερο με πούρο που περιστρέφεται γύρω από το μέσο του (στον εγκάρσιο άξονα) παρά με σφαίρα, εκτιμά τώρα η ομάδα του.

Μια εναλλακτική ερμηνεία για τις παρατηρήσεις, που έγιναν με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, είναι ότι το σώμα δεν είναι πεπλατυσμένο, αλλά διαθέτει έναν ακόμα δορυφόρο που περιστρέφεται γύρω του σε πολύ μικρή απόσταση και μπερδεύει τους επιστήμονες. Όμως ένα τέτοιο σύστημα «δεν θα ήταν σταθερό» αναφέρει στο Nature.com o Ντέιβιντ Ραμπίνοβιτζ του Πανεπιστημίου Γιέιλ, ένας από τους αστρονόμους που ανακάλυψαν το σώμα.

Μια εξήγηση για την ιδιόμορφη περιστροφή του Σάντα είναι ότι ο πλανητοειδής συγκρούστηκε με κάποιον αστεροειδή και άρχισε να παίρνει ταχύτερες στροφές. Όπως μάλιστα εκτιμούν οι ερευνητές, ο Σάντα περιστρέφεται τόσο γρήγορα ώστε είναι σχεδόν ασταθής, έτοιμος να σπάσει σε δύο διαφορετικά σώματα που θα εκτιναχθούν σε αντίθετες κατευθύνσεις.

Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε σε συνάντηση που διοργάνωσε η Αμερικανική Αστρονομική Εταιρεία στο Κέμπριτζ της Βρετανίας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ