38

Αφιέρωμα στην κλασική και τη νεότερη αμερικανική κωμωδία παρουσιάζει η Ταινιοθήκη της Ελλάδας σε συνεργασία με την Αμερικανική Πρεσβεία και τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. Το αφιέρωμα θα διαρκέσει στην Αθήνα από τις 13 έως τις 19 Δεκεμβρίου και στη Θεσσαλονίκη από τις 20 έως τις 26 του μηνός.

Η κωμωδία του «μπουρλέσκ» και του «σλάπστικ», έτσι όπως εκφράστηκε μέσα από τη σχολή των μεγάλων κωμικών του βωβού κινηματογράφου (ΜακΣένετ, Τσάρλι Τσάπλιν, Μπάστερ Κίτον, Χάρολντ Λόιντ κ.ά.) είναι μαζί με το γουέστερν το πρώτο δείγμα αυθεντικής έκφρασης του αμερικανικού κινηματογράφου.

Η παράδοση αυτή συνεχίστηκε και στην περίοδο του ομιλούντα μέσα από την ανατρεπτική κωμωδία του παραλόγου των Αδελφών Μαρξ και του ντουέτου του Σταν Λόρελ και Όλιβερ Χάρντι (Χοντρός – Λιγνός), αλλά και τις σοφιστικέ καταστάσεις της κωμωδίας screwball με τους φρενήρεις ρυθμούς και τους έξυπνους διαλόγους των ταινιών των Φρανκ Κάπρα, Χάουαρντ Χοκς, Λίο μακ Κάρεϊ κ.ά.

Η τηλεόραση και η παράδοση του stand up comedy έφερε στο προσκήνιο, κυρίως στη δεκαετία του 60, μια νέα γενιά κωμικών που συνέχισαν επάξια την παράδοση του σατιρικού, μπουρλέσκ σινεμά, προσδίδοντας όμως μια μοντέρνα, σύγχρονη διάσταση (Μελ Μπρουκς, Γούντι Αλεν).

Ταυτόχρονα αναπτύχθηκε μια κωμική παράδοση που αξιοποίησε με τον καλύτερο τρόπο τις θεατρικές επιτυχίες του Νιλ Σάιμον και της σχολής του, με χαρακτηριστικότερο εκπρόσωπο τον Αρθουρ Χίλερ, διάσημο όχι μόνο από το Love Story, αλλά και από μια σειρά ταινιών που κατέγραψαν εύστοχα και μέσα από την κριτική γλώσσα της σάτιρας κωμικές και σοβαρές πλευρές της σύγχρονης αμερικανικής πραγματικότητας.

Οι μεγάλοι κωμικοί του βωβού και των πρώτων χρόνων του ομιλούντα εκπροσωπούνται στο αφιέρωμα μέσα από τις ταινίες Ζήτω τα Σπορ των Σαμ Τέιλορ και Φρεντ Νιούμεγερ (1925) με τον Χάρολντ Λόιντ να προσπαθεί μάταια να κάνει φιγούρα στο κολέγιο μέσα από αθλητικές δραστηριότητες που ξεπερνούν τις σωματικές του ικανότητες. Επίσης, με το Music Box του Τζέιμς Πάροτ (1932), τη διασημότερη ταινία του ντουέτου Σταν Λόρελ και Όλιβερ Χάρντι (βραβευμένη με Όσκαρ), όπου ο Χοντρός και ο Λιγνός μετατρέπουν τη μεταφορά ενός πιάνου σε κωμικό μαρτύριο του Σίσσυφου.

Θα προβληθούν, ακόμη, οι Μοντέρνοι Καιροί (1936) με τον Τσάρλι Τσάπλιν να πειραματίζεται δειλά ακόμα με τον ομιλούντα σινεμά, την ίδια ώρα που ο Σαρλό από περιπλανώμενος αλήτης προλεταροποιείται και μπλέκεται στα γρανάζια της βιομηχανικής κοινωνίας. Η ταινία Μια Μέρα στις Κούρσες του Σαμ Γουντ (1937) με τους Αδελφούς Μαρξ στην τελευταία μεγάλη τους ταινία είναι ένα αληθινό ρεσιτάλ χιούμορ του παραλόγου με τις απίθανες ατάκες του Γκράουτσο Μαρξ.

Από τη λεγόμενη screwball comedy επιλέχθηκαν μερικές από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταινίες της δεκαετίας του 30: Συνέβη μια Νύχτα του Κάπρα (1934), που έκανε διάσημο το ζεύγος Κλαρκ Γκέιμπλ και Κλοντέτ Κολμπέρ, Ξύπνα Μωρό Μου του Χάουαρντ Χοκς (1938) με τον Κάρι Γκραντ και την Κάθριν Χέμπορν σε μια ταινία-επιστέγασμα του είδους, Η Πρώτη Σελίδα επίσης του Χάουαρντ Χοκς (1940), με τον Κάρι Γκραντ στο ρόλο του κυνικού διευθυντή εφημερίδας, που δεν αφήνει ήσυχη την αρχιρεπόρτερ του Ρόζαλιντ Ράσελ ούτε όταν φεύγει για να παντρευτεί, Ο Ανθρωπός Μου ο Γκόντφρεϊ του Γκρέγκορι Λα Κάβα (1936) με τον Γουίλιαμ Πάουελ και την Κάρολ Λόμπαρντ σε μια κωμωδία που αντανακλά το κοινωνικό κλίμα της Αμερικής μετά το κραχ, Διαζύγιο με Προθεσμία του Λίο μακ Κάρι (1937) με το ζεύγος Κάρι Γκραντ και Αϊρίν Ντιούν σε συζυγικές περιπέτειες ακόμα και μετά το διαζύγιό τους.

Το αφιέρωμα στον Αρθουρ Χίλερ, ο οποίος, μεταξύ άλλων διετέλεσε για πολλά χρόνια πρόεδρος της Ακαδημίας Κινηματογράφου, περιλαμβάνει πέντε χαρακτηριστικές κωμωδίες της δεκαετίας του 70, που ήταν και η πιο παραγωγική περίοδο της καριέρας του: Οι Επαρχιώτες (1970), Ένα Τρελό Τρελό Νοσοκομείο (1971) με τον Τζορτζ Σκοτ και τη Νταϊάνα Ριγκ, Το Ασημένιο Τρένο (1976) με τους Τζιν Γουάιλντερ, Ρίτσαρντ Πράιορ και Τζιλ Κλέιμπουργκ και Οι Συμπέθεροι (1979) με τον Πίτερ Φολκ και τον Αλαν Αρκιν.

Το αφιέρωμα στον Αρθουρ Χίλερ ολοκληρώνεται με μια σχετικά νεότερη δουλειά του, το Δύο Ασπονδες Φίλες (1987), όπου αυτή τη φορά το κωμικό ντουέτο (Μπέτ Μίντλερ, Σίλεϊ Λονγκ) είναι γυναικείο.

Στο πρόγραμμα έχουν συμπεριληφθεί και δύο ταινίες της αμερικανο-εβραϊκής σχολής του χιούμορ από καλλιτέχνες που προέρχονται από την τηλεόραση και την stand up comedy, τόσο γνωστούς που δεν χρειάζονται περισσότερες συστάσεις: είναι ο Γούντι Αλεν με το Zelig (1983) και ο Μελ Μπρουκς με τη σάτιρα του γουέστερν Μπότες, Σπιρούνια και Καυτές Σέλλες (1974).

Θα προβληθούν επίσης οι ταινίες: Τέσσερις για το Τέξας του Ρόμπερτ Όλντριτς, Η Συμμορία των 11 του Λιούις Μάιλστοουν, Από Που Πάνε στο Μέτωπο του Τζέρι Λιούις, Αρχίστε την Επανάσταση Χωρίς Εμένα του Μπαντ Γιόρκιν και Σεξοκωμωδία Θερινής Νύχτας του Γούντι Αλεν.

Οι προβολές στην Αθήνα θα γίνουν στο Τριανόν Filmcenter και στη Θεσσαλονίκη στην αίθουσα Παύλος Ζάννας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: