Σοκ και… πανηγύρια για την ιστορική ήττα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ

29

Διαφορετικές απόψεις ακούγονται για την αποτυχία των ΗΠΑ να επανεκλεγούν στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Αμερικανοί αξιωματούχοι ειρωνεύονται το έργο της, στους διαδρόμους του κτιρίου του Οργανισμού η ήττα ερμηνεύεται ως ατυχής πολιτική, ενώ αλλού (στην Κίνα και στην Κούβα) ξεκίνησαν οι… πανηγυρισμοί.

Τα «σημαντικά λάθη» και η… «ταπείνωση»

Στην αναζήτηση των αιτίων για τα οποία η θέση των ΗΠΑ στην επιτροπή -που κρατούσαν από σύστασής της, το 1947- χάθηκε, οι περισσότερες απόψεις εντοπίζουν σημαντικά λάθη στον πολιτικό χειρισμό της Ουάσινγκτον: την απουσία της από το παρασκήνιο, το μη διορισμό Αμερικανού πρεσβευτή στα Ηνωμένα Έθνη και την καταδίκη από τις ΗΠΑ των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, την Κούβα και αλλού.

Διόλου τυχαία, από τις δύο αυτές χώρες προήλθαν τα ειρωνικά σχόλια για την απώλεια της θέσης. Η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Κούβας δήλωνε πως η ψηφοφορία ήταν απόδειξη «των υπεροπτικών και καταναγκαστικών μεθόδων» που η Ουάσινγκτον επιβάλλει στους διεθνείς οργανισμούς. Το επίσημο κινεζικό πρακτορείο Χinhua, εν μέσω αιχμών, έκανε λόγο για «δικαιοσύνη και ταπείνωση» των ΗΠΑ ενώπιον του ΟΗΕ.

Ανάμεσα στις πιο μετριοπαθείς απόψεις ήταν αυτή της Μέρι Ρόμπινσον, ύπατης αρμοστού του Οργανισμού για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Αφού εξήρε την «ιστορική συμβολή» της χώρας στην επιτροπή, εξέφρασε την ελπίδα να επιστρέψει γρήγορα στις τάξεις της.

Αμερικανική αμηχανία και οργή

Αναμενόμενη ήταν η επίσημη αμερικανική αντίδραση. Ο εκτελών χρέη πρεσβευτή των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Τζέιμς Κάνιγχαμ, δήλωσε απογοητευμένος από το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας και προσέθεσε: «Αυτό δεν θα επηρεάσει τις δεσμεύσεις μας στα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εντός και εκτός Ηνωμένων Εθνών, οι οποίες θα συνεχιστούν».

Εύστοχο ήταν, όμως, το σχόλιο του αντιπροσώπου του Μπανγκλαντές στον ΟΗΕ και μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας, Ανβαρούλ Τσουντχούρι: «Σε κάθε περίπτωση, θα έπρεπε να κινηθούν καλύτερα στο παρασκήνιο». Έκλεισε έτσι σε μία φράση το σημαντικό πρόβλημα που διαφάνηκε με την απουσία αντικαταστάτη του Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, επιλογής του Μπιλ Κλίντον για τη θέση του Αμερικανού αντιπροσώπου – ο Τζορτζ Ο. Μπους έχει προτείνει στη θέση του το βετεράνο διπλωμάτη Τζον Νεγροπόντε, αλλά ο διορισμός του δεν έχει σταλεί ακόμη στη Γερουσία.

Στην Ουάσινγκτον υπήρξαν, ωστόσο, πολλές φωνές ειρωνικές για την επιτροπή. «Είναι μία γκαλερί εγκληματιών και παραβατών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» ήταν μια χαρακτηριστική δήλωση της Τζοάνα Βέσλερ, αντιπροσώπου των ΗΠΑ στη Human Rights Watch. Ο δε πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων του Κογκρέσου, Χένρι Χάιντ, δικαιολόγησε το αποτέλεσμα της ψήφου ως «ατυχές αποτέλεσμα της στροφής της επιτροπής σε έναν ακόμη άσχετο οργανισμό»!

Η Ουάσινγκτον διερωτάται: Και τώρα τι;

Πάνω όμως από τις (θετικές και αρνητικές) θέσεις, στους αμερικανικούς πολιτικούς κύκλους κυριαρχεί η ανάγκη για κινητοποίηση της Ουάσινγκτον. Ο Κάνιγχαμ δεν θέλησε να σχολιάσει αν η ήττα της χώρας οφείλεται στις αποφάσεις Μπους για την ανάπτυξη της NMD και την αποστασιοποίηση από τις αποφάσεις του Πρωτοκόλλου του Κιότο.

Η εξόφληση του χρέους της χώρας προς τον ΟΗΕ, που φτάνει σήμερα τα 1,7 δισ. δολάρια (645 δισ. δρχ.) ίσως είναι η αρχή – αυτή την αιτία επικαλέστηκε πηγή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μιλώντας στο Reuters, την ήττα: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οικονομικά ζητήματα διαμόρφωσαν ένα σημαντικό υπόβαθρο για το αποτέλεσμα».

Χωρίς να είναι γνωστές οι κινήσεις για τη ρύθμιση του χρέους, γεγονός είναι ότι για το ερχόμενο έτος οι ΗΠΑ δεν δικαιούνται να ψηφίζουν για τις αποφάσεις της επιτροπής, μπορούν ωστόσο να υποβάλλουν και να υποστηρίζουν ζητήματα, όπως και να κινούνται παρασκηνιακά για την ψήφιση ή απόρριψή τους.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press