Σάββατο 03 Ιανουαρίου 2026
weather-icon 21o
Φράνκο. 25 χρόνια από το θάνατό του<i>Μέρος Α</i>

Φράνκο. 25 χρόνια από το θάνατό τουΜέρος Α

Συμπληρώθηκαν 25 χρόνια από το θάνατο του Φρανθίσκο Φράνκο, του ανθρώπου που κυβέρνησε την Ισπανία για τέσσερις σχεδόν δεκαετίες. Την Κυριακή σημειώθηκαν επεισόδια στο κέντρο της Μαδρίτης, όταν νοσταλγοί του στρατηγού συγκρούστηκαν με ομάδες αριστερών. Ωστόσο, η λέξη «νοσταλγός» δεν προκαλεί ανησυχία στην ισπανική κοινωνία και τα 40 χρόνια του καθεστώτος διδάσκονται πλέον με απόλυτη ψυχραιμία στις σχολικές αίθουσες, την ώρα που ο ίδιος ο Φράνκο αναπαύεται στην Κοιλάδα των Πεσόντων, λίγα χιλιόμετρα έξω από την αγαπημένη του Μαδρίτη.

36

Συμπληρώθηκαν 25 χρόνια από το θάνατο του Φρανθίσκο Φράνκο, του ανθρώπου που κυβέρνησε την Ισπανία για τέσσερις σχεδόν δεκαετίες. Την Κυριακή σημειώθηκαν επεισόδια στο κέντρο της Μαδρίτης, όταν νοσταλγοί του στρατηγού συγκρούστηκαν με ομάδες αριστερών. Ωστόσο, η λέξη «νοσταλγός» δεν προκαλεί ανησυχία στην ισπανική κοινωνία και τα 40 χρόνια του καθεστώτος διδάσκονται πλέον με απόλυτη ψυχραιμία στις σχολικές αίθουσες, την ώρα που ο ίδιος ο Φράνκο αναπαύεται στην Κοιλάδα των Πεσόντων, λίγα χιλιόμετρα έξω από την αγαπημένη του Μαδρίτη.

Ο Φρανθίσκο Φράνκο γεννήθηκε το 1892 στο Ελ Φερόλ της Γαλικίας, στα βορειοδυτικά της χώρας. Μικροκαμωμένος και εσωστρεφής, τόλμησε να φοιτήσει στη στρατιωτική ακαδημία, αποδεικνύοντας στη συνέχεια ως αξιωματικός μοναδικές στρατιωτικές αρετές. Η συμβολή του στην καταστολή των εξεγέρσεων των ανταρτών στο Ισπανικό Μαρόκο ήταν τέτοια, που πολλοί ιστορικοί εκτιμούν ότι, εάν είχε πέσει ένδοξα σε εκείνες τις μάχες, όλη η Ισπανία θα μιλούσε σήμερα για έναν ήρωα.

Ο ίδιος όμως είχε άλλα σχέδια. Παρ όλο που βρισκόταν στην Αφρική, το μυαλό του ήταν συνεχώς στη Μαδρίτη. Εκεί οι πολιτικές εξελίξεις ήταν ραγδαίες: Από το 1931 έως το 1936 βραχύβιες κυβερνήσεις συντηρητικών και προοδευτικών διαδέχονταν η μία την άλλη μέσα σε κλίμα έντασης, την ώρα που η χώρα έμενε, ουσιαστικά, ακυβέρνητη. Το 1936 ο Φράνκο παρακίνησε σε ανταρσία τη φρουρά του Μαρόκου και μετέφερε τις δυνάμεις του στην ηπειρωτική Ισπανία. Τέθηκε επικεφαλής του εθνικού στρατού στον εμφύλιο πόλεμο που μόλις ξεκινούσε και, με τη σημαντικότατη βοήθεια της φασιστικής Ιταλίας και της ναζιστικής Γερμανίας, έγινε τρία χρόνια αργότερα ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της χώρας. Ο εμφύλιος πόλεμος έληξε το 1939 με απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό που ξεπέρασαν τις 500 χιλιάδες.

Η ιδεολογία του ήταν απλή: «Η Ισπανία είναι ενιαία και ελεύθερη», με λίγα λόγια δεν υπάρχουν εθνότητες, διαφορετικές γλώσσες, κάτοικοι με άλλες παραδόσεις ή ιστορία. Τα πολιτικά κόμματα καταργήθηκαν, η μοναρχία μπήκε στο ράφι και η Ισπανία έγινε ένα απομονωμένο κράτος με αρχηγό τον Φράνκο, τον caudillo (αρχηγό), όπως ο ίδιος επιθυμούσε να τον αποκαλούν.

Η χώρα απέφυγε το Β Παγκόσμιο Πόλεμο, παρ όλο που ο Φράνκο επιδίωξε να συνεργαστεί με τις δυνάμεις του Αξονα. Μετά την πτώση του Γ Ράιχ, το ισπανικό καθεστώς έμοιαζε με αναχρονισμό σε μια Ευρώπη που αναπτυσσόταν οικονομικά.

Το πρώτο ουσιαστικό άνοιγμα προς τον έξω κόσμο έγινε το 1953, όταν υπογράφηκε συμφωνία με τις ΗΠΑ για οικονομική και στρατιωτική βοήθεια με αντάλλαγμα τη λειτουργία αμερικανικών βάσεων στην Ισπανία. Στα τέλη της δεκαετίας, ο Φράνκο αποφάσισε να αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική δράση, ορίζοντας ως πρωθυπουργό τον τεχνοκράτη Λουίς Καρέρο Μπλάνκο. Ο ίδιος φιλοδοξούσε πλέον να παίξει το ρόλο του πατέρα του έθνους, προετοιμάζοντας για διάδοχό του το σημερινό βασιλιά Χουάν Κάρλος.

Τα γεγονότα, βέβαια, τον πρόλαβαν. Ο πρωθυπουργός του δολοφονήθηκε από την ΕΤΑ το 1973 και ο ίδιος απεβίωσε το 1975. Στο τελευταίο ραδιοφωνικό του μήνυμα είχε ζητήσει από τους Ισπανούς να εργαστούν για την ενότητα της χώρας και να αγκαλιάσουν το νέο βασιλιά με την ίδια αγάπη με την οποία αγκάλιασαν τον ίδιο.

Έμοιαζαν ειρωνικά τα λόγια του, ωστόσο οι Ισπανοί έδειξαν πρόθυμοι να αγκαλιάσουν τον Χουάν Κάρλος, αρκεί να τους βοηθούσε να ξεχάσουν τον Φράνκο, πράγμα που πέτυχε.

Απόστολος Ρουμπάνης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ALTER EGO MEDIA A.E.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Σάββατο 03 Ιανουαρίου 2026
Απόρρητο