Στην περίπτωση του φαιδρού Μακεδονικού που έχουν ανακινήσει οι Γιουγκοσλάβοι, και ιδιαίτερα οι νότιοι της λεγόμενης «Μακεδονίας των Σκοπίων», ισχύει η ελληνική παροιμία «εκεί που μας χρωστάγανε, μας φάγαν και το βόδι». Εμείς οι Έλληνες, λαός φιλειρηνικός και χωρίς στενοκέφαλους εθνικισμούς, ουδέποτε δημιουργήσαμε εδαφικά προβλήματα σε βάρος των γειτόνων μας, γιατί γνωρίζουμε ότι ένας συγκεκριμένος χώρος, όσο κι αν κατοικήθηκε κατά το μακρινό παρελθόν από ελληνικά φύλα, όπως συνέβη με τη Μακεδονία, δέχτηκε αλλεπάλληλα κύματα μεταναστεύσεων λαών, που αλλοίωσαν την αρχική εικόνα. Οι Σκοπιανοί, αγκιστρωμένοι στην αντίληψη ότι η Μακεδονία τούς ανήκει φυλετικά, εθνικά, πολιτιστικά και γλωσσικά, προσπαθούν να δημιουργήσουν δικούς τους φυλετικούς μύθους, φτάνοντας πρόσφατα ως το σημείο να ανεμίζουν στις συγκεντρώσεις τους λάβαρα στα οποία εικονίζονται τα ευρήματα των βασιλικών τάφων της Βεργίνας, δηλαδή των μνημείων αυτών που κατακυρώνουν, χάρη στην επιστημονική συμβολή του ανασκαφέα των τάφων, καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικου, την ελληνικότητα των φύλων που κατοίκησαν την αρχαία μακεδονική γη.
Θα σας μιλήσω παρακάτω για μερικά πασίγνωστα στην αρχαιολογική επιστήμη πράγματα, που ωστόσο οι Έλληνες τα αγνοούμε, κι αυτή μας την άγνοια εκμεταλλεύονται όσοι επιδιώκουν να δημιουργούν ζητήματα, όχι βέβαια για να πείσουν τον κόσμο ότι έχουν δίκιο, αλλά για να εκτρέψουν την προσοχή του λαού τους από εσωτερικά προβλήματα που τους πνίγουν αυτή τη στιγμή. Πασίγνωστη η συνταγή από το 19ο αιώνα: Όταν στο εσωτερικό των υπανάπτυκτων χωρών οι κυβερνήσεις έφταναν σε αδιέξοδα, δημιουργούσαν αλυτρωτικά προβλήματα και άλλα ηχηρά παρόμοια. Το ’κανε και ο Όθωνας εδώ στην Ελλάδα, το ’καναν και οι βόρειοι γείτονές μας σε παρωχημένους καιρούς. Οι Σέρβοι το κάνουν και σήμερα και αποκλείουν τους δρόμους, κόβοντας την επικοινωνία της χώρας μας με τον ευρωπαϊκό της κορμό.
Το ότι οι Έλληνες γενικότερα κατέβηκαν στην Ελλάδα μέσω Μακεδονίας είναι ζήτημα αποδειγμένο και λυμένο από την επιστήμη. Τόσο οι φιλολογικές όσο και οι ιστορικές και γλωσσικές πηγές το καταμαρτυρούν χωρίς περιστροφές. Επιστήμονες όπως ο Γάλλος Rey, παλιότερα, οι Άγγλοι Casson και Heurtley, ο Αμερικανός Robinson, οι ημέτεροι Μυλωνάς και Κεραμόπουλος, το απέδειξαν, και το όλο πρόβλημα λύθηκε τελειωτικά μετά τα ανασκαφικά ευρήματα παλαιότερων εποχών όσο και τα νεότερα στο Δίον και στη Βεργίνα, που αποτελούν επιτυχίες της αρχαιολογικής σκαπάνης ισάξιες των ερευνών και των ανακαλύψεων του Σλήμαν.
«Μακεδονικόν έθνος» ονομάζει ο Ηρόδοτος τους Δωριείς. Η ιστορική επιστήμη γνωρίζει σήμερα ότι οι Δωριείς ήρθαν τρίτοι κατά σειρά στην Ελλάδα, μετά τους Ίωνες και τους Αχαιούς. Κατ’ ανάγκην, λοιπόν, αφού η Ελλάδα γέμισε από μεταναστευτικά φύλα που προωθήθηκαν ως το Ταίναρο, οι Δωριείς, σαν ουραγοί της αχαϊκής μετανάστευσης, εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία. Οι βόρειοι γείτονές μας γνωρίζουν, από τα πορίσματα παλαιότερων επιστημόνων τους, ότι στη λίμνη της Αχρίδας βρέθηκαν από τους αρχαιολόγους καθηγητές Φίλωφ (Βούλγαρο) και Βούλιτς (Σέρβο) τάφοι που μοιάζουν εντελώς με τους βασιλικούς τάφους των Μυκηνών. Πέραν των χρυσών και αργυρών κτερισμάτων βρέθηκαν και ανθρώπινοι σκελετοί θαμμένοι μαζί με τα όπλα τους, όπως συμβαίνει και στο μακεδονικό πολυάνδριο (ομαδικό τάφο πεσόντων) στη Χαιρώνεια.
Οι Μακεδόνες εκείνοι που εγκαταστάθηκαν ως ουραγοί των Αχαιών στον ορεινό κορμό της βόρειας Ελλάδας μιλούσαν ελληνικά. Μια διάλεκτο φτωχή αν θέλετε, ελάχιστα καλλιεργημένη, αλλά γνήσια ελληνική. […] Και στην πολιτιστική απομόνωση έζησαν επί αιώνες, αφού είχαν εγκατασταθεί στην καρδιά οροπεδίων και σε περιοχές που χωρίζονταν από πανύψηλες βουνοκορφές. Οι δρόμοι ήταν ανύπαρκτοι και η θάλασσα πολύ μακριά, ώστε ν’ αποτελέσει το μέσο επικοινωνίας τους με τους υπόλοιπους Έλληνες. Ο μέγας Γερμανός φιλόλογος Βιλαμόβιτς έγραφε πριν εξήντα χρόνια: «Βεβαίως η Βαλκανική Χερσόνησος, ήτοι το εσωτερικόν τής έπειτα Μακεδονίας, είναι η παλαιοτάτη κατοικία των Ελλήνων ην δυνάμεθα να εξακριβώσωμεν».
Για πολλά χρόνια οι αντιρρησίες γύρω από την ελληνικότητα της Μακεδονίας οχυρώνονταν πίσω από τον ισχυρισμό ότι δεν υπήρχαν στο μακεδονικό χώρο ελληνικές επιγραφές. Αλλά και το επιχείρημα αυτό ανατράπηκε μετά την πρόσφατη ανεύρεση στα μεγάλα μακεδονικά κέντρα του Δίου, των Αιγών και της Βεργίνας ενεπιγράφων λίθων, όπου το πιο εντυπωσιακό σημείο είναι τα ελληνικά ονόματα. Πάντως και τα επιγραφικά επιχειρήματα δεν ήταν ακλόνητα, αφού γνωρίζουμε από την αρχαιολογική επιστήμη ότι λαξευμένες επί λίθου επιγραφές συναντάμε μετά τον 7ο π.Χ. αιώνα, οπότε και οι έμπειροι λιθοξόοι ξεκινούν από την Αττική και διαχέονται και στον υπόλοιπο ελληνικό χώρο. Κατά τον αείμνηστο διδάσκαλό μου Αντώνιο Κεραμόπουλο η σμίλη δεν είχε διάδοση στο μακεδονικό χώρο, και μόνο εκ μεταφοράς από άλλες ελληνικές περιφέρειες βρίσκουμε γλυπτικά έργα πλήρως επεξεργασμένα και μικρού όγκου, ώστε να μεταφέρονται εύκολα. Κατά Κεραμόπουλο η επεξεργασία των γλυπτών γινόταν από τους Μακεδόνες με την αμβλεία κόψη της σφύρας.
Τα φυσικά σύνορα των υψηλών ορέων χώριζαν τους Μακεδόνες από τους υπόλοιπους Έλληνες και τους έδιναν την άνεση να δημιουργήσουν ευρύτερες κρατικές μονάδες. Οι Αθηναίοι με το στόμα και το πείσμα του Δημοσθένη συνέβαλαν κατά πολύ στη δημιουργία της εντύπωσης ότι επρόκειτο περί υπαναπτύκτων λαών ολίγον έχοντας σχέση με τον ελληνικό πολιτισμό. Βαρβάρους τούς ανέβαζε και βαρβάρους τούς κατέβαζε ο Δημοσθένης, με την επιεική έννοια που εμείς οι σημερινοί Έλληνες οι πρωτευουσιάνοι ή οι Μοραΐτες (σκατομοραΐτες του κερατά τούς έλεγε ο Βάρναλης!) λέμε βλάχους τους Ηπειρώτες ή τους Θεσσαλούς. Νεότερες έρευνες κατά την περασμένη πεντηκονταετία ανεκάλυψαν και στα απρόσιτα ελληνικά βουνά του βορρά μακεδονικά οχυρά στα οποία κατέφευγαν οι κάτοικοι των ορεινών κτηνοτροφικών οικισμών σε περίπτωση κινδύνου επιδρομών. Αυτά τα μακεδονικά φρούρια στα βουνά τα επισκεύασαν και τα χρησιμοποίησαν και οι Βυζαντινοί (Ιουστινιανός).
Κατά την ακμή του το μακεδονικό κράτος των Ελλήνων Δωριέων είχε πάρει την πρωτοποριακή ομόσπονδη μορφή ενός βασιλείου, που οι μικροί βασιλείς των περιφερειακών κρατιδίων υποτάσσονταν σ’ έναν κεντρικό μονάρχη. Τότε το κράτος των Μακεδόνων δέχτηκε τα νάματα της σοφίας των Ελλήνων φιλοσόφων και ποιητών του νότου, καθώς και των σπουδαίων καλλιτεχνών. Και είναι γνωστό ότι το πνεύμα δεν ευδοκιμεί σε άξενο πολιτιστικά έδαφος.
*Κείμενο του Τάσου Βουρνά, που έφερε τον τίτλο «Οι κουλουροπώλες του Μεταξά ξαναζούν στη… Γευγελή!» και είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Τα Νέα» την Πέμπτη 21 Ιουνίου 1990.
Ο Τάσος Βουρνάς(1913/1914-1990), αξιόλογος δημοσιογράφος, πολυγραφότατος συγγραφέας και μεταφραστής, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μελετητές της νεοελληνικής ιστορίας.
Πνεύμα φωτεινό και άνθρωπος μορφωμένος, ο μεσσηνιακής καταγωγής Βουρνάς φρόντιζε με τη δυνατή πένα του να αφυπνίζει συνειδήσεις, να καυτηριάζει τα κακώς κείμενα σε όλους τους χώρους, να διδάσκει την πίστη στις μεγάλες αξίες της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού.
Το παρόν άρθρο δημοσιεύεται με αφορμή τη συμπλήρωση οκτώ ετών από την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών (17 Ιουνίου 2018), η οποία είχε ως στόχο τη διευθέτηση των σημαντικών διαφορών (περί το όνομα, τη γλώσσα, την ιστορική κληρονομιά, την πολιτισμική ταυτότητα κ.ά.) και την εμπέδωση σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της κρατικής οντότητας των θρασύτατων και ανιστόρητων Σκοπιανών (ως γνωστόν, η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας έλαβε εντέλει το επίσημο όνομα Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας).
Τα ακόλουθα άρθρα μας σχετικά με τους Μακεδόνες και το Μακεδονικό, που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στο in.gr, θα σας βοηθήσουν να σχηματίσετε πληρέστερη εικόνα επί του θέματος:
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 12.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/benjamin-davies-__U6tHlaapI-unsplash-315x220.jpg)
