Η Πολωνία εξοργισμένη ζητά να αφαιρεθεί παράσημο που έχει αποδώσει στον Ζελένσκι

Η απόφαση του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι να ονομάσει μια ελίτ μονάδα των ειδικών δυνάμεων ως «Ήρωες του Ουκρανικού Αντάρτικου Στρατού» έχει προκαλέσει οργή και πολιτική αντίδραση στην Πολωνία. Το διάταγμα τέθηκε σε ισχύ στις 26 Μαΐου και υιοθετήθηκε «με στόχο την αναβίωση των ιστορικών παραδόσεων του εθνικού στρατού», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Η κίνηση αυτή προκάλεσε οργή στην Πολωνία, όπου ο Ουκρανικός Αντάρτικος Στρατός – UPA, η στρατιωτική πτέρυγα του Οργανισμού Ουκρανών Εθνικιστών κατηγορείται για τη διεξαγωγή των σφαγών της Βολίνια το 1943–1944, ενός από τα οδυνηρά κεφάλαια της πολωνο-ουκρανικής ιστορίας.

Οι σφαγές πραγματοποιήθηκαν σε εδάφη που βρίσκονταν τότε υπό ναζιστική κατοχή, στην περιοχή που σήμερα αποτελεί τη δυτική Ουκρανία, όπου μέλη του UPA σκότωσαν δεκάδες χιλιάδες Πολωνούς, ενώ χιλιάδες Ουκρανοί σκοτώθηκαν αργότερα σε πράξεις αντεκδίκησης. Η Πολωνία αναγνωρίζει τις δολοφονίες ως γενοκτονία, όπως υπογραμμίζει ο Kyiv Independent, ενώ η Ουκρανία έχει περιγράψει τα γεγονότα ως μέρος μιας ευρύτερης διμερούς σύγκρουσης, με συνυπαιτιότητα και των δύο πλευρών.

Τι ήταν ο Ουκρανικός Αντάρτικος Στρατός

Στην Ουκρανία, ο Ουκρανικός Αντάρτικος Στρατός θεωρείται ως ένα «αντιαντισοβιετικό κίνημα αντίστασης» που πολέμησε εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια και μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αρχικά η οργάνωση πολέμησε εναντίον των ναζί, εναντίον Πολωνών ανταρτών που είχαν συνασπιστεί στην «Πολωνική Αντιστασιακή Κυβέρνηση» και εναντίον Πολωνών κομμουνιστών ανταρτών.

Όπως οι ναζί έφευγαν κυνηγημένοι από τους Σοβιετικούς το 1944, αρχικά ο Ουκρανικός Αντάρτικος Στρατός, τους χτύπησε για να τους πάρει τον οπλισμό, όμως αργότερα συμμάχησε μαζί τους, πήρε οπλισμό και πολέμησε τους Σοβιετικούς, δίνοντας χρόνο στους ναζί να ξεφύγουν.

Από το 2019 τα εν ζωή μέλη του Ουκρανικού Αντάρτικου Στρατού έχουν καθεστώς βετεράνων.

Το Παράσημο του Λευκού Αετού που ο Ναβρότσκι θέλει να αφαιρεθεί από τον Ζελένσκι

Ο Πολωνός Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι δήλωσε στις 29 Μαΐου ότι θα επιδιώξει να αφαιρέσει από τον Ζελένσκι την υψηλότερη κρατική τιμή της Πολωνίας λόγω της απόφασης αυτής. Ονομάζοντας μια ουκρανική στρατιωτική μονάδα ως «Ήρωες του Ουκρανικού Αντάρτικου Στρατού», ο Ζελένσκι «παρείχε στη ρωσική προπαγάνδα εξαιρετικό υλικό και πολλά να σκεφτεί», πρόσθεσε ο Ναβρότσκι.

«Αξιολογώ αυτή την απόφαση πολύ κριτικά», πρόσθεσε.

Ο πρώην Πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα απένειμε στον Ζελένσκι το Παράσημο του Λευκού Αετού κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Ουκρανού Προέδρου στη Βαρσοβία το 2023.

Ο Ναβρότσκι, ιστορικός που ασχολήθηκε με την πολιτική, έχει επανειλημμένα επικρίνει τις φιλοδοξίες της Ουκρανίας να ενταχθεί στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, τονίζοντας παράλληλα τις ιστορικές διαμάχες μεταξύ των δύο χωρών.

Το παράσημο του Τάγματος του Λευκού Αετού, η ανώτερη τιμητική διάκριση της Πολωνίας.

Η επίσημη διαμαρτυρία για την απόφαση της Ουκρανίας – Αντίδραση Βαλέσα

Ο πρέσβης της Ουκρανίας στην Πολωνία, Βασίλ Μποντνάρ, κλήθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών της Πολωνίας στις 28 Μαΐου, όπου ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Μάρτσιν Μποσάτσκι διαμαρτυρήθηκε επίσημα για την απόφαση. Ο Μποσάτσκι δήλωσε ότι η κίνηση αυτή άγγιξε ένα ευαίσθητο θέμα για την Πολωνία.

Ο πρώην πρόεδρος της Πολωνίας Λεχ Βαλέσα καταδίκασε επίσης την κίνηση, αναφέροντας ότι αφαίρεσε την καρφίτσα με την ουκρανική σημαία από το πέτο του σε ένδειξη διαμαρτυρίας.

Ο Βαλέσα είναι εξέχων υποστηρικτής της Ουκρανίας από την αρχή της πλήρους εισβολής της Ρωσίας, υποστηρίζοντας τακτικά τις προσπάθειες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης του Κιέβου και επιδεικνύοντας δημοσίως σύμβολα αλληλεγγύης προς την Ουκρανία.

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προέτρεψε τις δύο χώρες να μην επιτρέψουν στις ιστορικές διαμάχες να βλάψουν τις τρέχουσες σχέσεις. «Αν τσακωθούμε για το παρελθόν, κάποιος άλλος θα κερδίσει το μέλλον», έγραψε ο Τουσκ στις 29 Μαΐου. «Ο πρόεδρος της Ουκρανίας πρέπει επιτέλους να το καταλάβει αυτό. Το ίδιο και οι Πολωνοί» συμπλήρωσε.

Η Ουκρανία υπερασπίζεται την Ευρώπη λέει ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ

Το υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας δήλωσε ότι ο τιμητικός τίτλος δεν είχε ως στόχο «να προσβάλει τον φιλικό πολωνικό λαό» χωρίς όμως να ζητήσει συγνώμη ή να υπάρξει ανάκληση της ονοματοδοσίας. «Η ιστορία μας επιβεβαιώνει ότι μόνο η Μόσχα ωφελείται από τις διαμάχες μεταξύ Ουκρανών και Πολωνών», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γκεόργκι Τίχιι.

«Σήμερα, το ουκρανικό στρατιωτικό προσωπικό υπερασπίζεται όχι μόνο την Ουκρανία, αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη. Ζητώντας την απονομή τιμητικού τίτλου στη μονάδα τους, οι στρατιώτες μας σίγουρα δεν είχαν την πρόθεση να προσβάλλουν τον φιλικό πολωνικό λαό. Για αυτούς, ο αγώνας της UPA συμβολίζει αποκλειστικά την αντίθεση στην αυτοκρατορική πολιτική της Μόσχας και σε καμία περίπτωση δεν στρέφεται εναντίον των Πολωνών».

Ο Τίχιι εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για τη μακροχρόνια υποστήριξη της Πολωνίας στον αγώνα της Ουκρανίας κατά της Ρωσίας και κάλεσε σε συνεχή διάλογο και συνεργασία. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι διαμάχες για το παρελθόν να υπονομεύσουν την αντίστασή μας στον κοινό εχθρό», δήλωσε.