Η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας χτίστηκε με αντισεισμική προστασία

Ολόκληροι πολιτισμοί άκμασαν, παρήκμασαν και εξαφανίστηκαν, όμως αυτό το φαραωνικό μνημείο άντεξε στη δοκιμασία του χρόνου. Το μοναδικό από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου που σώζεται ως σήμερα, η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στέκει όρθια εδώ και 4.600 χρόνια.

Ένας βασικός λόγος είναι η αξιοθαύμαστη αντοχή της στους σεισμούς, διαπιστώνει μελέτη που δημοσιεύεται στο Scientific Reports, ηλεκτρονικό περιοδικό των εκδόσεων Nature.

«Αν και θα δίσταζα να ισχυριστώ ότι [οι αρχαίοι Αιγύπτιοι] σχεδίασαν εσκεμμένα την πυραμίδα για αντοχή στους σεισμούς, πιστεύω ότι ανέπτυξαν αρχιτεκτονικές και γεωτεχνικές λύσεις που από τη φύση τους παρήγαγαν δομές με εξαιρετική μακροπρόθεσμη αντοχή» δήλωσε στο Reuters ο επικεφαλής της μελέτης Άσεμ Σάλαμα, σεισμολόγος του αιγυπτιακού Εθνικού Ερευνητικού Ινστιτούτου Αστρονομίας και Αστροφυσικής (NRIAG).

Η στατικότητα της πυραμίδας, η οποία κατασκευάστηκε ως μαυσωλείο του Χέοπα, φαραώ του Παλαιού Βασιλείου της Αιγύπτου, εξετάστηκε με σεισμόμετρα που κατέγραφαν τις δονήσεις υποβάθρου -ανεπαίσθητους κραδασμούς που προκαλούνται από τις δυνάμεις της φύσης και την ανθρώπινη δραστηριότητα- σε 37 σημεία μέσα και έξω από το μνημείο.

Οι καταγραφές έδειξαν μια αξιοσημείωτα ομοιογενή και σταθερή δομική απόκριση στους κραδασμούς παρά το μέγεθος και την περιπλοκότητα του μνημείου.

Η πυραμίδα του Χέοπα, η αρχαιότερη και μεγαλύτερη από τις τρεις πυραμίδες της Γκίζας στα περίχωρα του Καΐρου, έχει βάση με πλευρές μήκους 230 μέτρων και καταλαμβάνει επιφάνεια 53 στρεμμάτων.

Το ψηλότερο κτίσμα του κόσμου για περίπου 3.800 χρόνια, η πυραμίδα του Χέοπα αρχικά είχε ύψος 147 μέτρα, κόντυνε όμως στα 138,5 μέτρα λόγω της απώλειας των λείων πλακών από ασβεστόλιθο που κάλυπταν την κορυφή και όλο το μνημείο.

Λιγοστές πλάκες από την αρχική, λεία επικάλυψη της πυραμίδας του Χέοπα διακρίνονται κοντά στην κορυφή (Reuters)

Η μελέτη αναγνωρίζει αρκετά χαρακτηριστικά που προσφέρουν στην πυραμίδα αντισεισμική προστασία: πλατιά βάση με χαμηλό κέντρο βάρους, συμμετρική δομή, σταδιακή μείωση της μάζας προπς την κορυφή και εσωτερικούς θαλάμους που περιορίζουν την ενίσχυση των δονήσεων. Κατασκευάστηκε επίσης πάνω σε ένα γερό υπόστρωμα ασβεστόλιθου.

«Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι είναι σαφές ότι διέθεταν πρακτικές γνώσεις σχετικά με τη σταθερότητα, τη συμπεριφορά των θεμελίων, την κατανομή της μάζας και τη μεταφορά φορτίων» είπε ο Σάλαμα.

Οι συχνότητες των κραδασμών που καταγράφηκαν μέσα στην πυραμίδα υποδεικνύουν ότι οι μηχανικές τάσεις κατανέμονταν ομοιόμορφα.

Φαίνεται ότι οι κατασκευαστές είχαν μάθει από τα λάθη του παρελθόντος, όπως οι εμφανείς ατέλειες σε πυραμίδες που είχαν προηγηθεί.

Οι ερευνητές συνέλεξαν σεισμικά δεδομένα από όλους τους χώρους της πυραμίδας, συμπεεριλαμβανομένου του Θαλάμου του Βασιλέα, περίπου στο κέντρο της κατασκευής, όπου βρισκόταν κάποτε η μούμια του φαραώ.

Η ανάλυση έδειξε ότι η ένταση των δονήσεων ενισχύεται με το ύψος, ένα αναμενόμενο φαινόμενο σε ψηλές κατασκευές. Μείωση της ενίσχυσης καταγράφηκε ωστόσο στους πέντε θαλάμους που βρίσκονται πάνω από τον Θάλαμο του Βασιλέα, παρά το μεγαλύτερο υψόμετρο.

«Αυτό υποδηλώνει ότι αυτοί οι θάλαμοι συμβάλλουν αποτελεσματικά στη διάχυση της σεισμικής ενέργειας και προστατεύουν τον Θάλαμο του Βασιλιά από υπερβολικές δονήσεις», ανέφερε ο Μοχάμεντ ΕλΓκάμπρι του NRIAC.

Χιλιάδες κτήρια στη γύρω περιοχή ισοπεδώθηκαν από ισχυρούς σεισμούς το 1847 και το 1992, όμως οι ζγμιές στην πυραμίδα ήταν πολύ πεεριορισμένες.

Η Μεγάλη Πυραμίδα αποτελεί τμήμα του μεγάλου συγκροτήματος της Γκίζας όπου βρίσκονται επίσγς οι πυραμίδες του Χεφρήνα και του Μυκερίνου. Επισκέπτες συνέρρεαν για να θαυμάσουν τα μνημεία ήδη από τα αρχαία χρόνια.

«Η Μεγάλη Πυραμίδα δεν είναι μόνο ένα εξαιρετικό επίτευγμα μηχανικής, αλλά και ένα σημαντικό έργο τέχνης και ανθρώπινου οράματος. Η τέλεια συμμετρία της, η μνημειακή της κλίμακα και οι κομψές αναλογίες της δημιουργούν μια διαχρονική ομορφιά που συνεχίζει να προκαλεί δέος ακόμη και μετά από 4.600 χρόνια» σχολίασε ο ΕλΓκάμπρι.