Δικτάτορες και ισχυροί άνδρες, όπως ο Μουαμάρ αλ-Καντάφι της Λιβύης, ο Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας και ο Αλί Χαμενεΐ του Ιράν αντιμετώπισαν εξεγέρσεις, απομόνωση ή αστάθεια. Ωστόσο, τα όσα φημολογούνται κατά καιρούς στη Δύση για το πόσο ευάλωτος είναι ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, δεν θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά.

«Η πραγματικότητα είναι ότι ο Πούτιν έχει περάσει την καριέρα του τελειοποιώντας τους μηχανισμούς αυταρχικής επιβίωσης» αναφέρει ο πρώην αξιωματούχος της CIA και ειδικός στη ρωσική αντικατασκοπεία Σον Ουισβέσερ.

Σε ανάλυσή του στο Foreign Policy, ο Ουισβέσερ περιγράφει πως ο Πούτιν έπειτα από 25 χρόνια στην εξουσία, έχει οικοδομήσει ένα σύστημα σχεδιασμένο ακριβώς για να επιβιώνει από φήμες, διαφωνίες και εσωτερικές ίντριγκες.

«Στην πραγματικότητα, πολλές από τις εξελίξεις που τώρα ερμηνεύονται ως σημάδια αδυναμίας ίσως στην πραγματικότητα χρησιμοποιούνται από τις υπηρεσίες ασφαλείας για να ενισχύσουν ακόμη πιο σκληρά τις ίδιες μεθόδους που κρατούν τον Πούτιν στην εξουσία εδώ και δεκαετίες».

Ο Πούτιν ανέλαβε την εξουσία ήδη βαθιά εμποτισμένος με την κουλτούρα και τις επιχειρήσεις των σοβιετικών και μετασοβιετικών υπηρεσιών ασφαλείας.

Δεν ήταν απλώς ένας πολιτικός που έμαθε τον αυταρχισμό αφού κατέλαβε την εξουσία· ήταν ένας επαγγελματίας αξιωματικός της KGB που ανέβηκε στην εξουσία κατανοώντας από μέσα τη μαζική παρακολούθηση, τον εξαναγκασμό και τον έλεγχο των ελίτ. Στα χρόνια της εξουσίας του, ο Πούτιν έχει μάθει από τις αποτυχίες άλλων δικτατόρων.

Ως επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB) υπό τον πρόεδρο Μπόρις Γέλτσιν στα τέλη της δεκαετίας του 1990, ο Πούτιν ήταν ήδη ειδικός στην παρακολούθηση και καταστολή της εσωτερικής διαφωνίας.

Μόλις ανέλαβε την εξουσία, ο Πούτιν κινήθηκε γρήγορα εναντίον οποιουδήποτε μπορούσε να τον αμφισβητήσει. Ολιγάρχες κατέληξαν στη φυλακή, στην εξορία ή στην πολιτική αφάνεια. Ανεξάρτητα κέντρα εξουσίας εξαφανίστηκαν ένα προς ένα. Η FSB και άλλες υπηρεσίες ασφαλείας μετατράπηκαν σε εργαλεία όχι μόνο εθνικής ασφάλειας αλλά και διατήρησης του καθεστώτος.

Μετά από 25 χρόνια εδραίωσης της εξουσίας, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξαφνικά έχει χάσει τον έλεγχο των ίδιων των δομών ασφαλείας που πέρασε δεκαετίες χτίζοντας.

Ο ρωσικός μηχανισμός ασφαλείας που προστατεύει τον Πούτιν είναι τεράστιος, πολυεπίπεδος και σκόπιμα αλληλοεπικαλυπτόμενος. Στο κέντρο του βρίσκεται η FSB. Ακόμη και πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, διάφορες πηγές εκτιμούσαν ότι η FSB διέθετε περίπου 350.000 έως 400.000 άτομα προσωπικό, συμπεριλαμβανομένων περίπου 200.000 συνοριοφυλάκων. Στη σοβιετική και ρωσική παράδοση, αυτές οι συνοριακές δυνάμεις δεν ήταν ποτέ απλώς συνηθισμένα στρατεύματα. Παρότι περιλάμβαναν κληρωτούς, επρόκειτο για παραστρατιωτικές μονάδες επιφορτισμένες με την προστασία του ίδιου του κράτους.

Πέρα από την FSB βρίσκεται η Rosgvardia, η Ρωσική Εθνική Φρουρά, που δημιουργήθηκε από τον Πούτιν το 2016 ειδικά για να ενισχύσει την εσωτερική ασφάλεια του καθεστώτος. Μεταφέροντας επίλεκτες μονάδες εσωτερικής ασφαλείας μακριά από τα παραδοσιακά υπουργεία και τοποθετώντας τες υπό ξεχωριστή διοίκηση πιστή μόνο στην προεδρία, ο Πούτιν μείωσε τον κίνδυνο ανταγωνιστικών κέντρων εξουσίας. Η Rosgvardia περιλαμβάνει τις μονάδες καταστολής ταραχών OMON και άλλες δυνάμεις ταχείας επέμβασης σχεδιασμένες κυρίως για εσωτερικό έλεγχο και όχι για εξωτερικό πόλεμο. Ο επικεφαλής της Rosgvardia, Βίκτορ Ζόλοτοφ, είναι ένας από τους μακροχρόνιους πιστούς του Πούτιν και πρώην αξιωματικός της KGB. Οι εκτιμήσεις τοποθετούν τη δύναμη της οργάνωσης σε περίπου 300.000 άτομα.

Υπάρχει επίσης η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας, ή FSO, ο πιο στενός κύκλος ασφαλείας του Πούτιν. Η οργάνωση αυτή είναι υπεύθυνη όχι μόνο για την προστασία του προέδρου αλλά και για τη διαφύλαξη βασικών κρατικών υποδομών, ασφαλών επικοινωνιών και της συνέχειας της κυβέρνησης. Η FSO φέρεται να αριθμεί περίπου 50.000 άτομα προσωπικό και περιλαμβάνει μερικούς από τους πιο έμπιστους σωματοφύλακες και επιχειρησιακούς του Πούτιν.

Η FSO περιλαμβάνει άνδρες που έχουν σκοτώσει κατόπιν εντολής του Πούτιν. Ο Βαντίμ Κρασίκοφ ήταν αξιωματικός της FSB που μετατράπηκε σε σωματοφύλακα του Πούτιν στην FSO. Φέρεται ότι το 2019 προσφέρθηκε εθελοντικά να σταλεί στο εξωτερικό για να δολοφονήσει έναν τσετσένο αντιφρονούντα στη Γερμανία. Μετά τη δολοφονία, ο Κρασίκοφ συνελήφθη, καταδικάστηκε για τη δολοφονία του αντιφρονούντα και φυλακίστηκε στη Γερμανία για χρόνια μέχρι που τελικά απελευθερώθηκε σε ανταλλαγή το 2024 δυτικών πολιτών. Επειδή ο Πούτιν ήθελε οι επιχειρησιακοί του πράκτορες να γνωρίζουν ότι αν σκοτώσουν για λογαριασμό του, τότε δεν θα ξεχαστούν. Αναμφίβολα αυτή η ιστορία επαναλαμβάνεται συνεχώς στις τάξεις τους.

Αυτός είναι ο τρόπος του Πούτιν να καλλιεργεί αφοσίωση μεταξύ των επίλεκτων υπηρεσιών ασφαλείας του. Είναι απολύτως εξαρτημένοι από αυτόν, όπως και οι τύχες τους.

Η πολιτική επιβίωση του Πούτιν εξαρτάται εδώ και καιρό όχι μόνο από τον έλεγχο της πραγματικής αντιπολίτευσης αλλά και από τον έλεγχο της αντίληψης περί αντιπολίτευσης. Φήμες, έρευνες, συλλήψεις και επιλεκτικές εκκαθαρίσεις μπορούν όλα να εξυπηρετούν πολιτικούς σκοπούς. Δημιουργούν αβεβαιότητα μέσα στους κύκλους της ελίτ, ενώ παράλληλα δικαιολογούν αυστηρότερη καταστολή σε ολόκληρη την κοινωνία.

Ειδήσεις Σήμερα: