Το Ratel H δεν είναι γρήγορο — ούτε και όμορφο.

Το αδέξιο εξατροχο όχημα, που ουσιαστικά αποτελείται από έναν ηλεκτροκινητήρα και μπαταρίες με ένα δίσκο μεταφοράς φορτίου από πάνω, μπορεί να κινείται με ταχύτητα που δεν ξεπερνά τα 8 χλμ. την ώρα.

Μοιάζει με ένα υπερμέγεθες καροτσάκι.

Όμως, μπορεί να κάνει μικρά θαύματα. Βουίζει ατρόμητο πάνω σε ανώμαλο έδαφος και στη συνέχεια φρενάρει, έχοντας εντοπίσει κίνδυνο πάνω από το κεφάλι του.

Εκτοξεύει ένα δίχτυ στον αέρα, ρίχνοντας κάτω ένα εχθρικό drone.

Ο κατασκευαστής της συσκευής, η Ratel Robotics, παρήγαγε φωτισμό δρόμων πριν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία το 2022, αλλά έκτοτε έχει ανακαλύψει εκ νέου τον εαυτό της ως έναν από τους κορυφαίους κατασκευαστές μη επανδρωμένων οχημάτων εδάφους (UGV) της Ουκρανίας, γράφει το The Economist.  

Συνήθως, ένα νέο μοντέλο που σχεδιάζεται σήμερα στο χαρτί θα φτάσει στο μέτωπο σε έξι μήνες, λέει ο Τάρας Οστάπτσουκ, ιδρυτής της εταιρείας, σε ένα εργοστάσιο συναρμολόγησης στα προάστια του Κιέβου.

Ο Οστάπτσουκ ολοκλήρωσε πρόσφατα την κατασκευή ενός UGV που λειτουργεί και ως εξέδρα εκτόξευσης για drones.

Το επόμενο είναι ένα εξοπλισμένο με πολυβόλο. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, σχεδιάζει να ξεκινήσει την κατασκευή αμφίβιων μοντέλων.

Τα UGV όπως αυτά της Ratel βοηθούν όλο και περισσότερο τον ουκρανικό στρατό, μεταφέροντας όπλα και προμήθειες στις θέσεις της πρώτης γραμμής, τοποθετώντας νάρκες και μεταφέροντας τους τραυματίες.

Χρησιμοποιούνται επίσης σε επιθετικές αποστολές.

Μία νέα εποχή πολέμου

Στις 13 Απριλίου, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι ο στρατός είχε περάσει ένα ορόσημο καταλαμβάνοντας μια ρωσική θέση χρησιμοποιώντας μόνο UGV (μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους) και drones, χωρίς ανθρώπινα στρατεύματα.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να διεξάγεται κυρίως από στρατιώτες.

Ωστόσο, η χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων, πολλά από τα οποία τροφοδοτούνται από τεχνητή νοημοσύνη, αυξάνεται εκθετικά και βοηθά την Ουκρανία να αντισταθεί στην αμείλικτη επίθεση της Ρωσίας.

Κατά τους πρώτους τρεις μήνες του έτους, τα ουκρανικά drones και ρομπότ πραγματοποίησαν περισσότερες από 22.000 αποστολές, δήλωσε ο Ζελένσκι.

Η Ρωσία εκτιμάται ότι υπέστη περίπου 35.000 απώλειες τον Μάρτιο, ένα φρικτό ρεκόρ.

Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας, το 96% αυτών προκλήθηκε από επιθέσεις με drones.

Για πρώτη φορά από την έναρξη της εισβολής, η Ουκρανία σκοτώνει και τραυματίζει Ρώσους στρατιώτες ταχύτερα από ό,τι μπορούν οι ρωσικές αρχές να τους αντικαταστήσουν.

Μέλος της USF δοκιμάζει ένα «Vampire» UCAV

Στο αντίπαλο μέτωπο

Αυτό αναγκάζει τη Ρωσία να αλλάξει τακτική.

Οι δυνάμεις της έχουν εγκαταλείψει σε μεγάλο βαθμό τις μηχανοκίνητες επιθέσεις υπέρ επιθέσεων από μικρούς αριθμούς πεζικού, χρησιμοποιώντας το ανοιξιάτικο φύλλωμα ως κάλυψη για να ανιχνεύσουν κενά στις αραιές άμυνες της Ουκρανίας.

Αλλά ούτε αυτές οι τακτικές έχουν αποφέρει σημαντικά οφέλη.

Οι ρωσικές δυνάμεις καταλαμβάνουν κατά μέσο όρο λιγότερο από 5,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα την ημέρα από την αρχή του έτους, περίπου το μισό του ρυθμού προώθησης που κατάφεραν πέρυσι.

Ανίκανη να σημειώσει σημαντική πρόοδο στις πρώτες γραμμές, η Ρωσία εντείνει αντ’ αυτού την εκστρατεία βομβαρδισμών, στοχεύοντας τις πόλεις της Ουκρανίας.

Αξιωματούχοι και αναλυτές αναμένουν ότι οι βομβαρδισμοί με πυραύλους και drones, όπως αυτός που σκότωσε 18 άτομα σε όλη τη χώρα τη νύχτα της 15ης Απριλίου, θα γίνουν ακόμη πιο συνηθισμένοι.

Το περίπτερο της ουκρανικής εταιρείας UkrOboronProm με μοντέλα πυραύλων που σχεδιάστηκαν από το Κρατικό Σχεδιαστικό Γραφείο «Luch» του Κιέβου, σε μια αίθουσα της 30ής Διεθνούς Έκθεσης Αμυντικής Βιομηχανίας στο Κιέλτσε της Πολωνίας, στις 5 Σεπτεμβρίου 2022. REUTERS/Kacper Pempel/Αρχείο φωτογραφιών Αγορά δικαιωμάτων χρήσης

Η «εκτόξευση» της Ουκρανίας

Η καινοτομία στην αμυντική τεχνολογία στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε μια μορφή βιομηχανικού δαρβινισμού.

Ενώ η Ρωσία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από κρατικά προγράμματα, όπως το πρόγραμμα drones «Sirius», η Ουκρανία έχει δημιουργήσει μια δυναμική, ανταγωνιστική, αλλά και κατακερματισμένη αγορά στην οποία συμμετέχουν περίπου 2.300 εταιρείες.

Ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο χωρών, λέει ο Ολεξίι Χοντσάρουκ, συνιδρυτής της UFORCE, μιας ουκρανικής εταιρείας άμυνας, καταλήγει σε μια σύγκρουση μεταξύ ενός κλειστού συστήματος, καλύτερου στην κλιμάκωση και την τυποποίηση, και ενός ανοιχτού, το οποίο ανταμείβει τη γρήγορη και συχνή καινοτομία.

Η συγκέντρωση και οι μεγάλοι κρατικοί ανάδοχοι επέτρεψαν στη Ρωσία να ξεπεράσει την Ουκρανία για κάποιο διάστημα σε ορισμένους τύπους οπλισμού, όπως τα drones First Person View (FPV).

Ωστόσο, η Ουκρανία έχει ξεπεράσει τις αρχικές ανεπάρκειες, λέει ο Χοντσάρουκ: «Λόγω του ανταγωνισμού, οι τιμές πέφτουν, ενώ η ποιότητα, η κλίμακα και τα πρότυπα βελτιώνονται».

Πράγματι, η Ουκρανία φαίνεται να έχει καλύψει τη διαφορά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να έχει ξεπεράσει τη Ρωσία.

Η παραγωγή drones έχει αυξηθεί από 800.000 πριν από τρία χρόνια σε 7 εκατομμύρια που προβλέπονται για φέτος. Η Ουκρανία απολαμβάνει επί του παρόντος πλεονέκτημα 1,3 προς 1 έναντι της Ρωσίας στα FPV, όπως ισχυρίστηκε ουκρανός αξιωματούχος νωρίτερα αυτό το μήνα.

Έχει επίσης επεκτείνει την εμβέλεια των μη επανδρωμένων αεροσκαφών σταθερής πτέρυγας έως και 1.500 χλμ., επιτρέποντας επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών και συστημάτων αεροπορικής άμυνας βαθιά μέσα στη Ρωσία.

Η παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών αναχαίτισης, μια φθηνότερη εναλλακτική λύση έναντι των δαπανηρών και ολοένα σπανιότερων πυραύλων αεροπορικής άμυνας, έχει αυξηθεί σε πάνω από 1.000 την ημέρα.

Ρωσικός πύραυλος Iskander-M στον δεξιό βραχίονα ανύψωσης του 9P78-1 μεταφορέα-ανυψωτή-εκτοξευτή που εκτέθηκε στο στρατιωτικό-τεχνικό φόρουμ «ARMY-2016»

Η μάχη των όπλων

Η Ρωσία, ωστόσο, διατηρεί σαφές πλεονέκτημα στους βαλλιστικούς πυραύλους.

Η Ουκρανία στερείται επίσης προστασίας έναντι των καταστροφικών βομβών ολίσθησης της Ρωσίας, οι οποίες κατασκευάζονται εξοπλίζοντας βόμβες της σοβιετικής εποχής με συστήματα πλοήγησης και πτέρυγες.

Δεδομένου του ρυθμού των αλλαγών στην αμυντική τεχνολογία, η Ουκρανία αποφεύγει να επιβάλλει άκαμπτα τεχνικά πρότυπα.

Αντ’ αυτού, έχει υιοθετήσει μια πιο πρακτική προσέγγιση μέσω προγραμμάτων όπως το Brave1, το οποίο προσφέρει σε νεοφυείς επιχειρήσεις του τομέα της άμυνας μικρές επιχορηγήσεις, καθώς και πρόσβαση σε στρατιωτικές μονάδες και συστάσεις σε πιθανούς επενδυτές.

Ένα άλλο πρόγραμμα επιτρέπει στις στρατιωτικές μονάδες να κερδίζουν «πόντους» για επιτεύγματα σε μάχες και να τους χρησιμοποιούν για να αγοράζουν drones και άλλα όπλα από κατασκευαστές.

Επειδή κάθε επίθεση πρέπει να επαληθεύεται με βίντεο, το σύστημα παράγει πολύτιμα δεδομένα.

Ο στρατός μπορεί να δει ποιες τακτικές λειτουργούν καλύτερα, και οι ουκρανικές εταιρείες άμυνας μπορούν να παρακολουθούν πώς χρησιμοποιείται ο εξοπλισμός τους και με ποιο αποτέλεσμα.

Ωστόσο, δεν είναι όλα καλά.

Το δημοσιονομικό πρόβλημα

Η προμήθεια, όπου η κρατική γραφειοκρατία είναι πιο βαθιά ριζωμένη, παραμένει προβληματική.

Αν και οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις γίνονται όλο και πιο συνηθισμένες, οι εταιρείες άμυνας αναφέρουν ότι πολλές εξακολουθούν να έχουν διάρκεια μόλις λίγων μηνών, γεγονός που δυσκολεύει τον προγραμματισμό και την επέκτασή τους.

Οι πληρωμές μπορεί να καθυστερούν, ενώ οι πιστοποιήσεις και οι έλεγχοι ποιότητας συχνά υστερούν σε σχέση με τις ανάγκες του πεδίου μάχης.

Για να αντισταθμίσει αυτό, η Ουκρανία επέτρεψε πρόσφατα στο υπουργείο άμυνας να επιταχύνει τις προμήθειες όπλων και λογισμικού αιχμής.

Οι μονάδες μπορούν πλέον να λαμβάνουν τέτοια προϊόντα απευθείας για δοκιμές μάχης. Για να ενισχύσει τα περιθώρια κέρδους των κατασκευαστών drones, η κυβέρνηση αύξησε επίσης το ανώτατο όριο κέρδους για ορισμένες συμβάσεις άμυνας στο 25%.

Η διαφθορά και ο νεποτισμός, αν και μειώνονται, παραμένουν πρόβλημα.

Η ουκρανική αρχή καταπολέμησης της διαφθοράς, NABU, έχει αποκαλύψει αρκετές περιπτώσεις στημένων διαγωνισμών και φουσκωμένων συμβάσεων, στις οποίες εμπλέκονται εταιρείες άμυνας, βουλευτές, δημόσιοι υπάλληλοι και στρατιωτικοί αξιωματούχοι.

Ο Άρτεμ Κολένσικ, τεχνικός διευθυντής της Reactive Drone, μιας άλλης ουκρανικής αμυντικής εταιρείας, ισχυρίζεται ότι αξιωματούχοι του υπουργείου Άμυνας και του γραφείου του προέδρου κατευθύνουν τακτικά τις συμβάσεις προς εταιρείες που ευνοούν.

«Οι περισσότερες υπηρεσίες λειτουργούν καλά και κάνουν ό,τι μπορούν για να παραδώσουν την καλύτερη τεχνολογία στην πρώτη γραμμή», λέει.

«Αλλά μερικοί από τους κορυφαίους καθορίζουν τους κανόνες έτσι ώστε να ευνοούν τη μία εταιρεία και να δυσχεραίνουν την άλλη».

Αντιμετωπίζοντας την καταιγίδα

Υπάρχουν επίσης όρια σε ό,τι μπορεί να κάνει η καινοτομία.

Όταν ο καιρός είναι καλός, τα ρομπότ και τα drones κυριαρχούν στη μάχη, λέει ο «Botanik», ένας Ουκρανός αξιωματικός της 128ης ταξιαρχίας, που έχει αναπτυχθεί κοντά στη Ζαπορίζια, στο νότιο μέτωπο.

Αλλά μόλις ο καιρός αλλάξει, το πεζικό πρέπει να αναλάβει. Τα UGV δεν είναι επίσης κατάλληλα για δασώδη εδάφη.

«Στο τέλος», λέει, «χρειάζεσαι άνδρες για να κρατήσεις τις θέσεις».

Παρ’ όλα αυτά, λέει, τα drones έχουν μεταμορφώσει το πεδίο της μάχης.

Η θανατηφόρα απειλή που αποτελούσαν τα ρωσικά drones εμπόδισε τον «Botanik» να αποσυρθεί από τη θέση του στην πρώτη γραμμή για μήνες.

Τα ουκρανικά drones, που παρέδιδαν τρόφιμα και προμήθειες, ωστόσο βοήθησαν αυτόν και τους άνδρες του να αντέξουν αυτόν τον απομονωτισμό.

Τελικά, οι ανοιξιάτικες βροχές και η ομίχλη του επέτρεψαν να διαφύγει στην πίσω βάση, μετά από 343 ημέρες στα χαρακώματα.

Ειδήσεις Σήμερα: