Ιράν: ΤACO ή όχι, όσο ο Τραμπ παραμένει στη Μέση Ανατολή τόσο δυσκολότερο είναι να φύγει

Από τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα τελειώσει «σύντομα», άπαντες άρχισαν να εξετάζουν με ποιο τρόπο θα μπορούσε να γίνει αυτό και πότε.

Οι αναφορές στο πρόσωπο του Τραμπ ως TACO (Trump Always Chickens Out, δηλαδή «ο Τραμπ πάντα αποδεικνύεται κότα») άρχισαν να πληθαίνουν ξανά, με τους περισσότερους να ελπίζουν ότι και αυτή τη φορά ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα υποχωρήσει τελικά μπροστά στο χάος που ο ίδιος δημιούργησε.

Κι αν για πολλούς από αυτούς που βρίσκονται στα οικονομικά και πολιτικά κέντρα εξουσίας, τις στρατιές από συμβούλους όλων των ειδών, τα κυβερνητικά γραφεία της Δύσης ο άδικος θάνατος χιλιάδων ανθρώπων δεν είναι λόγος συναγερμού, δεν ισχύει το ίδιο για την απειλή της οικονομικής καταστροφής.

Η μαύρη – τοξική – βροχή στην Τεχεράνη των 10 εκατ. κατοίκων μετά τον βομβαρδισμό των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων άφησε σε μεγάλο βαθμό ασυγκίνητη την παγκόσμια ελίτ, αλλά τα πλάνα με τις πυρκαγιές πρόσθεσαν περαιτέρω ανησυχία στα οικονομικά επιτελεία και νευρικότητα στις αγορές.

Ενεργειακή κρίση

Η τιμή του πετρελαίου παρουσίασε αλματώδη αύξηση, χρηματιστήρια έκλεισαν και οι ΗΠΑ φαίνεται να εκνευρίστηκαν με το Ισραήλ που από υπερβάλλοντα ζήλο δεν σκέφτεται τον «επικοινωνιακό» αντίκτυπο που είχαν τα εκτεταμένα χτυπήματα σε πετρελαϊκές αποθήκες των ώρα που υπάρχει φόβος για παγκόσμια οικονομική ασφυξία.

Η δήλωση Τραμπ ότι θα τελειώσει τον πόλεμο λειτούργησε κατευναστικά, με τις τιμές πετρελαίου να υποχωρούν αλλά δεν ήταν αρκετή για να κάμψει τις ανησυχίες.

Καταρχάς ακολούθησαν άλλες δηλώσεις στην αντίθετη κατεύθυνση, ενώ οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν σφοδρά πλήγματα στο Ιράν την Τρίτη με την Τεχεράνη να απαντά στοχεύοντας μεταξύ άλλων και μεγάλες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) εισηγείται την «άνευ προηγουμένου» αποδέσμευση ποσοτήτων από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. Αυτό σημαίνει ότι φοβούνται μία κρίση μεγαλύτερη από αυτή του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ κάποιοι θυμίζουν την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970.

«Για να δούμε τον αντίκτυπο του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία», γράφει ο γνωστός αναλυτής οικονομικών στους Financial Times Μάρτιν Γουλφς, «θα πρέπει να δούμε πότε αυτός θα τελειώσει».

«Μέρος της δυσκολίας να απαντήσουμε είναι ότι είναι αδύνατο να γνωρίζουμε τι θέλει ο Τραμπ. Ίσως ο ίδιος να μην έχει ιδέα», αναφέρει.

Ο Γουλφ αποκλείει τη συνθηκολόγηση του καθεστώτος του Ιράν, παρά το γεγονός ότι η στρατιωτική του δύναμη δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτή των ΗΠΑ, και εκτιμά ότι το πιθανότερο σενάριο είναι μία εκεχειρία με το καθεστώς να παραμένει ζωντανό.

Τα σενάρια για το τέλος του πολέμου και οι δυσκολίες υλοποίησης

Το Axios παρουσιάζει μία σειρά από σενάρια για το πιθανό τέλος του πολέμου, αλλά σε καθένα από αυτά εντοπίζει σημαντικές δυσκολίες προκειμένου να υλοποιηθούν.

Η επανέναρξη των συνομιλιών για το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, που ο Τραμπ φάνηκε να εξετάζει σε δηλώσεις του στο FOX, έχει το πρόβλημα ότι η επίθεση των ΗΠΑ ξεκίνησε ακριβώς τη στιγμή που το Ομάν ως διαμεσολαβητής δήλωνε ότι οι συνομιλίες είναι σε πολύ καλό επίπεδο και η Τεχεράνη έχει αποδεχτεί αρκετούς από τους όρους των Αμερικανών.

Το μοντέλο της Βενεζουέλας από την άλλη που επικαλούνται διαρκώς οι ΗΠΑ, έχει αποτύχει με τον διορισμό του γιου του δολοφονημένου Αλί Χαμενεΐ στη θέση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν και ούτως η άλλως αποδεικνύεται πως τα δύο κράτη είναι δύο τελείως διαφορετικές περιπτώσεις.

Το σενάριο ανατροπής του καθεστώτος του Ιράν εκ των έσω απομακρύνεται περισσότερο από τη στιγμή που ξεκίνησε η αμερικανική επίθεση και ούτως ή άλλως δεν είχε διαμορφωθεί ένα συγκροτημένο μπλοκ που να διεκδικήσει την εξουσία παρά τη μεγάλη εξέγερση που συγκλόνισε τη χώρα.

Η φαεινή ιδέα να σταλούν ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν για να κλέψουν τα αποθέματα ουρανίου, εκτός του ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη για να εφαρμοστεί στο πεδίο, θα σήμανε χερσαίες δυνάμεις σε μια χώρα που ακόμα εκτοξεύει πυραύλους.

Ένα ακόμα σενάριο είναι ο Τραμπ να δηλώσει ότι νίκησε, ότι κατέστρεψε τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και να αποχωρήσει. Έτσι θα δώσει ανάσα στην οικονομία, και θα μπορέσει να επικεντρωθεί στο να διορθώσει την εικόνα του στο εσωτερικό ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών, καταφέρνοντας όμως ακόμα ένα σημαντικό πλήγμα στη διεθνή εικόνα των ΗΠΑ.

Σε αυτή την περίπτωση επίσης δεν είναι καθόλου σίγουρο πώς θα αντιδράσει το Ισραήλ που τώρα βλέπει το όνειρό του να παίρνει σάρκα και οστά, με τη γενίκευση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τη δική του επέκταση στον Λίβανο και τη Δυτική Όχθη.

«Παγίδα κλιμάκωσης»

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ είναι ότι κινδυνεύουν να πιαστούν σε αυτό που αναλυτές αναφέρουν ως «παγίδα κλιμάκωσης». Ξεκίνησαν έναν πόλεμο θέτοντας μία σειρά από στόχους που δεν μπορούν να υλοποιήσουν εφόσον δεν στείλουν στρατεύματα στο έδαφος, κάτι που σίγουρα δεν ήταν και φαίνεται πως συνεχίζει να μην είναι στα σχέδιά τους.

Ο αμερικανικός Τύπος έχει αρχίσει να γεμίζει με αναφορές στους πολέμους του Βιετνάμ, του Ιράκ και του Αφγανιστάν, υπενθυμίζοντας ότι οι μακροχρόνιοι πόλεμοι της υπερδύναμης γύρισαν μπούμερανγκ για την ίδια.

Όσο όμως οι ΗΠΑ παραμένουν στην περιοχή και κλιμακώνουν τις συγκρούσεις τόσο πιο δύσκολη θα γίνεται και η απεμπλοκή τους.