Πώς θα αντιδρούσατε αν ένα «αθώο» μήνυμα επιβεβαίωσης για τον εμβολιασμό κατά του κορονοϊού δεν ήταν αυτό που φαίνεται — αλλά μια παγίδα με Predator;

Ή πώς θα νιώθατε αν μαθαίνατε ότι για την ΕΥΠ θεωρείστε «κίνδυνος για την εθνική ασφάλεια», ενώ μοιράζετε τον χρόνο σας μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ και εργάζεστε σε μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου, τη Meta.

Αυτή ήταν η εμπειρία της Άρτεμις Σίφορντ, θύματος διπλής παράνομης παρακολούθησης στην Ελλάδα από τον Σεπτέμβριο του 2021, σε μια περίοδο που οι δράστες των υποκλοπών δρούσαν ανενόχλητοι.

Τι μας είπε λοιπόν η κ. Σίφορντ στη συνέντευξη που παραχώρησε στο in;

Κατ’ αρχάς, η παρακολούθησή της απασχόλησε ιδιαίτερα τη δίκη για τις υποκλοπές που διεξήχθη στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών. Οι τέσσερις κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν και για τη δική της παρακολούθηση, με την ίδια να καταθέτει ως μάρτυρας στο δικαστήριο.

Το κινητό της Άρτεμις Σίφορντ παγιδεύτηκε με το λογισμικό Predator τον Σεπτέμβριο του 2021. Δέχθηκε δύο SMS, ένα εκ των οποίων προσομοίαζε με μήνυμα επιβεβαίωσης για τον εμβολιασμό, το οποίο όμως περιείχε μολυσμένο σύνδεσμο με Predator.

Η μέθοδος με την οποία παγιδεύτηκε το κινητό της ονομάζεται κοινωνική μηχανική: οι δράστες δημιουργούν ένα σενάριο που φαίνεται απολύτως πειστικό. Στη δική της περίπτωση, όπως περιγράφει στο in, το σενάριο ήταν ιδιαίτερα εξελιγμένο.

«Οι δράστες περίμεναν μέχρι να εμφανιστεί μια πειστική αφορμή μέσα από τα ίδια τα μηνύματα που λάμβανα στο τηλέφωνό μου. Αυτή η αφορμή ήταν το μήνυμα επιβεβαίωσης για το ραντεβού εμβολιασμού κατά του κορονοϊού», αναφέρει.

Για την παγίδευσή της αφήνει σαφείς αιχμές για την ύπαρξη κοινού κέντρου ΕΥΠ – Predator, όπως έχει καταγγελθεί επανειλημμένα και στη δίκη για τις υποκλοπές.

«Το γεγονός ότι το μήνυμα του Predator στάλθηκε αμέσως μετά από ένα πραγματικό μήνυμα που είχα λάβει δημιουργεί πολύ σοβαρά ερωτήματα για το πώς οι δράστες γνώριζαν αυτή την πληροφορία. Δεδομένου ότι την ίδια περίοδο υπήρχε επισύνδεση των επικοινωνιών μου από την ΕΥΠ, κατά τη γνώμη μου τα γεγονότα αυτά δύσκολα εξηγούνται χωρίς κάποια μορφή διασύνδεσης ή συντονισμού», υπογραμμίζει.

Η ίδια χαρακτηρίζει την απόφαση του δικαστηρίου για το Predator ως στιγμή ανακούφισης. Ωστόσο, επισημαίνει πως είναι ένα ζήτημα που αφορά επί του συνόλου το κράτος δικαίου και τους πολίτες.

«Δεν πρόκειται μόνο για τη δική μου υπόθεση, αλλά για ένα ζήτημα που αφορά το κράτος δικαίου και την προστασία των θεμελιωδών ελευθεριών όλων των πολιτών. Η δικαστική αναγνώριση ότι υπήρξε παραβίαση της ιδιωτικότητας στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι τέτοιες πρακτικές δεν μπορούν να μείνουν ατιμώρητες», λέει.

Μετά από όλα αυτά, λέει πως η απόφαση του δικαστηρίου δείχνει ότι υπάρχουν θεσμοί και άνθρωποι που προσπαθούν να ρίξουν φως στην υπόθεση. Ωστόσο, τονίζει πως για να επανέλθει η πραγματική εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη πρέπει να γίνουν ακόμη και άλλα βήματα.

«Η πρόσφατη δικαστική απόφαση δείχνει ότι υπάρχουν ακόμη θεσμοί και άνθρωποι που προσπαθούν να ρίξουν φως στην υπόθεση. Αυτό είναι ενθαρρυντικό. Παρόλα αυτά, η πραγματική εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη δεν θα αποκατασταθεί με μία απόφαση. Θα αποκατασταθεί όταν υπάρξει πλήρης διαφάνεια για το ποιος έδωσε τις εντολές, ποιος γνώριζε και πώς θα αποτραπούν παρόμοια φαινόμενα στο μέλλον», τονίζει.

Όλη η συνέντευξη

Πριν μερικές έγινε γνωστή η απόφαση του δικαστηρίου για το Predator όπου και εσείς ήσασταν θύμα. Οι τέσσερις κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν με τις ανώτερες δυνατές ποινές, βάσει αυτών που κατηγορήθηκαν. Είστε ευχαριστημένη από την απόφαση; Ποια είναι τα συναισθήματά σας;

Η απόφαση του δικαστηρίου είναι ένα σημαντικό βήμα προς τη λογοδοσία. Για μένα προσωπικά ήταν και μια στιγμή ανακούφισης. Δεν πρόκειται μόνο για τη δική μου υπόθεση, αλλά για ένα ζήτημα που αφορά το κράτος δικαίου και την προστασία των θεμελιωδών ελευθεριών όλων των πολιτών. Η δικαστική αναγνώριση ότι υπήρξε παραβίαση της ιδιωτικότητας στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι τέτοιες πρακτικές δεν μπορούν να μείνουν ατιμώρητες. Είναι θετικό ότι κάποιοι από τους εμπλεκόμενους θα αντιμετωπίσουν συνέπειες — όμως πολλά ερωτήματα για το πώς φτάσαμε εδώ παραμένουν ακόμη αναπάντητα.

Είστε από τις λίγες περιπτώσεις θυμάτων – φυσικών προσώπων, 9 από το σύνολο 87, που καταθέσατε μήνυση για την παρακολούθησή σας. Μάλιστα, ήρθατε να καταθέσετε στη δίκη, παρότι η μόνιμη κατοικία σας είναι στις ΗΠΑ. Τι μήνυμα θα στέλνατε σε όσους/ες -κυρίως πολιτικούς- δεν επιχείρησαν να μάθουν επισήμως τους λόγους που παρακολουθήθηκαν;

Κατανοώ απόλυτα γιατί πολλοί άνθρωποι δεν θέλησαν να εμπλακούν σε μια τέτοια διαδικασία. Είναι χρονοβόρα, συχνά ψυχοφθόρα και μπορεί να έχει και προσωπικό κόστος. Σε ορισμένα πολιτικά περιβάλλοντα, η αμφισβήτηση αποφάσεων της εξουσίας μπορεί να έχει πραγματικές επαγγελματικές ή πολιτικές συνέπειες, και αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να υποτιμούμε.

Ωστόσο, όταν η παρακολούθηση πολιτών γίνεται χωρίς σαφείς και νόμιμους λόγους, τότε το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το άτομο που στοχοποιήθηκε αλλά ολόκληρη την πολιτεία. Γι’ αυτό πιστεύω ότι είναι σημαντικό όσοι έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν διαφάνεια να το κάνουν. Η σιωπή σε τέτοιες υποθέσεις ευνοεί τη διαιώνιση της αδιαφάνειας.

Για μένα ήταν ίσως πιο εύκολο να κινηθώ νομικά, επειδή η επαγγελματική μου πορεία δεν εξαρτάται από πολιτικά δίκτυα ή δομές εξουσίας στην Ελλάδα. Μάλιστα, η εμπειρία της παρακολούθησης έπαιξε ρόλο στο να αποφασίσω να παραμείνω επαγγελματικά στο εξωτερικό, τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια.

Στη δίκη για τις υποκλοπές καταθέσατε ότι δεν γνωρίζετε τους λόγους για τους οποίους σας παρακολούθησαν, τόσο η ΕΥΠ όσο και το Predator. Με την ολοκλήρωση της δίκης μπορείτε να κάνετε κάποια ασφαλή εκτίμηση για τον λόγο που συνέβη;

Μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί καμία πειστική εξήγηση για τον λόγο της παρακολούθησής μου. Αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της υπόθεσης. Το γεγονός ότι ακόμη και μετά από χρόνια έρευνας δεν υπάρχει σαφής απάντηση δείχνει πόσο προβληματικό παραμένει το θεσμικό πλαίσιο λογοδοσίας σε αυτήν την υπόθεση.

Το δικαστήριο διαβίβασε τη δικογραφία για διερεύνηση των ευθυνών περισσότερων προσώπων. Πιστεύετε ότι θα χυθεί περισσότερο φως στη δυσώδη υπόθεση μετά από αυτήν την εξέλιξη;

Η διαβίβαση της δικογραφίας είναι ένα θετικό βήμα, γιατί δείχνει ότι η υπόθεση δεν περιορίζεται σε έναν στενό κύκλο κατηγορουμένων αλλά εξετάζεται ευρύτερα. Για να υπάρξει πραγματική διαφάνεια, πρέπει να διερευνηθεί πλήρως η αλυσίδα ευθυνών: ποιος αποφάσισε, ποιος διευκόλυνε και ποιος γνώριζε. Μόνο έτσι μπορεί να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Ελπίζω αυτή η εξέλιξη να οδηγήσει σε περισσότερα στοιχεία και ουσιαστική διερεύνηση — όχι απλώς σε μια τυπική διαδικαστική συνέχεια.

Σας στάλθηκε μήνυμα με Predator λίγο μετά το μήνυμα επιβεβαίωσης για τον εμβολιασμό με τον κορονοϊό. Στη δίκη αναφέρατε ότι ο τρόπος παγίδευσής σας ονομάζεται «κοινωνική μηχανική» (social engineering). Μπορείτε να το εξηγήσετε;

Η παρακολούθηση με λογισμικό όπως το Predator συνήθως απαιτεί από το ίδιο το θύμα να πατήσει έναν σύνδεσμο που οδηγεί στην εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού στη συσκευή του. Προφανώς κανείς δεν θα το έκανε αυτό αν γνώριζε ότι πρόκειται για spyware. Γι’ αυτό οι δράστες χρησιμοποιούν μια τεχνική που ονομάζεται «κοινωνική μηχανική» (social engineering).

Η «κοινωνική μηχανική» είναι ουσιαστικά μια μορφή εξαπάτησης: οι επιτιθέμενοι δημιουργούν ένα σενάριο που φαίνεται απολύτως νόμιμο και πειστικό, ώστε το θύμα να πιστέψει ότι κάνει κάτι φυσιολογικό — για παράδειγμα να ανοίξει ένα μήνυμα ή να πατήσει έναν σύνδεσμο. Αυτή η φαινομενικά αθώα ενέργεια είναι στην πραγματικότητα ο τρόπος με τον οποίο εγκαθίσταται το κακόβουλο λογισμικό.

Στη δική μου περίπτωση, το σενάριο που χρησιμοποιήθηκε ήταν ιδιαίτερα εξελιγμένο. Οι δράστες περίμεναν μέχρι να εμφανιστεί μια πειστική αφορμή μέσα από τα ίδια τα μηνύματα που λάμβανα στο τηλέφωνό μου. Αυτή η αφορμή ήταν το μήνυμα επιβεβαίωσης για το ραντεβού εμβολιασμού κατά της Covid-19.

Λίγες ώρες μετά το πραγματικό μήνυμα, έλαβα ένα δεύτερο μήνυμα που έμοιαζε με υπενθύμιση και με καλούσε να πατήσω έναν σύνδεσμο για να επιβεβαιώσω το ραντεβού. Ο σύνδεσμος αυτός ήταν στην πραγματικότητα ο φορέας του spyware. Η μέθοδος αυτή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική ακριβώς επειδή είναι τόσο πειστική: όταν ένα μήνυμα φαίνεται να συνδέεται άμεσα με κάτι που ήδη περιμένεις, είναι πολύ δύσκολο να υποψιαστείς ότι πρόκειται για παγίδα — και ακριβώς σε αυτό βασίζονται τέτοιες επιθέσεις.

Είχατε καταθέσει ότι «το μήνυμα του Predator ήρθε λίγες ώρες μετά το κανονικό μήνυμα. Ο μόνος τρόπος να γίνει αυτό είναι να διαβάσει κάποιος αυτά τα μηνύματα. Η ΕΥΠ μπορούσε να το κάνει. Ένα και ένα ίσον δύο». Εκτιμάτε ότι υπήρξε «κοινό κέντρο ΕΥΠ–-Predator» ή οι παρακολουθήσεις ήταν «ιδιωτική υπόθεση», όπως υποστηρίζει μερίδα κυβερνητικών στελεχών;

Το γεγονός ότι το μήνυμα του Predator στάλθηκε αμέσως μετά από ένα πραγματικό μήνυμα που είχα λάβει δημιουργεί πολύ σοβαρά ερωτήματα για το πώς οι δράστες γνώριζαν αυτή την πληροφορία. Δεδομένου ότι την ίδια περίοδο υπήρχε επισύνδεση των επικοινωνιών μου από την ΕΥΠ, κατά τη γνώμη μου τα γεγονότα αυτά δύσκολα εξηγούνται χωρίς κάποια μορφή διασύνδεσης ή συντονισμού.

Μετά το πόρισμα του Αρείου Πάγου για τις υποκλοπές, που δεν είχε διαπιστώσει «κοινό κέντρο ΕΥΠ – Predator», είχατε προχωρήσει σε μια οργισμένη ανάρτηση κάνοντας λόγο για μια Ελλάδα «απόλυτη μπανανία». Όπως είπατε τότε, «έχουμε ακόμα την ψευδαίσθηση ότι υπάρχει ανεξάρτητη και ικανή δικαιοσύνη στην Ελλάδα, και εδώ κοτζάμ Άρειος Πάγος δεν μπορεί να βρει σχέση ΕΥΠ και Predator». Μετά τα όσα συνέβησαν στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο, είστε πιο αισιόδοξη για την απονομή δικαιοσύνης στη χώρα;

Όταν είχα μιλήσει για «μπανανία», το είχα κάνει από βαθιά απογοήτευση επειδή τόσο σοβαρά ζητήματα έμοιαζαν να μην διερευνώνται επαρκώς. Η πρόσφατη δικαστική απόφαση δείχνει ότι υπάρχουν ακόμη θεσμοί και άνθρωποι που προσπαθούν να ρίξουν φως στην υπόθεση. Αυτό είναι ενθαρρυντικό.

Παρόλα αυτά, η πραγματική εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη δεν θα αποκατασταθεί με μία απόφαση. Θα αποκατασταθεί όταν υπάρξει πλήρης διαφάνεια για το ποιος έδωσε τις εντολές, ποιος γνώριζε και πώς θα αποτραπούν παρόμοια φαινόμενα στο μέλλον.

Ειδήσεις Σήμερα: