Στην καρδιά των πολύβουων ευρωπαϊκών μητροπόλεων, κάτω από τη λάμψη των φώτων, παραμονεύει ένας εχθρός: Η ηχορύπανση έχει πάψει προ πολλού να θεωρείται μια απλή καθημερινή ενόχληση. Είναι μια σιωπηλή υγειονομική κρίση που «εκκωφαντικά» υποβαθμίζει τη ζωή εκατομμυρίων πολιτών.

Μπορούν οι πόλεις μας να ξαναβρούν τη χαμένη τους ηρεμία;

Από τους αυτοκινητόδρομους του Βερολίνου μέχρι τις πυκνοκατοικημένες γειτονιές της Αθήνας, εκατομμύρια Ευρωπαίοι ζουν καθημερινά εκτεθειμένοι σε υπερβολικά επίπεδα θορύβου που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κρίνει επικίνδυνα. Περίπου 112 εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν, σχεδόν το 20% του πληθυσμού της ηπείρου.

Το όριο άνω των 55 ντεσιμπέλ

Η επιστήμη προειδοποιεί ότι οι δονήσεις της πόλης μεταφράζονται σε χρόνια αϋπνία, υπέρταση και καρδιαγγειακά επεισόδια, «κλέβοντας» χρόνια ζωής από τον γενικό πληθυσμό.

Μια νέα έκθεση αποκαλύπτει τις πιο δυνατές και πιο ήσυχες γωνιές της Ευρώπης.

Ο όρος «υπερβολικός» αναφέρεται σε μέσες ετήσιες ηχητικές στάθμες άνω των 55 ντεσιμπέλ κατά την περίοδο ημέρα-βράδυ-νύχτα και άνω των 50 ντεσιμπέλ τη νύχτα.

Οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές γράφει το Euronews. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) η παρατεταμένη έκθεση σε θόρυβο από τις μεταφορές συνδέεται με περίπου 66.000 πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο στην Ευρώπη, καθώς και με 50.000 νέα περιστατικά καρδιαγγειακών παθήσεων και 22.000 περιστατικά διαβήτη τύπου 2.

Η Δρ. Eulalia Peris, επικεφαλής της έρευνας στον ΕΟΠ, προειδοποιεί: «Η ηχορύπανση διατηρεί το σώμα σε κατάσταση συναγερμού, ακόμη και ασυνείδητα. Το συνεχές αυτό στρες προκαλεί βλαβερές φυσιολογικές αντιδράσεις, όπως φλεγμονή και οξειδωτικό στρες, που με τον χρόνο οδηγούν σε χρόνια προβλήματα υγείας».

Η ίδια δήλωσε ότι έχει προσωπική εμπειρία από την ηχορύπανση: «Περιορίζει τη ζωή σου. Δεν είναι απλώς ενόχληση – είναι παράγοντας που διαβρώνει την ποιότητα της καθημερινότητας».

Ο νούμερο ένα κίνδυνος

Η οδική κυκλοφορία είναι ο νούμερο ένα κίνδυνος – επηρεάζοντας 92 εκατομμύρια ανθρώπους. Οι σιδηρόδρομοι είναι η δεύτερη πιο συχνή πηγή υπερβολικού θορύβου, που ταλαιπωρεί 18 εκατομμύρια κατοίκους, και ακολουθεί ο θόρυβος των αεροπλάνων, που επηρεάζει 2,6 εκατομμύρια.

Οι Γάλλοι πλήττονται περισσότερο συνολικά, με περισσότερους από 24 εκατομμύρια κατοίκους να εκτίθενται σε θόρυβο στους δρόμους πάνω από το όριο των 55 ντεσιμπέλ. Ακολουθεί η Γερμανία με πάνω από 21 εκατομμύρια κατοίκους και η Ιταλία με λίγο κάτω από 15 εκατομμύρια κατοίκους.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η αντικατάσταση των συμβατικών αυτοκινήτων με ηλεκτρικά δεν θα μειώσει σημαντικά τον θόρυβο, καθώς στις χαμηλές ταχύτητες ο θόρυβος προέρχεται κυρίως από τα ελαστικά και τον δρόμο. Μάλιστα, λίγα εξαιρετικά θορυβώδη οχήματα προκαλούν δυσανάλογα μεγάλη ηχητική ρύπανση.

Η Ελλάδα και οι πιο ήσυχες γωνιές της Ευρώπης

Η Ελλάδα βρίσκεται σχεδόν στη μέση της σχετικής λίστα με λίγο πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους με την κυκλοφορία στους δρόμους να είναι η κύρια πηγή της όχλησης. Όπως είναι φυσικό οι κάτοικοι της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης έχουν 30% μεγαλύτερη πιθανότητα να αναφέρουν προβλήματα ηχορύπανσης σε σχέση με όσους ζουν στην επαρχία. Στην ελληνική ύπαιθρο, τα ποσοστά είναι από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη, αναδεικνύοντας τον θόρυβο ως ένα καθαρά αστικό πρόβλημα.

Οι πιο ήσυχες γωνιές της Ευρώπης είναι η Σλοβακία, η Πορτογαλία και η Εσθονία.

Ο θόρυβος βλάπτει το περιβάλλον

Πέρα από την ανθρώπινη υγεία, τα υψηλά επίπεδα ηχορύπανσης μπορούν επίσης να βλάψουν το φυσικό περιβάλλον. Η έκθεση του ΕΟΠ αναφέρει ότι τουλάχιστον το 29% των προστατευόμενων περιοχών του δικτύου Natura 2000 επηρεάζεται από επίπεδα θορύβου που θα μπορούσαν να είναι επιζήμια για την άγρια ζωή, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων οικοτόπων. Το 2023, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) διαπίστωσε ότι ο στόχος της ΕΕ για μηδενική ρύπανση πιθανόν να μην επιτευχθεί έως το 2030, με κίνδυνο να αυξηθεί το ποσοστό των ανθρώπων που ενοχλούνται χρόνια από τον κυκλοφοριακό θόρυβο.

Ο Οργανισμός αναφέρει ότι για να πλησιάσουν περισσότερο τον στόχο για τη μείωση της ηχορύπανσης, οι χώρες θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα σε μέτρα που προηγούνται και μειώνουν τον θόρυβο στην πηγή για τον μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων.

Για παράδειγμα, η ρύθμιση των εκπομπών θορύβου από τα οδικά οχήματα, συμπεριλαμβανομένης της αλληλεπίδρασης με το οδόστρωμα και η μείωση των ορίων ταχύτητας των οχημάτων στις αστικές περιοχές.

Όσον αφορά τα τρένα, ο οργανισμός συνιστά τακτική λείανση και συντήρηση των σιδηροδρόμων για την εξομάλυνση των γραμμών. Για τα αεροπλάνα, προτείνει τη βελτιστοποίηση των σχημάτων προσγείωσης/απογείωσης αεροσκαφών ώστε να αποφεύγονται κατοικημένες περιοχές.